MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 50. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1254 E., 2025/1393 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/466 E., 2024/669 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi.
Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin miktardan reddi ile incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Üniversitesinin (...) asıl işveren olduğu işyerinde 15.10.2011 tarihinden itibaren çalışmakta olduğunu, ücretlerin ihale şartnamesi doğrultusunda ödenmeyip eksik ödendiğini, alt işveren işçisi olarak gözükmekle birlikte davalının kendi bünyesindeki kadrolu işçilerle aynı işi yaptığını, kadrolu işçilerin almış oldukları ücret ve sosyal haklardan davacının da faydalanması gerektiğini, bir kısım fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek ücret farkı, fazla çalışma ücreti, yol ücreti, ilave tediye alacağı sosyal hak farkı ve ayrımcılık tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, ihale sözleşmeleri ve şartnameler gereği yüklenici firma işçilerinin özlük ve sosyal haklarından ... sorumlu olmadığını, davacının asıl işvereninin yüklenici firmalar olduğunu, Üniversiteye husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının hizmet alım sözleşmeleri ile yazılım geliştirme uzman yardımcısı olarak çalıştığı ve uzmanlık gerektiren bir iş olduğu sabit olmakla işçi temini yönündeki rapora itibar edilmesinin mümkün olmadığı, işyeri giriş çıkış kayıtlarına göre fazla çalışma ücreti iddiasının ispatlandığı ayrıca fark ücret ve yol ücreti alacağı talebinin de yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davalıya karşı açılmış ve davacıyla aynı işi yapan başka bir işçinin dosyasında muvazaa iddiasının kabul edildiğini,
b. Davalı tarafından aynı işin kadrolu ve alt işveren işçilere bölüştürülerek gördürülmesinin, özlük hakları ve ücret konusunda ayrımcılık oluşturduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davacının yol ücreti ve 2012 Temmuz ayından itibaren ücretin düşürülmesinden kaynaklı ücret farkı talebinin aynı mahiyette olduğunu,
b. Dosyaya sundukları bilgi ve belgelerden davacının fazla çalışma ücreti alacağı bulunmadığının anlaşıldığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı ile hizmet alım sözleşmesi imzalayan dava dışı işverenler arasında muvazaalı ilişki olup olmadığı ve fark ücret, yol ücreti, ilave tediye alacaklarının bulunup bulunmadığı, ayrımcılık tazminatı ile fazla çalışma ücreti alacağının ispatı hususlarına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 02.04.2018 tarihli bilirkişi raporunda, 2012 yılı Temmuz ayına kadar davacıya asgari ücretin %350 fazlası aylık ücret ödenirken, 2012 yılı Temmuz ayından itibaren asgari ücretin %300 fazlası aylık ücret ödendiği, davacının ücretinin düşürülmesinin çalışma koşullarında esaslı değişiklik olduğu, davacının bu değişikliği kabul ettiğine dair delil bulunmadığı belirtilerek 01.07.2012-15.12.2016 tarihleri arasında (%350-%300)=%50 asgari ücret farkından kaynaklı ücret alacağı hesaplanmıştır.
Davacının ücretinin ihale şartname veya sözleşmelerine göre belirlendiği ve davacının ücretinin düşürülmesine muvafakati bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İhale şartname veya sözleşmesinde belirlenen ücretin etkisi ile ilgili olarak Dairemizce yapılan değerlendirmede; işçinin ihale ile belirlenen ücreti talep edebileceği, ancak bu ücretin asgari ücretle irtibatlandırılması durumunda, sonraki ihalede asgari ücretle bağlantı kurulmadığı takdirde ihalenin bitimi ile bu bağlantının kesileceği kabul edilmiştir. Diğer yandan, yeni ihalede asgari ücretle bağlantıda daha düşük bir katsayının belirlenmesi durumunda ise 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca bu ücretin altına düşmemek kaydıyla, asgari ücretle bağlantısı kesilen önceki ücretin uygulanmasına devam edilmelidir.
Yukarıda yapılan açıklamalara göre somut olayda fark ücret alacağı hesaplanırken; davacının düşürülmeden önceki en son ücreti, sonraki dönemler için asgari olarak sabit şekilde ödenmesi gereken ücret miktarı olarak kabul edilmeli, yeni ihalede asgari ücretle bağlantıda daha düşük bir katsayı belirlendiğinde yeni ihale ile belirlenen ücretin de altına düşmemek kaydıyla, asgari ücretle bağlantısı kesilen önceki ücretin uygulanmasına devam edilmelidir. Belirtilen husus gözetilerek yapılan hesaplama sonucunda karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı tarafa iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.