MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/567 E., 2025/2317 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/281 E., 2024/68 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... (Bakanlık) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Bakanlığına bağlı ... Devlet Hastanesinde son olarak Batı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde ( ... Yemek Şirketi) olmak üzere ihale yoluyla hizmet alımı yapılan alt işverenler nezdinde 01.02.2005-30.03.2023 tarihleri arasında servis ve temizlik personeli olarak çalıştığını, iş sözleşmesini emeklilik nedeniyle sona erdirdiğini, davacının emeklilik sonrası 01.04.2023 tarihinden itibaren aynı iş ve işyerinde çalışmaya devam ettiğini, bu sırada yüklenici firmanın ... Yemek ve İkram Limited Şirketi (... Yemek Şirketi) olarak değişmiş olduğunu, müvekkilinin ... Yemek Şirketinde çalışmasını sürdürürken bu kez kıdem tazminatının ödenmesini istediği için işten çıkartıldığını, davacıya fesih tarihinde bordro çıplak ücretine ilaveten nakdi yol ve yemek yardımı ile ayrıca ayni olarak yemek yardımı yapıldığını, davacının 01.02.2005-30.03.2023 tarihleri arasıçalışma dönemi için kıdem tazminatına hak kazandığını, 01.04.2023-25.04.2023 tarihleri arası çalışma dönemi için ise ihbar tazminatına hak kazandığını, davacıya yıllık izinlerinin tam olarak kullandırılmadığını iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde; davalı Bakanlık ile davacının çalıştığı firmalar arasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesi olmadığını, bu nedenle davacının işçilik alacaklarından davalı Bakanlığın asıl işveren sıfatıyla sorumlu tutulamayacağını, davacının kıdem tazminatı ve işçilik haklarından ... alacaklarından yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, bunun yanı sıra talep edilen faiz oranlarının da fahiş bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya gelen Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) hizmet döküm kayıtları incelendiğinde davacının 01.02.2005-30.03.2023 tarihleri arasında ... Devlet Hastanesinde davalı ... Bakanlığından ihale ile iş alan alt işverenler nezdinde 18... ay 29 gün hizmetinin bulunduğu, Kuruma verilen 30.03.2023 tarihli bildirgede işten ayrılış sebebinin Kod (08) (emeklilik) olarak gösterildiği, 01.04.2023-25.04.2023 tarihleri arasında da ... Devlet Hastanesinde çalıştığı 25.04.2023 tarihli işten çıkış bildirgesinde fesih nedeninin deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi Kod (...) olarak bildirildiği, davacının 01.02.2005-30.03.2023 tarihleri arası hizmeti yönünden kıdem tazminatı talebinde bulunduğu emekliliğe bağlı fesih nedenine göre kıdem tazminatına hak kazandığı, 01.04.2023-25.04.2023 tarihleri arası hizmet dönemi için ise ihbar tazminatı talebinde bulunduğu, feshin ihbar tazminatını hak etmeyecek şekilde gerçekleştiğinin veya ihbar öneli verildiğinin ispat olunmadığı gibi iş sözleşmesinin deneme süreli olduğuna dair delil de bulunmadığı görülmekle davacının bu dönem için ihbar tazminatına da hak kazandığı, davacının 18 tam yıllık hizmet süresine göre 354 gün yıllık ücretli izin hakkı olduğu, dosyada mevcut kayıtlara göre kullanılmayan 217 günlük izin hakkı olduğu anlaşılmakta ise de davacı asılın 200 gün yıllık izin hakkı olduğu yönünde beyanının bulunduğu, yapılan işe, ihale ve sözleşme belgelerine göre davalı Bakanlığın davacının alacaklarından asıl işveren sıfatıyla sorumlu bulunduğu gerekçesiyle ve yıllık ücretli izin alacağının ıslah edilmediği gözetilerek taleple bağlı kalınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkemece verilen kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesine uygun olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi gereğince davalının hüküm altına alınan alacaklardan asıl işveren sıfatıyla sorumlu bulunduğu, genel ispat kuralları, iş sözleşmesinin fesih tarihi, arabuluculuk son tutanak tarihi ile dava ve ıslah tarihleri itibarıyla dava konusu alacakların zamanaşımına uğramadığı, hükmolunan faiz başlangıç tarihleri ve türlerinde hata görülmediği, kararın dayandığı deliller, kanuni gerektirici sebepler, İlk Derece Mahkemesince delillerin toplanmasında ve değerlendirilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını,
2. Davacının çalışmış olduğu yüklenici Şirketler ile yapılan hizmet alım sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin eki Teknik ve İdari Şartnamelere göre yüklenicinin belirtilen sayıda işçi ile hizmet sunmayı taahhüt ettiğini, bu taahhüdünü yerine getirirken yürürlükte bulunan mevzuatlara göre işçi alma, çıkarma, işçilerin iş hukukundan ... haklarının ödenmesinde yüklenici Şirketin sorumlu olduğunu, İdarenin bu konuda hiçbir sorumluluk taşımadığını,
3. Davacının İdarenin bünyesinde gerçekleşmeyen çalışmalarının da hizmet süresine dâhil edilmiş olduğunu,
4. Kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun yeterli ve gerekli incelemeler yapılmaksızın, cevap dilekçesinde yer alan hususlara değinilmeksizin hazırlandığını, yanlış ve yüksek hesaplamalar yapıldığını, bilirkişi raporuna ve ıslah dilekçesine yapılan itirazların dikkate alınmadığını hükme dayanak alınamayacağını, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini,
5. Davacının yıllık izin belgeleri çalıştığı Şirketlerden temin edilmeden yıllık ücretli izin alacağına hükmedildiğini,
6. Faiz oranları ve faiz başlangıç tarihleri bakımından da hatalı karar verildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının hizmet süresi, hüküm altına alınan alacakların ispat ve hesaplanması ile davalı Bakanlığın sorumluluğu, zamanaşımı ve hükmedilen faiz hususlarındadır.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacı 30.03.2023 tarihinde emeklilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirdikten sonra 01.04.2023-25.04.2023 tarihleri arasında da davalı Bakanlık nezdinde çalıştığını, son olarak ihaleyi alan ... Yemek Şirketinde çalışması sürerken kıdem tazminatının ödenmesini istediği için işten çıkartıldığını ileri sürerek bu dönem bakımından ihbar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Dosyaya CD içerisinde davacının çalıştırıldığı malzeme ve işçilik dâhil yemek pişirme kahvaltı hazırlama ve dağıtım işi hizmeti alımlarına ilişkin 2007-2025 yılları arası sözleşmeler gönderilmiş olup hizmet alımı yapılan söz konusu Şirketlerin; ... İnşaat,... İnşaat, Yemekçim Tabldot, ... Hizmetler, ... Kaynakları, ..., ..., ... ... Gıda Şirketleri olduğu görülmekle davacının SGK hizmet cetveli ve işe giriş bildirgelerinde işvereni olarak görünen Şirketler ile örtüşmektedir. Davacının 2014/1-2. aylar çalıştığı anlaşılan ... Grup firmasına ait sözleşmeye CD içinde rastlanmamış ise de bu döneme ilişkin işe giriş bildirgelerinde, işyerinin ... Devlet Hastanesi olarak görülmesi sebebiyle 01.02.2005-30.03.2023 tarihleri arasındaki dönem bakımından kabul edilen hizmet süresinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ne var ki davacının 01.04.2023-25.04.2023 tarihleri arasında çalışmış olduğu ... Yemek Şirketinin davalı Bakanlığın ihale yoluyla hizmet alımı yaptığı alt işveren şirketlerden olduğuna dair dosyada herhangi bir delil bulunmadığı gibi ... Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından dosyaya gönderilen 07.06.2023 tarihli yazıda "... Yemek Şirketi" unvanlı bir Şirketten hizmet alınmadığı bildirilmiştir. Kaldı ki davacının 30.03.2023 tarihinde emeklilik sebebiyle çıkışı yapıldıktan sonra ertesi gün yeniden ... Şirketinde işe girişinin yapıldığı ancak 18.04.2023 tarihinde bu Şirketten Kod (48) "4857 sayılı Kanun Madde 25-II-g İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi" sebebi ile çıkışının yapıldığı ve 19.04.2023 tarihinde ... Yemek Şirketine girişinin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Hükme esas alınan raporda 01.04.2023-25.04.2023 tarihleri aralığında da davacının davalı Bakanlık nezdinde çalıştığı kabulüyle ve 25.04.2023 tarihinde deneme süreli iş sözleşmesinin feshi Kod (01) ile çıkışının yapıldığı gerekçesiyle bu dönem için ihbar tazminatı hesaplaması yapılmış ise de yukarıda yapılan açıklamalara göre ve ... Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından ... Yemek unvanlı bir Şirketten hizmet alınmadığının açıkça belirtilmiş olduğu da dikkate alındığında, davacının son çalıştığı Şirketin davalı ... Bakanlığının alt işvereni olmadığı anlaşılmakla davalı aleyhine ihbar tazminatına hükmolunması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.