MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1579 E., 2025/1911 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 43. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/634 E., 2023/321 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 01.09.2002 - 09.11.2017 tarihleri arasında elektrik arıza onarım bakım montörlüğünde sayaç okuma elemanı olarak çalıştığını, .. AŞ'nin (..) özelleştirmesi öncesi muvazaalı bir şekilde muhtelif alt işverenler işçisi sıfatıyla, özelleştirme sonrası ise ..'ı devralan Şirket çalışanı olarak kesintisiz şekilde davalılar bünyesinde çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından feshi sonrasında açılan işe iade davasında verilen kabul kararının kesinleşmesi ile davacının işe iade talepli 05.04.2019 tarihli ihtarnameyi davalıya gönderdiğini, ihtarname tebliğine rağmen davacının işe başlatılmayıp, davacıya bir kısım ödemeler yapıldığını, ancak ödemelerin eksik yapıldığını, davacının son aylık ücretinin net 2.500,00 TL olduğunu, ücrete ek bir takım sosyal haklar karşılığı çalıştığını, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını ileri sürerek bakiye kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davalı .. yönünden husumet itirazlarının bulunduğunu, muvazaa iddiasının kabul edilemeyeceğini, davacının 01.08.2013 tarihinde davalı .. Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri AŞ (.. Enerji AŞ) nezdinde çalışmaya başladığını, davalı .. Enerji AŞ'nin, davacının davalı Şirketin kuruluşundan önceki döneme ilişkin hak ve alacaklarından sorumlu tutulamayacağını, davacının herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını, işe iade davası sonrası tüm alacaklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı işyerinde 01.09.1992-09.11.2017 tarihleri arasında çalıştığı, işe iade davası sonrası 4 aylık boşta geçen sürenin eklenmesi ile toplam kıdeminin 25... ay 8 gün olduğu, iş sözleşmesinin fesih nedeni göz önüne alındığında davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, karşılığı ödenmeyen yıllık izin alacağının bulunduğu, davacının talebiyle bağlı kalınarak hüküm kurulduğu, hükmedilen alacaklarından davalıların birlikte sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Dairemizin emsal kararları doğrultusunda, davacının işvereninin de değiştiği dikkate alındığında, 28.02.2015 tarihinden sonra asıl işveren davalı ..'ın taraf olduğu toplu iş sözleşmesinin art etkisinden söz edilemeyeceği ve davacının davalı ..'ın taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağı, davacının 02.07.2012 tarihinde ... Sendikasına üye olduğu, her ne kadar davalı .. Enerji AŞ'ye sendika üyelik bildirimine ilişkin belge sunulmamış ise de .. Enerji AŞ'ye ait ücret bordrolarında sendika aidat kesintisi yapıldığı, geçerli bir asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı karşısında davacının .. Enerji AŞ'nin tarafı olduğu toplu iş sözleşmelerinden yararlanacağı, taraflar arasındaki 01.03.2018-31.12.2020 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinin uygulanması neticesinde belirlenen zam ve sosyal yardımlar dikkate alındığında, tespit edilen ücrete göre yapılan hesaplamanın yerinde olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 21/4 hükmüne göre, ihbar öneli usulüne uygun şekilde verilmiş veya önele ait ücret peşin ve eksiksiz ödenmiş ise ihbar tazminatı ödenmesi gerekmeyeceği, dosyada davacıya ihbar tazminatı ödemesi yapıldığı, davacının fiilen çalıştığı son ay giydirilmiş brüt ücreti dikkate alınarak ihbar tazminatının tam olarak ödendiği bu nedenle ihbar tazminatı talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davalıların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde,
1. Müvekkili .. yönünden husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının .. nezdinde çalışmadığını, davacının çalıştığı yüklenici Şirketler ile müvekkili .. arasındaki ilişkinin hizmet alım ilişkisi olduğunu, muvaza söz konusu olmadığını, yine müvekkili .. Enerji AŞ’nin 02.04.2013 tarihinde kurulduğunu, bu tarih öncesinde işçi çalıştırmadığını, özelleşme tarihi 28.05.2013 tarihinden önce talep edilen alacakların davalı .. Enerji AŞ'ye yöneltilemeyeceğini,
2. Dört aylık sürenin hizmet süresine dâhil edilebilmesi için işçinin fiilen 4 aylık süre içerisinde başka bir işveren nezdinde çalışmaması ve bu hususun ... Kurumu kayıtları ile belgelenmesi gerektiğini,
3. Davacının ücretine düzenli olarak zam yapılacağına dair düzenleme olmadığından davacının bordro ücretine zam eklenmesinin hatalı olduğunu, giydirilmiş ücret belirlenirken hem sosyal yardım hem de aile yardımı ve ayrıca husumetli tanık beyanına itibarla yol ücreti eklenerek hesap yapılmasının hatalı olduğunu, davacının .. Enerji AŞ’nin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinde düzenlenen ikramiye ve sosyal yardım alacakları dışında başkaca bir ek ödeme isteyemeyeceğini,
4. Davacının işe başlatılmadığı tarih, fesih tarihi olarak düşünülemeyeceğinden işçinin kıdem, ihbar tazminatı ve diğer alacaklarının iş sözleşmesinin gerçek fesih tarihi gözetilerek hesaplanması gerektiğini, davacının tüm alacaklarının eksiksiz ödendiğini, herhangi bir alacağı kalmadığını,
5. Davacının, davalı .. Enerji AŞ’de çalışmaya başladığı 01.08.2013 tarihinden öncesine ilişkin dava dışı yüklenici Şirketlerden davacıya ait şahsi sicil dosyası ve ekleri celp edilerek, bu firmalar tarafından davacıya tazminat ödenip ödenmediğinin tespiti ile ödendiyse gerekli mahsuplar yapılması gerekirken bu eksiklik tamamlanmadan sonuca gidilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davacının belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışıp çalışmadığı belirlenmeden kıdem ve ihbar tazminatlarının kabulünün hatalı olduğunu,
6. Yıllık ücretli izin alacağının ücret bordrolarında yer alan tahakkuklar mahsup edilmeden ve 01.08.2013 öncesi davacının çalıştığı firmalardan özlük evrakları temin edilmeden hesaplanmasının hatalı olduğunu, davacının çalıştığı süre boyunca yıllık izinlerinin kullandırılmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını,
7. Faiz türü ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; husumet, giydirilmiş ücret miktarı, davacının dava konusu alacaklara hak kazanıp kazanmadığı, alacakların ispatı, faiz başlangıç tarihi ve faizi türü hususlarına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta; davacı işçi işe iade davası sonrası işe başlatılmamış, bir kısım işçilik alacakları ödenmiştir. Davacının işe başlatılmadığı 2019/Nisan ayında alması gereken giydirilmiş brüt ücretinin, davalı .. Enerji AŞ'nin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinde düzenlenen ücret zamları ve sosyal yardımlar doğrultusunda ikramiye, servis, yemek ve sosyal yardım tutarı eklenerek belirlenmesi isabetli ise de giydirilmiş ücrete aile yardımı eklenmesi hatalı olmuştur.
Şöyle ki davalı .. Enerji AŞ'nin taraf olduğu 01.03.2018-31.12.2020 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin "SOSYAL YARDIMI VE AİLE YARDIMI " kenar başlıklı 41. maddesi “Durumu uygun olan sendika üyesi işçilere 140,00 TL/Ay/Net aile yardımı ödenir. Durumu uygun olmayan Sendika üyesi işçilere 140,00 TL/Ay/Net sosyal yardım ödenir. Medeni durumunda değişiklik olanların durumunu işyerine 1 hafta içinde bildirmesi esastır” şeklinde düzenlenmiştir. Bu madde doğrultusunda giydirilmiş brüt ücret tespit edilirken, sadece 140,00 TL/Ay/Net sosyal yardım eklenmesi gerektiği gözetilmeden aile yardımının da eklenmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3. Davacının çalışma süresi de göz önüne alındığında 01.09.1992 tarihinden iş sözleşmesinin feshedildiği 09.11.2017 tarihine kadar yıllık izin kullanmadan çalışması hayatın olağan akışına uygun bulunmadığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesi gereği hâkimin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde, imzasız bazı ücret bordrolarında tahakkuk ettirilen yıllık izin tahakkukları da gösterilerek davacı asılın belirtilen süre boyunca yıllık ücretli izin kullanıp kullanmadığı konusunda beyanı alınmalı, bundan sonra oluşacak sonuca ve tüm dosya kapsamına göre değerlendirme yapılarak yıllık ücretli izin alacağı talebi hakkında bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile sonuca gidilmesi de bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.