MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2025/168 E., 2025/505 K.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ve ihbar olunanlar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı ... Sağlık ve Sosyal Hizmetleri Kamu Görevlileri Sendikası (... Sendikası) vekili dava dilekçesinde; 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun (4688 sayılı Kanun) 30. maddesi uyarınca ...Hastanesinde 15.05.2023 tarihinde gerçekleştirilen sendika ve konfederasyonların üye sayılarının tespitine ilişkin toplantı neticesinde ... Sendikası üye sayısının 361, ... (... Sendikası) üye sayısının 365 olarak tutanak altına alınması ile ... Üniversitesi Hastanesinde 18.05.2023 tarihinde gerçekleştirilen sendika ve konfederasyonlarının üye sayılarının tespitine ilişkin toplantı neticesinde ... Sendikası üye sayısının 385, ... Sendikası üye sayısının 393 olarak tutanak altına alınmasına ilişkin tespitlerin hukuka aykırı olarak yapıldığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle müvekkili ... Sendikasının üye sayılarının hukuka ve kanuna uygun bir şekilde yeniden tespit edilmesi, ...Hastanesi ve ... Üniversitesi Hastanesi işyerlerinde müvekili Sendikanın yetkili sendika olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Bakanlığın 4688 sayılı Kanun'un 30. maddesi gereğince hazırlanan istatistikte Kurumlardan gelen tutanakları esas aldığını, başkaca bilgi ve belge bulunmadığından ilgili Kurumlarında hasım mevkini alması gerektiğini, söz konusu kanun maddeleri uyarınca sendika üyesi kamu görevlilerinin üye ve üyelikten çekilme formları ile üye kesinti listelerine ait bilgi ve belgelerin kayıtlarda yer almadığını, istifa eden bir kamu görevlisinin 30 günlük süre içerisinde bu iradesinden bir dilekçe ile vazgeçebileceğine karar verildiğini, vazgeçme dilekçesi ile sendika üyeliğinden çekilme iradesinin ortadan kalktığını, mevcut sendika üyeliğinin devam etmesi gerektiğini, kişinin yeniden sendikadan çekilmeye karar vermesi hâlinde çekilme işleminin 4688 sayılı Kanun'un 16. maddesindeki prosedüre uygun olarak gerçekleştirebileceğinin değerlendirildiğini, taşra teşkilatında tutulan tutanakların Bakanlık kayıtlarında yer almadığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ...-Sen Sendikası vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yetki sürecine dair yapılmış olan tüm iş ve işlemlerin usulüne uygun olduğunu, davacı tarafın bu sürece ilişkin iddialarının mesnetsiz olduğunu, ...Hastanesinde kesinti listeleri üzerinden üye sayılarının belirlendiğini, müvekkili Sendika üyelerinden birinin başka sendikaya sayılırken nakil gelmiş bir üyenin de müvekkili Sendika üyeleri arasında sayılmadığını, itiraza konu M.Ş. ve İ.K'nın davacı Sendikanın üyeleri arasında sayıldığını, hem bu isimlerin hem de eksik iki üyenin sayılması durumunda zaten müvekkili Sendikanın üye sayısının 369 olduğunu, davacı Sendika üye sayısının ise 359 olması gerektiğini, ... ... Hastanesi açısından ise sendika üyeliğinden çekilme talebinde bulunan kamu görevlisi dışındaki kişi veya kişiler tarafından bir başka sendika üyeliğinden ayrılmaya ilişkin Kuruma getirilmiş olan üyelikten çekilme formlarının kabul edilemeyeceğini, ... ... Hastanesine sendika üyeliğinden çekilme formlarının sendika üyeliğinden ayrılmak isteyenler tarafından bizzat değil sendika temsilcisi tarafından toplu olarak verildiğinin tespit edildiğini, Kurum tarafından yapılan tespit üzerine, belirtilen isimlerden yalnızca 2 tanesinin müvekkili Sendikaya üye olduğunu, diğerlerinin dava dışı Sendika üyeleri olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili İdarenin yaptığı işlemlerin 4688 sayılı Kanun'un 16. maddesine uygun olarak tesis edildiğini, 14 sağlık çalışanının ... Sendikası üyesi olarak tespitinin talep edildiğini, ... güvenlik koordinatörlüğünün yaptığı incelemede adı geçen 14 çalışanın üyesi bulundukları Sendikadan çekildiklerine ilişkin dilekçenin kendileri tarafından verilmediğinin anlaşıldığını, mevzuat hükümlerine istinaden istifalarının geçersiz sayılmasına ve söz konusu 14 çalışandan 8'inin ... ..., Sağlık ve ... Çalışanları Sendikasına, (... ... Sendikası) 4'ünün ... ve Diğer Sağlık Çalışanları, ...ve ... Sendikasına, (... Sendikası) 2'sinin ... Sendikasına üye olduklarına İdarece karar verildiğini, adı geçenlerin istifasının kabul edilmemesi veya yeni sendikaya üyeliklerinin reddi işleminin ancak idari bir davaya konu edilebileceğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
4. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; üye sayılarının tespitinde 15... tarihine kadar ...Hastanesine gelen üyelik formları dikkate alınarak 15... tarihi itibarıyla üyelerinden aidat kesintisi yapılan sendikaların üyelerini gösteren listelerin esas alındığını, sendikalı sayıları, yetkili sendikanın belirlenmesi işlemlerinin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
5. İhbar olunan ... ... Sendikası vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline yöneltilen husumetin usulen yerinde olmadığını, davacı tarafça ileri sürülen iddiaların, üyelik ve istifa iradelerinin yok sayılmasına, kamu görevlilerinin sendikal özgürlüklerinin kısıtlanmasına yol açtığını, davacı sendikanın kendi lehine haksız şekilde yetki elde etme amacıyla dava açtığını, iddiaların hem mevzuata hem de yerleşik Danıştay ve Yargıtay kararlarına aykırı olduğunu belirterek belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
6. İhbar olunan ... Sendikası davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 01.10.2024 tarihli kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 01.10.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesinin 23.01.2025 kararı ile; başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 23.01.2025 tarihli kararının davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, talep sonucuna göre yargılama sonucunda verilecek karardan aynı hizmet kolunda yer alan ... ... Sendikası ile ... Sendikasının hukuki menfaatinin de etkilenme ihtimali olduğundan anılan Sendikalara davanın ihbarı gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ...Hastanesi kamu işyerinde davacı ...-Sen Sendikasının üye sayısının 363, davalı ...-Sen Sendikasının üye sayısının 363 olduğunun tespitine, ... Üniversitesi Hastanesi kamu işyerinde ise davacı ...-Sen Sendikasının üye sayısının 399, davalı ...-Sen sendikasının üye sayısının 391 olduğu ve ... Sendikasının yetkili sendika olduğunun tespiti ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ...-Sen Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.
3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.
4. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.
5. İhbar olunan ... ... Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davanın açılmasına sebep olacak bir işlem ve eylemi bulunmadığını ileri sürmüştür.
6. İhbar olunan ... Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davanın açılmasına sebep olacak bir işlem ve eylemi bulunmadığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; 4688 sayılı Kanun kapsamında sendika üye sayılarına ilişkin tespitin ve istatistiğin düzeltilmesi istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalıların tüm, ihbar olunanların aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 66. maddesinde "Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir.", 68. maddesinde "(1) Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir. (2) Mahkeme, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ eder.", 69/1 hükmünde "Müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Anılan hükümler uyarınca müdahale isteğinin kabulü hâlinde fer’î müdahil, lehine katıldığı tarafla birlikte hareket eder ve davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip eder. Karar, lehine müdahale edilen taraf hakkında verilir. Müdahil hakkında karar verilemez. Fer’î müdahil de kararı ancak, lehine katıldığı tarafla birlikte istinaf edebilir. Lehine müdahale edilen taraf istinaf yoluna başvurmazsa, yalnız başına kararı istinaf edemez.
Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, mahkeme yönünden; bozma kararında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak, kararda açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar.
Somut olayda Dairemizin 12.05.2025 tarihli bozma ilâmı uyarınca; dava gerekçesine ve talep sonucuna göre yargılama sonucunda verilecek karardan aynı hizmet kolunda yer alan ... ... Sendikası ile ... Sendikasının hukuki menfaatinin de etkilenme ihtimali olduğundan, anılan Sendikalara davanın ihbar edilmesi gerektiğinden bahisle kararın bozulduğu, bozma üzerine İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin 07.07.2025 tarihli talep dilekçesi gerekçe gösterilerek ... ... Sendikası ve ... Sendikasının davaya dâhil edildikleri görülmüş olup davaya zorunlu dava arkadaşlığı dışında dâhili dava yolu ile davalı eklenmesi mümkün değildir. Uyulmasına karar verilen bozma ilâmı uyarınca hukuki menfaati etkilenme ihtimali bulunan Sendikalara davanın ihbarı ile yetinilmesi gerekirken asıl davada hükmün taraflar hakkında verileceği nazara alınmadan, söz konusu Sendikaların karar başlığında davalı olarak gösterilmesi ve haklarında yargılama giderlerine hükmedilmiş olması bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370/2 hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı tarafın tüm, ihbar olunanların diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. İhbar olunanların İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (5) ve (7) numaralı bendinde yer alan; "davalılardan" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "davalı ...-Sen Sendikası, davalı ..., davalı ..., davalı ..." ibaresinin yazılması,
Hüküm fıkrasının (3) ve (4) numaralı bendinde yer alan; "davalı ... ... ... ve ... ve Diğer Sağlık Çalışanları, ...ve ... Sendikasından" ibaresinin ve hüküm fıkrasının (6) numaralı bendinde yer alan;"davalı ... ... ..." ibarelerinin ise hükümden çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ihbar olunanlar ... ... Sendikası ve ... Sendikasına iadesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden ... Sendikasına yükletilmesine,
Davalılardan ..., ... ve ... harçtan muaf olduklarından harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.