MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/123 E., 2025/259 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı ve davalılardan ... ve ... Teşkilatı AŞ (PTT AŞ) vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı asıl işveren ... AŞ’de alt işverenler nezdinde 1993 yılının Ocak ayından itibaren çalışmaya başladığını, en son ... Taşımacılık Turizm ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti.nde (... Ltd. Şti.) çalıştığını, 1993-2002 yılları arasında ... dağıtım merkezine bağlı olarak çeşitli mahallelere posta dağıtım işini yaptığını, bu tarihler arasında çalıştığı dönemde fazla çalışma saatinin hafta içi ve cumartesi günü sabah 08. 30... .00 saatleri arasında olduğunu, resmî bayramların tümünde dinî bayramların ise bir gününde çalışma yaptığını, genel tatil ücreti ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini, yıllık ücretli izninin kullandırılmadığını, sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısının dolması nedeniyle kıdem tazminatına hak kazandığını ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık ücretli izin ve asgari geçim indiriminin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... AŞ vekili, davacının kendileri ile ihale yapan şirketin çalışanı olduğunu, davacı tarafından 1993-2015 tarihleri arasında çalışıldığı iddia edilmiş ise de bu çalışmanın kesintisiz olmadığını, kıdem tazminatı talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, fazla çalışma saatlerinin dışında dağıtımın yapılmadığını, yıllık ücretli izinlerinin kullandırıldığını ve bordrolarda asgari geçim indirimi ödemesinin mevcut olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... Ltd. Şti. vekili, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre çalışanların kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün asıl işverende olduğunu, davacının 08.07.2015-14.11.2015 tarihleri arasında çalıştığını ve kendi isteği ile işten ayrıldığını, fazla çalışma hususundaki beyanları kabul etmediklerini, posta dağıtım hizmetinde çalışanların fazla çalışma saatlerinin 08.30-17.30 saatleri arasında olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2017 tarihli kararı ile; davacıya ait Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre davacının 01.01.1993-14.11.2015 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığı, davacının iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği ve ödenmeyen fazla çalışma ücreti ve yıllık ücretli alacağı olduğu gerekçesiyle kıdem tazminatı, fazla çalışma, yıllık ücretli izin alacağı taleplerinin kabulüne diğer taleplerin reddine karar verilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2017 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılardan ... AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesinin 29.03.2018 tarihli kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 29.03.2018 tarihli kararının süresi içinde davalılardan PTT AŞ vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının 01.01.1993-14.11.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalışıp çalışmadığı noktasında toplandığı, davalı tanığının beyanı da gözetilerek dava dışı ... Teks. Emp. İmal Ltd. Şti. (... Şirketi) ile davalı PTT AŞ veya diğer alt işveren şirketler arasında bağlantı bulunup bulunmadığı ve davacının 01.04.2002-31.12.2006 tarihleri arasında fiilen posta dağıtım işi yapıp yapmadığı hususlarının davacının Sosyal Güvenlik Kurumu şahsi sicil dosyası da getirtilerek irdelenmesi ve bu konudaki araştırma derinleştirilerek sonuca gidilmesi gerektiği; davacının ... numaralı işyerinden 28.08.1994 tarihinde işten çıkış kaydı gözükmesine rağmen ... numaralı işyerine giriş tarihinin 01.06.1997 tarihi olduğu ve bu tarihler arasında hizmet bildiriminin olmadığının anlaşıldığı ancak davacı tanıklarından T.G'nin 1994 yılından itibaren PTT AŞ işyerinde çalıştığını ve davacının kendisi işe başladığında çalışmakta olduğunu beyan ettiği ve kesintili çalışma olgusundan bahsetmediği de gözetilerek bu tanığa ait hizmet döküm cetveli getirtilerek ve bordro tanığı olup olmadığı tespit edilerek sonuca gidilmesi gerektiği, ayrıca davacının 22 yıllık çalışma süresi boyunca sadece 22 gün yıllık ücretli izin kullanması hayatın olağan akışına aykırı olduğundan davacının beyanı alındıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda alınan 01.12.2024 tarihli bilirkişi 3. ek raporunda 3. seçenek olarak sadece ... Şirketi dönemi olan 01.04.2002-31.12.2006 tarihleri arasındaki dönem dışlanarak davacının 01.01.1993- 31.03.20 02... .01.2007-14.11.2015 tarihleri arasında çalışmasının bulunduğu hizmet süresinin 18... ay 13 gün olduğu kabul edilerek kıdem tazminatı, fazla çalışma, yıllık ücretli izin alacağı taleplerinin kabulüne diğer taleplerin reddine karar verilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalılardan PTT AŞ vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davanın pasif husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiği,
b. Belirsiz alacak davası açılması için şartların mevcut olmadığı,
c. Dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığı,
d. Davacının çalışmasının kesintisiz olmadığı,
e. İş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazanılamayacak şekilde sona erdiği,
f. Fazla çalışma ücretine ilişkin taleplerin geçerli bir dayanağının bulunmadığını ileri sürmüştür.
2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının kesintisiz olarak 22... ay 14 gün çalıştığını ve aksinin davalılar tarafından ispatlanamadığını ileri sürmüştür
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 01.01.1993-14.11.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalışıp çalışmadığı ve davacı yararına usuli kazanılmış hakkın ihlal edilip edilmediği noktasındadır.
1.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ve davalılardan PTT AŞ vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılamada; davalı tanıklarından Ç.E. ve davacı tanıklarından T.G'nin beyanı tekrar alınmış ve PTT AŞ’nin ... Şirketi ile hizmet alım sözleşmesi olmadığı belirlenmiştir. Bu kapsamda ve davalı tanığı Ç.E'nin de davacının 2013 yılı öncesi çalışmasına ilişkin bilgisi olmadığı nazara alındığında, hükme esas alınan 01.12.2024 tarihli bilirkişi 3. ek raporunun 3. seçeneğine itibar edilerek bozma kararında bahsi geçen ... Şirketi dönemi olan 01.04.2002-31.12.2006 tarihleri arasındaki dönemin dışlanması yerindedir. Ancak yine bozma kararında bahsi geçen ve davacının 28.8.1994-01.06.1997 tarihleri arasındaki hizmet bildiriminin olmadığı dönem yönünden davacı tanıklarından T.G.'nin; davacıyla 1994-1995 yılları arasında çalıştığını, davacının bir ara işten çıktığını ve sonra tekrar geri girdiğini, 1 yıl kadar bir boşluğu olabileceğini ancak 1 yıllık boşluktan sonra işe geri dönmesi üzerine bir daha işten çıkmadığını beyan ederek kesintili çalışma olgusundan bahsettiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan davacının hizmet bildiriminin olmadığı döneme denk gelecek şekilde 22.5.1995-23.11.1996 tarihleri arasında askerlik görevini ifa ettiği de dosya kapsamındaki belgelerden anlaşılmaktadır. Bu itibarla davacı tanığı T.G. gerekirse tekrar dinlenmek suretiyle beyanında bahsi geçen 1 yıllık boşluğun davacının askerlik görevi sebebiyle olup olmadığı da açıklattırılarak ve davacının 22.5.1995-23.11.1996 tarihleri arasında askerlik görevini ifa ettiği dosya kapsamında sabit olmakla tarafların bu konudaki beyanlarına başvurularak sonuca varılmalıdır. Bu hususlar gözetilmeksizin davacının 28.8.1994-01.06.1997 arasındaki hizmet bildiriminin olmadığı dönemde kesintisiz çalıştığı kabul edilerek sonuca gidilmesi hatalıdır.
3. İlk Derece Mahkemesinin bozma konusu 26.04.2017 tarihli ilk hükmü, davalılardan ... Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmediğinden, bu davalı yönünden sözü edilen kararda hüküm altına alınan miktar bakımından davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bu nedenle bozma kararının sadece ilk kararı temyiz eden PTT AŞ bakımından sonuç doğurması gerekir. Mahkemece, bu husus gözetilmeden sonuca gidilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.