(BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİ KARARLARI ARASINDAKİ
UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE DAİR)
I. BAŞVURU
Başvurucu Sakarya 11. Hukuk Dairesi dilekçesinde; 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 18. maddesine göre işe iade davalarında istisnalar dışında işçinin 6 aylık kıdeme sahip olması gerektiği düzenlenmiş olup 6 aylık kıdem süresinin tespiti bakımından Sakarya 9, 10... . Hukuk Daireleri ile 11. Hukuk Dairesi kararları arasında çelişki bulunduğunu, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9, 10, ve 12. Hukuk Dairelerinin işe başlanılan ay ve güne 6 ay sonra tekabül etmeyen ay ve günler yönünden 6 aylık kıdem şartının gerçekleşmediğinin belirtildiği; ancak 11. Hukuk Dairesinin 6 aylık kıdemin hesaplanmasında çalışılan gün ile fesih bildiriminin yapıldığı tarihte çalışılan günün dikkate alınması gerektiği yönünde karar verildiği berlitilerek kararlar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesini talep etmiştir.
II. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 16.10.2025 tarihli ve 2025/9 Esas, 2025/9 Karar sayılı kararı ile; uyuşmazlığın giderilmesi talebinin kabulü ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 14.06.2013 tarihi ve 2023/1326 Esas, 2023/1485 Karar sayılı kesin kararı ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 09.07.2025 tarihli ve 2025/1115 Esas, 2025/1606 Karar sayılı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 08.10.2024 tarihli ve 2024/1317 Esas, 2024/1781 Karar sayılı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 01.02.2022 tarihli ve 2021/2716 Esas, 2022/221 Karar sayılı kesin kararlarının aynı konuya ilişkin olduğu ve işe iade davası açma şartlarından biri olan en az 6 aylık kıdem süresinin tespitine yönelik aralarında uyuşmazlık bulunduğu ve bu uyuşmazlığın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9, 10... . Dairelerinin kararları çerçevesinde giderilmesi gerektiği kanaatiyle uyuşmazlığın giderilmesi için 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) 35/3 hükmü uyarınca Yargıtay 9. Hukuk Dairesine başvurulmasına karar verilmiştir.
III. UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARARLAR
A. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 14.06.2023 Tarihli ve 2023/1326 Esas, 2023/1485 Karar Sayılı Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının iş güvencesinden yararlanabilmesi koşulu olan 6 aylık kıdemin hesaplanmasında, çalışılmış sayılma ve hizmet süresi maddi hukuka ilişkin olduğundan, usule ilişkin süre hesaplanması kurallarının burada uygulanmaması gerektiği, işçinin fiilen çalıştığı ilk gün ile son günün süre hesabında dikkate alınması gerektiği, somut uyuşmazlıkta; davalı işyerinde 02.08.2021 tarihinde çalışmaya başlayan davacının, iş sözleşmesinin 01.02.2022 tarihinde feshedildiği ve 01.02.2022 tarihinde davacının işyerinde çalıştığı nazara alındığında 6 aylık kıdem koşulunun sağlandığı ve davalı tarafından yapılan feshin şeklen geçersiz olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir.
B. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 09.07.2025 Tarihli ve 2025/1115 Esas, 2025/1606 Karar Sayılı Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 92/2 hükmüne göre süre, ay olarak belirlenmiş ise başladığı güne son ay içindeki karşılık gelen günün tatil saatinde bittiği, somut olayda, davacının 11.03.2024-10.09.2024 tarihleri arasında çalıştığı, altı aylık kıdeminin 13.12.2024 tarihinde dolduğu, davacının çalışmasının 5 ay 29 gün olduğu ve 6 aylık kıdeme sahip olmadığından işe iade davası açamayacağı, davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, esasa girilerek karar verilmesi isabetsiz olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kaldırılarak davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.
C. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 08.10.2024 tarihli ve 2024/1317 Esas, 2024/1781 Karar Sayılı Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, davacının 29.09.2021 tarihinde işe başladığı, 28.03.2022 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiği, 6100 sayılı Kanun'un 92/2 hükmüne göre süre; ay olarak belirlenmiş ise başladığı güne son ay içindeki karşılık gelen günün tatil saatinde bittiği, bu düzenlemeye göre 29.09.2021 tarihinde işe başlayan davacının altı aylık kıdeminin 29.03.2022 tarihinde dolacağı, ancak çalışma süresinin 5 ay 29 gün olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Uyuşmazlık, işe iade davasının şartlarından biri olan işçinin 6 aylık kıdemin tespitine ilişkindir.
1. Uyuşmazlığın esasına yönelik değerlendirmeden önce, Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 5235 sayılı Kanun'un 35. maddesine dayanan taleplerle ilgili olarak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine karar verdiği sırada, uyuşmazlığın hangi daire görüşü doğrultusunda veya ne şekilde giderilmesi gerektiğine yönelik görüş bildirip bildiremeyeceği ele alınmalıdır. İlgili hükümde, uyuşmazlığın giderilmesinin gerekçeli olarak istenmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulunun kendi aralarında toplanacakları ve kendi görüşlerini de ekleyerek Yargıtaydan bu konuda bir karar verilmesini isteyecekleri düzenlenmiştir. Kanun'daki "kendi görüşleri" ifadesinden anlaşılması gereken husus, Başkanlar Kurulunun Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasında uyuşmazlık bulunup bulunmadığı yönündeki görüşüdür. Uyuşmazlığın giderilmesinin gerekip gerekmediği veya hângi daire kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği yönündeki karar, Yargıtay ilgili hukuk dairesince verilir. Keza ilgili daire uyuşmazlığı mutlaka uyuşmazlık konusu daire kararları çerçevesinde ele alıp gidermek zorunda değildir. Gerektiği takdirde uyuşmazlığın, bölge adliye mahkemesi kararlarında belirtilen gerekçelerden farklı gerekçe ile de giderebilir. Başkanlar Kurulunun uyuşmazlığın hangi bölge adliye mahkemesinin kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği konusunda bir görüş ortaya koyması, ilgili yasal düzenlemeye aykırı olduğu gibi yargısal bir faaliyette bulunulması anlamına geleceğinden yerinde de değildir. Somut olayda Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulunca daire kararları arasında uyuşmazlık bulunup bulunmadığının belirlenmesi ile yetinilmesi gerekirken, uyuşmazlığın hangi daire görüşü doğrultusunda giderilmesi gerektiğinin belirtilmesi isabetsiz olup eleştirilmiştir.
2. 4857 sayılı Kanun'un 18/1 hükmü şöyledir:
" Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/2 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz."
İlgi maddeden de anlaşıldığı üzere; işçinin, iş güvencesi hükümlerinden faydalanabilmesi için en az altı aylık kıdemi olmalıdır.
İşe iade davasının şartlarından biri olan altı aylık kıdemin hesaplanması noktasında ise, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 93/2 hükmündeki düzenlenen hükümden yararlanmak gerekir. İlgili Kanun maddesi şöyledir:
"Ay olarak veya yıl, yarıyıl ve yılın dörtte biri gibi birden çok ayı içeren bir zaman olarak belirlenmiş süre, sözleşmenin kurulduğu gün ayın kaçıncı günü ise, son ayın bunu karşılayan gününde dolmuş olur. Son ayda bunu karşılayan gün yoksa süre, bu ayın son günü dolmuş sayılır."
Buna göre, bir işçi ayın hangi günü çalışmaya başladı ise, 6 ay sonra da o aya denk gelen aynı gün 6 aylık kıdem süresi dolmuş olur. Bir örnekle açıklamak gerekirse; işçi 02.02.2025 tarihinde çalışmaya başladığı işyerinde iş sözleşmesi 02.08.2025 tarihinde feshedildiğinde 6 aylık çalışma süresi şartını sağlamış olur. Buna karşılık 01.08.2025 tarihinde iş sözleşmesinin feshedilmiş olması durumunda, çalışma süresi 5 ay 29 gün olacağından 6 aylık çalışma süresi şartı sağlanmamış olur.
Yapılan açıklamalara göre başvuru konusu Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 09.07.2025 tarihli ve 2025/1115 Esas, 2025/1606 Karar sayılı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 08.10.2024 tarihli ve 2024/1317 Esas, 2024/1781 Karar sayılı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 01.02.2022 tarihli ve 2021/2716 Esas, 2022/221 Karar sayılı kararları doğrultusunda giderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
V. KARAR
1. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu tarafından iletilen, iş güvencesinden yararlanma şartlarından olan 6 aylık kıdemin hesaplanmasına ilişkin uyuşmazlığın; işçi ayın hangi gününde çalışmaya başladıysa 6 ay sonraki ayın bunu karşılayan gününde 6 aylık kıdem şartının sağlanmış olacağına dair Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 09.07.2025 tarihli ve 2025/1115 Esas, 2025/1606 Karar sayılı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 08.10.2024 tarihli ve 2024/1317 Esas, 2024/1781 Karar sayılı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 01.02.2022 tarihli ve 2021/2716 Esas, 2022/221 Karar sayılı kararları doğrultusunda giderilmesine;
2. Dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine,
3. Karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine,
17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.