MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
SAYISI: 2025/186 E., 2025/439 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... İl Özel İdaresinde çalışmaya başladığını, 31.03.2014 tarihinde davalı ... Başkanlığına (Belediye) devredildiğini, davacının devir tarihinde ... Sendikasına üye olduğunu, devir tarihindeki toplu iş sözleşmesi hükümlerinin, bireysel iş sözleşmesi olarak devam edeceğini, davacının devir tarihindeki toplu iş sözleşmesinin tarafı olan ... Sendikasına üye olduğunu, ancak toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanmadığını ve ücretlerinin eksik yatırıldığını, toplu taşıma kartı verilmediğini, ücretinin de ödenmediğini, giyim bedelinin, ramazan ayındaki gıda yardımının, yakacak yardımının ödenmediğini, yemek, ilave tediye ve ikramiyelerin eksik yatırıldığını belirterek ücret farkı, taşıma ve yol yardımı, giyim bedeli, ilave tediye farkı, ikramiye, gıda, yemek ve yakacak yardımı, aile ve çocuk yardımı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (6360 sayılı Kanun) gereği İl Özel İdaresinden Belediyeye 31.03.2014 tarihinde devredildiğini ve Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı emrinde çalıştığını, devir usul ve esaslarını düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinde "... Devredilen veya nakledilen işçilerin ücret ile diğer mali ve sosyal hakları; toplu iş sözleşmesi bulunan işçiler bakımından düzenleninceye kadar devir veya nakil işleminden önce hükümlerine göre belirlenir. ..." hükmünün yer aldığını, bu hüküm gereği ücret ve hakların İl Özel İdaresiyle ... Sendikası arasında imzalanan 01.03.2013-28.02.2015 tarihleri arasını kapsayan toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlendiğini, Nisan 2014 ayı ücret döneminde 15.03.2014- 30.04.2014 tarihleri arası ücreti İl Özel İdaresi tarafından ödendiğinden, davalı ... tarafından diğer dönemlerin ödendiğini, 2015 yılı aile ve çocuk yardımı, gıda yardımı ve kömür yardımının ilgili İl Özel İdaresiyle ... Sendikası arasında imzalanan 01.03.2013-28.02.2015 tarihleri arasını kapsayan toplu iş sözleşmesi hükümlerinde yer almadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 25.12.2020 tarihli kararı ile; davacının ... İl Özel İdaresinde çalışırken ... Sendikası üyesi olduğu, ... İl Özel İdaresinin Kanun ile kaldırılması üzerine 30.03.2014 tarihinde 6360 sayılı Kanun kapsamında davalı Belediyeye devredildiği, davacının 31.03.2014 tarihinden itibaren davalı Belediyede çalışmasına devam ettiği ve hâlen çalıştığı, davacının ... Sendikası üyeliğinin (inşaat işkolu) devir tarihinde (30.03.2014) kendiliğinden sona erdiği, devirden sonra davacının genel işler işkolunda çalışmaya başladığı ve... Sendikasına üye olduğu, ... Sendikası tarafından davacının sendikaya üye olduğunun 09.05.2014 tarihinde resmî bir yazı ile işverene bildirildiği, davacının devirden önce üyesi olduğu ... Sendikası tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesi hükümlerinin iş sözleşmesi hükmü olarak devam ettiği, devirden sonra ise ... Sendikası tarafından davacının üyeliğinin işverene bildirildiği 09.05.2014 tarihinden itibaren ... Sendikası tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği, davalının 09.05.2014 tarihinden itibaren ... Sendikası tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesini uygulaması gerekirken, devir öncesi uygulanan toplu iş sözleşmesini devirden sonra da uygulamaya devam ettiği, yakacak yardımının işveren tarafından ödendiği, 3. ek bilirkişi raporunun esas alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 25.12.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 07.11.2022 tarihli kararı ile; ... Büyükşehir Belediyesine devir ile işkolu değişikliği olduğu (genel işler işkolu), davacının devirden önceki ... Sendikasına (inşaat işkolu) üyeliğinin de devirle birlikte kendiliğinden sona erdiği, devirden sonra davacının genel işler işkolunda çalışmaya başladığı, ... Sendikasına üye olduğu, ... Sendikası tarafından davacının sendikaya üye olduğunun 09.05.2014 tarihinde işverene bildirildiği, davalının 09.05.2014 tarihinden itibaren ... Sendikası tarafından imzalanan 17... . Dönem Toplu İş Sözleşmeleri'ni uygulaması gerekirken, devir öncesi uygulanan toplu iş sözleşmelerini devirden sonra da uygulamaya devam etmesinin mevzuata ve toplu iş sözleşmelerinden yararlanma ilkelerine aykırı olduğu, talep edilen alacaklardan yakacak yardımının işveren tarafından tam olarak ödendiği, diğer alacakların ise eksik ödendiği, davacının yakacak yardımı dışında diğer alacaklara hak kazandığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 25.12.2020 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; davacının 07.02.2014 imza ve 15.02.2014-14.02.2016 yürürlük tarihli 17. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nden yararlanamayacağı, 24.06.2016 tarihinden önceki döneme ilişkin talepler bakımından davacının devirden önce yararlanma hakkına sahip olduğu anlaşılan ... İl Özel İdaresi ve ... Sendikasının tarafı olduğu 01.03.2013-28.02.2015 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya devam etmesi ve buna göre mali ve sosyal hakların belirlenmesi gerektiği belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin 27.01.2025 tarihli kararı ile; bozmaya uyulmasına karar verildikten sonra yapılan yargılama sonucunda, bozma doğrultusunda davacının 24.06.2016 tarihine kadar ... Sendikasının tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden bu tarihten sonra ise ... Sendikasının tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerinde Dairece; davacı, ... Sendikasının tarafı olduğu 01.03.2013-28.02.20 15... .03.2015-28.02.2017 yürürlük süreli toplu iş sözleşmelerinin 71. maddesinde yer alan yol yardımına ilişkin hükümlerden 24.06.2016 tarihine kadar yararlanacağına göre davacıya servis yardımı sağlanıp sağlanmadığı veya yol yardımı ödenip ödenmediği açıklığa kavuşturularak, ödeme bulunuyorsa ödemelerin denetime açık şekilde ortaya konulması ve ödenmesi gereken miktar ile ödenen miktar arasındaki farkın belirlenmesi, servis sağlanmadığı ve yol yardımı ödemesi de yapılmadığının anlaşılması hâlinde ise emsal dosyada da kabul edildiği üzere işe gidiş geliş için otobüs bileti ücretine göre yol yardımı alacağının hesaplanması gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda devir öncesi toplu iş sözleşmesinde servis hizmeti verilmesi öngörüldüğü, devir sonrasında davalı ... tarafından servis imkânı sağlandığının ispat edilemediği, toplu iş sözleşmesi hükmünün bireysel iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesi nedeniyle işyerine geliş gidiş için fiilen çalışılan günlerde iki otobüs bileti üzerinden Nisan 2014 tarihinde 24.06.2016 tarihine kadar yol yardımının hesaplanması gerektiği gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Bilirkişi raporunun hatalı olduğunu,
2. Davacının ücretinin ve sosyal haklarının 01.03.2013-28.02.2015 tarihleri arasında yürürlükte bulunan ... Sendikasının tarafı olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlendiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; yol yardımı alacağının ispat ve hesaplanmasına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun"Hükmün kapsamı" başlıklı 297/1-(c) hükmünde hükmün; "Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri" kapsaması gerektiği belirtilmiştir.
Mahkeme kararında hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Öte yandan, Kanun'un aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararın hüküm fıkralarının, açık, anlaşılır, çelişkisiz ve uygulanabilir olması gerekmekle birlikte; kararın gerekçesinin de sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların Mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi sebeplere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak, kısaca maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.
Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi sebeple haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.
Daire bozma kararından sonra aldırılan bilirkişi raporunda davacının yol yardımı alacağı net 2.656,10 TL olarak hesaplanmıştır. Buna rağmen Mahkemece; gerekçede davacının 4.465,00 TL yol yardımı alacağı bulunduğu belirtilmiş, hüküm fıkrasında ise taleple bağlı kalınarak 4.465,00 TL yol yardımı alacağına hükmedilmiştir. Mahkeme kararı hangi bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, hüküm altına alınan miktarın ne şekilde hesaplandığı anlaşılamadığından gerekçesiz olduğu gibi Mahkemece gerekçede tespit edilen miktarın hüküm fıkrasında taleple bağlı kalınarak hüküm altına alınması da gerekçe hüküm çelişkisi yaratmıştır. Yol yardımı alacağı bakımından dosya kapsamına ve uyulan bozma kararına uygun bir karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.