MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1121 E., 2025/1894 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Batı 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/399 E., 2025/71 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... (... ) ve ... Yapı ve Makina Endüstri AŞ (... Şirketi) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 28.07.2021 tarihinden 31.12.2021 tarihine kadar ... Şirketi alt işvereni olan ... Firmasında ve ... Firması devamı müteselsil sorumluluğu içinde kurulan yine ... Şirketi alt işvereni ... ve Boya Gemi İnşa Sanayi Ticaret Limited Şirketinde (... Şirketi) 01.01.2022-11.01.2022 tarihleri arasında çalıştığını, arabuluculuğun temel ilkelerinden olan iradilik ilkesinin ihlal edildiğini, müvekkili ve beraberinde işten çıkarılacak olan işçilerin alacak haklarının tamamını vermemek amacıyla hazırlanmış olduğundan iptalinin zaruri olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin tarafsız bir şekilde ilerlemediğini, görüşmeler her ne kadar pandemi döneminde telekonferans yöntemiyle yapılabilse de müvekkili ve beraberindeki işçilerin ayrı ayrı ya da hepsinin beraberinde olduğu toplu bir bilgilendirme yapılmamak suretiyle tutanağın imza altına alındığını, toplu hâlde başvurulan ihtiyari arabulucu görüşmelerinde bazı işçilerce davalı Şirket avukatıyla görüşme yapılmasına rağmen davacı ile herhangi bir görüşme ne davalı avukatı ne de arabulucu avukatı ile yapılmadığını, belgelerin ne olduğu sorulduğunda aynı işyerinde çalışan diğer arkadaşlarının da imzaladığı, yeni kurulan Şirkette çalışmaya devam edecekleri, çalıştığı gün kadar alacağını yatıracaklarından bahisle evrakları imzalamasını istediklerini, arabulucu avukatın yükümlülükleri gereği böyle bir hususa izin vermemesi gerektiğini, müvekkilinin yeni Şirketten herhangi bir sebep olmadan işten çıkarıldığında, alacak haklarını talep ettiğinde imzalanan evrakların işçilik alacakları yönünde haklarını sabote etmek amacıyla yapıldığını anladığını, bahse konu arabuluculuk görüşmelerinden sonra işçinin alamamakla korkutulduğu ücretinin yatırıldığını, arabuluculuk görüşmelerinin hiç yapılmaması, arabulucunun imza aşamasında orada bulunmaması, arabuluculuk görüşmelerinin tutanaklarda yazılı adreslerden farklı yerlerde gerçekleşmesi, anlaşma tutanağı ile ödenmeyecek olan tazminat ve ücretlere de kanuna aykırı şekilde ibra etkisi kazandırılmaya çalışılması gibi sebeplerin varlığı hâlinde yapılan işlemlerin geçerli bir arabuluculuk faaliyeti olarak nitelendirilemeyeceğini ileri sürerek ihtiyari arabuluculuk tutanağının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; ihtiyari arabuluculuk görüşmelerinde başvuran tarafların müvekkili Şirketler olan ... Şirketi ile ... Şirketi olup müvekkili diğer Şirket olan ... Şirketinin arabuluculuk görüşmelerinde taraf olmadığını, arabuluculuk anlaşma belgesi ve son tutanakta da müvekkili ... Şirketinin taraf olarak ismi ve imzası yer almadığını, arabuluculuk başvuru ve görüşmelerinin katılan tarafların istek ve iradeleri doğrultusunda usulüne uygun bir şekilde gerçekleştirildiği gibi söz konusu tutanaklarda herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, müvekkili Şirketler olan ... Şirketi ile ... Şirketi tarafından davacının bilgisi dâhilinde usulüne uygun bir şekilde işçi alacakları için ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, başvuruya istinaden arabulucu tarafından taraflarla yapılan ön görüşmede arabuluculuk müzakerelerinin 23.12.2021 tarihinde, Covid-19 salgını nedeniyle telekonferans yöntemiyle yapılmasının kararlaştırıldığını, akabinde müzakere günü geldiğinde arabuluculuk anlaşma belgesinde de belirtildiği üzere davacı ve tarafların telekonferans yöntemiyle görüşmelere katıldığını, görüşmeler tarafların isteği doğrultusunda telekonferans yöntemiyle yapıldığından davacı tarafın iddialarının aksine arabulucunun tarafların yanında bulunması zorunluluğu bulunmadığını, davacının müvekkili Şirketten talep edebileceği herhangi bir işçilik alacağı bulunmadığından iradesinin sakatlandığı, işçilik alacaklarının ödenmediği ve arabulucuk tutanağının baskı ile imzalatıldığına yönelik tüm iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın ... Şirketi yönünden husumet yokluğu sebebiyle, diğer Şirketler yönünden ise esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 09.02.2023 tarihli kararının Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılması üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; arabuluculuk anlaşma son tutanak içeriğine göre ve tanık beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde arabuluculuğa konu işçilik alacaklarının tek tek sayılması ve üzerinde konuşulması hâlinde bile arabuluculuk görüşmelerinin 3-4 dakikalık süreçte sonuçlanmasının imkânsız olduğu, ayrıca arabuluculuk anlaşma belgesi içeriğine göre henüz iş sözleşmesi devam ederken işçinin feshe bağlı hakları olan kıdem, ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin alacağı yönünden hüküm içerdiği, ayrıca fesihten sonra yıllık ücretli izin alacağının parasal hâle geleceğinden işçinin bu talebinden de vazgeçtiğine ilişkin hüküm içermesinin, henüz iş sözleşmesi sona ermeden işçinin fesihten sonra doğacak olan işe iade talebinden vazgeçtiğine yönelik doğmamış hakkından feragati içermesinin hukuka uygun olmadığı, davacı işçinin ... Şirketinin asıl işveren olduğu işyerinde alt işverenler nezdinde çalıştığı, ... şahıs firması alt işverenliğinde çalışırken çalışma süresi dolmadan ihtiyari arabuluculuk tutanağının taraflar arasında anlaşma belgesi ile sonuçlandırıldığı, anlaşma belgesi içeriğinde bu anlaşma tutanağının işçinin aynı işyerinde alt işveren olarak çalışmaya başlayacak olan ... Şirketine karşı da önceki çalışma dönemine ilişkin haklarından da feragat ettiğinin açık hüküm altına alındığı, anlaşma tutanağında ... Şirketi taraf olarak yer almasa da anlaşma içeriğinde iş sözleşmesini devralacak yeni alt işverenin isminin açıkça yer aldığı, davacı işçinin 01.01.2022 tarihinden itibaren işyerini devralan alt işveren ... Şirketi işçisi olarak çalışmaya devam ettiği, 11.01.2022 tarihinde yeni alt işveren döneminde iş sözleşmesinin henüz deneme süresinde olduğundan bahisle sonlandırıldığı, davanın 05.03.2022 tarihinden önceki ihtiyari arabuluculuk anlaşma tutanağının ve anlaşma belgesinin iptali istemiyle açılmış olduğu, talebin esas itibarıyla taraflar arasındaki ihtiyari arabuluculuk son tutanağının ve anlaşma belgesinin geçersizliğinin tespitine ilişkin olduğu, davacının bu davayı açmakla hukuki yararının bulunduğu, iptali istenen arabulucuk görüşmelerinin arabuluculuk hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmediği gerekçesiyle davanın kabulüyle ihtiyari arabulucuk tutanağının tüm davalılar yönünden geçersiz olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince arabulucu tarafından bilgilendirme yapılmaması ve davacının yeni alt işverendeki süreci etkileyecek şekilde yapılan arabulucu anlaşma tutanağının işçi aleyhine olduğunu belirterek tutanağı iptal etmesi yerinde ise de tutanağın tarafı olmayan ... Şirketi yönünden husumetten ret kararı verilmesi gerekirken bu davalı yönünden de tutanağın iptaline karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalılar ... Şirketi ile ... Şirketinin istinaf isteminin esastan reddine, davalı ... Şirketi bakımından ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle davalılar ... Şirketi ile ... Şirketi yönünden davanın kabulü ile arabuluculuk tutanağının geçersizliğinin tespitine, ... Şirketi hakkında davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; irade fesadı iddiasının ispat edilemediğini, arabuluculuk görüşmelerinin tarafların istek ve iradeleri doğrultusunda gerçekleştiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, dava konusu ihtiyari arabuluculuk anlaşma belgesinin geçersizliğinin tespitine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Şirketi ve ... Şirketi vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.