MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2025/12 E., 2025/338 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait... Bakım Müdürlüğünde elektronikçi olarak çalıştığını, davacının ... üyesi olduğunu ve yetkili Sendika ile işveren arasında imzalanmış olan toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandığını, işe girdiği tarihten 01.02.2022 tarihine kadar helikopter üzerinde kablo, soket ve benzeri işleri lehim kullanmak suretiyle yaptığını, davalı işverenin de bu işin sağlığa zararlı olduğunu fark ederek 01.02.2022 tarihi itibarıyla bu kısımda çalışan tüm işçilere lehim işinin yasaklandığını, lehim yapma işinin tek bir işçiye devredildiğini, bu işçinin de günde 7,5 saat çalıştırılmaya başlandığını, lehim telinin kurşun ve kalay içermesi nedeniyle bu maddelere maruz kaldığını, davacının boyacı olarak Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) kapsamındaki bir işte çalışmasına rağmen, söz konusu Yönetmelik'in 4/a hükmüne aykırı olarak günde 8,5 saat çalıştırıldığını, davacının 7,5 saat kapsamında çalışmasının zorunlu olduğunu, emsal kararlara göre davacının işe girdiği tarihten bu yana tehlikeye maruz kaldığı ve 8,5 saat çalıştırıldığı süre boyunca 7,5 saat çalışması gerektiğini, hem toplu iş sözleşmesi hükümleri hem de Yargıtay kararları gereğince, günde yarım saat (Yönetmelik gereği günde 7,5 saat çalıştırılması gerekirken 8,5 saat çalışmasından kaynaklı 15+15 dakika toplam 0,5 saat çay molaları düşüldükten sonra günde yarım saat) fazla çalışma ücretinin %80 zamlı olarak ödenmesi gerektiğini, hiç ödenmeyen %14 kısa çalışma priminin de ödenmesi gerektiğini iddia ederek fazla çalışma ücreti ve kısa çalışma primi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, bahse konu atölyelerde sadece cihazların içerisindeki elektronik kartların onarımı (kart üzerindeki elektronik elemanın sökülmesi ve takılması şeklinde) maksatlı havya kullanılarak kurşun alaşımlı (%40 kurşun ve %60 kalay karışımı) lehim teli ile damla şeklinde lehimleme yapılmakta olup üretim maksatlı lehim yapılmadığını; ayrıca 5- 10... tarihli İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu kararı ile dava konusu işyerindeki atölyelerde lehim işlerini yapacak olan personel sayısının sınırlandırıldığını, tüm lehim aletlerinin toplandığını, havalandırma sistemi olan bir ortamda lehim kısmı oluşturularak ufak çaplı lehim işlerinin yapılmasının sağlandığını, işveren tarafından sağlığa zararlı maddelere maruz kalındığı fark edilerek 01.02.2022 tarihi itibarıyla bu kısımda çalışan tüm işçilerin lehim işinin yasaklandığı ve bu işin sadece bir işçiye verildiği, o işçinin de 7,5 saat kapsamında çalıştırıldığı iddiasının doğruluktan uzak olduğunu; zira İş Sağlığı ve Güvenliği Kurul toplantısında işyeri sendika temsilcisinin talep etmesi üzerine yalnız bir işçinin elektrik sistem montaj atölyesinde lehim işini tek başına yaptığını, bu ortamda ölçüm yaptırılana kadar herhangi bir yönetmelikte yer almasa da Kurulca söz konusu işçinin 7,5 saat çalıştırılmasına karar verildiğini ve bu işçinin çalıştığı ortama lehim dumanı emme cihazı konularak sağlık kuruluşlarında kurşun maruziyetinin takip edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 16.05.2024 tarihli kararı ile; bilirkişi tarafından düzenlenen rapora göre davacının çalışma ortamının zararlı etkilerine maruz kalabileceği ve günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerektiği, yine toplu iş sözleşmesine göre kısa çalışma primine de hak kazanması gerektiği şeklinde rapor düzenlendiği, yine davacının ... üyesi olduğunun dosya kapsamı ile tespit edildiği, bilirkişi raporunun gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğunun gözetildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 16.05.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 03.07.2024 tarihli kararı ile; dava konusu edilen işin günde azami 7,5 saat çalışılması gereken işler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve İlk Derece Mahkemesi kabulünün yerinde olduğu, davacının kısa çalışma prim alacağı ile fazla çalışma ücreti alacağına hak kazandığı, zamanaşımı def’inin dikkate alındığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu, ilgili toplu iş sözleşmesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde hüküm altına alınan faiz türü ve başlangıç tarihinin doğru olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 03.07.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, kısa çalışma primi alacağının, davacı temyizi olmadığından, şimdiki gibi günlük 8,5 saat çalışılan saatler için hesaplanması ancak 7,5 saati aşan fazla çalışma süresine isabet eden kısmın fazla çalışma ücreti alacağından mahsup edilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma sonrası aldırılan ek bilirkişi raporu doğrultusunda usuli kazanılmış haklarda korunarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Yapılan itiraz ve savunmaların dikkate alınmadığını,
2. Bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin ve hesaplamaların hatalı olduğunu,
3. Davacının çalıştığı atölyede üretim amaçlı lehim yapılmadığını, yapılan kurşun ölçümlerinde de sonuçların referans sınır değerinin çok altında çıktığını,
4. Alacakların zamanaşımına uğradığını,
5. Faiz başlangıç ve türünün hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının fazla çalışma ile kısa çalışma primi alacaklarının hesaplanmasına ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Davalı ... Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.