MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1528 E., 2025/528 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 10. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/154 E., 2021/474 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünde geçici işçi olarak çalışmaya başladığını, 2001 yılı Şubat ayında belirsiz süreli iş sözleşmesiyle kadrolu statüye geçirildiğini, 2005 yılında Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün kapatılması üzerine davacının 16.03.2005 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesine (Belediye) devredildiğini, davacının mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde geçirdiği hizmet süresi gözetilmeden, daimi/kadrolu işçi statüsüne 2001 yılında, yeni işe girmiş gibi değerlendirilerek başlangıç derece ve kademesinde işe başlatıldığını, davacının daimi işçi statüsüne geçene kadar aynı kurumda aynı işi yaptığı sürenin kıdem ve derecesinin hesaplanmasında dikkate alınması gerektiğini, müvekkilinin üyesi olduğu ... Sendikası ile davalı işveren arasında imzalanan toplu iş sözleşmelerinde kademe ilerlemesine ilişkin düzenlemeler bulunduğunu, davacının daha önceki kıdemi yok sayılarak intibak yapılmasının eşitlik ilkesine de aykırı olduğunu, davacının daimi kadroya geçirildiği tarihten önceki (intibakı yapılırken) Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde geçen hizmet süresi dikkate alınarak belirlenecek derece/kademesine göre alacaklarının tespit edilerek ödenmesi gerektiğini ileri sürerek ücret farkı, akdi ikramiye, ilave tediye ve fazla çalışma ücreti fark alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkili Belediyeye devredildiği tarihten önceki mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü nezdindeki çalışmasından kaynaklanan taleplerinin emsal kararlara ve protokol hükmüne aykırı olduğunu, davacının taleplerinin yasal dayanağı bulunmadığını, haksız kazanç elde etmeye yönelik olduğunu, zamanaşımı, husumet, belirsiz alacak, kesin hüküm ve esasa ilişkin cevap ve itirazlarının kabulü gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmi dava olduğu, emsal kararlara göre nakil esnasında işçilerin geçici işçi olarak çalıştıkları sürelerinde derece kademe tespitinde dikkate alınması gerektiği, 16.07.2020 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının geçici hizmet süresi eklendiğinde nakil süresi olan 16.03.2005 tarihindeki derece ve kademesinin "12/25" olduğu, davacının İstanbul 7. İş Mahkemesinin 2009/534 Esas sayılı dosyası ile daha önce o dönemi kapsayan fark alacaklarını talep ettiği, derece kademe tespiti noktasında alacak talebi olmadığı gerekçesiyle somut davada derece kademe tespiti yapılarak bu doğrultuda ücret farkları hesaplanarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde mevsimlik işçi olarak çalışırken Şubat 2001 tarihinde belirsiz süreli iş sözleşmesiyle kadrolu statüye geçirildiği, işyeri devri suretiyle davalı Belediyede çalıştığı, davalı Belediyenin işyeri devri hükümlerine göre sorumlu olduğu, davacının öncesinde işinin mevsimlik iş olduğu kabulü ile mevsimlik işçilere mahsus tip sözleşmeler ile çalıştırıldığı, Şubat 2001 tarihinde daimi kadroya geçen davacının o tarihten sonra Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı işyerlerinde aralıksız çalıştığı, başlangıçta taraflar arasındaki işin mevsimlik nitelik taşıdığı gerekçesiyle davacının her yıl değişen tarih ve sürelerde çalıştığı, yapılan iş değişmeksizin kadroya alınması suretiyle tüm yılı kapsar şekilde sigorta primlerinin yatırılmaya devam edildiği, davacının kadroya alınması suretiyle tüm yıl benzer işlerde çalıştırılması daha önceki mevsimlik çalışmalarının niteliğini değiştirmezse de, bu çalışmanın hukuken yok sayılmasının eşitlik ilkesine aykırı olacağı, kaldı ki davacı ile imzalanan mevsimlik iş sözleşmeleri zincirleme olarak yenilendiğinden bu sözleşmelerin belirsiz süreli hâl aldığı gözetildiğinde kadroya alınmadan önceki çalışma ile kadroya alındıktan sonraki çalışma arasında niteliksel bir fark yaratılmasının ya da kadroya alınmadan evvelki çalışma yok sayılarak davacı hakkında yeni işe girmiş gibi işlem yapılmasının kanuni dayanağı bulunmadığı, buna göre İlk Derece Mahkemesinin değerlendirmesinde hata bulunmadığı, bilirkişi raporundaki hesaplamaların doğru olduğu, davalının davaya ve ıslaha yönelik zamanaşımı def'ilerinin de değerlendirildiği gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davacının geçici işçi statüsünde geçirdiği sürelerin hizmet süresinde dikkate alınamayacağını devir sırasında yapılan ve işçilerin kadroya geçişine ilişkin haklarını öngören protokol hükümlerinin incelenmediğini, kararda bu protokole atıf yapılmadığını, delil olarak sunulan protokolün incelenmediğini,
2. Davacının fazla çalışma yaptığını ispatlayamadığını, alacaklara hak kazanma koşullarının incelenmediğini, alacak hesaplarının, ücret tutarlarının tespiti ve hizmet süresi tespitinin hatalı olduğunu, brüt ve net ücret hesabının hatalı yapıldığını,
3. Dosyada alınan birinci ek rapor taraflarına tebliğ edilmeden savunma hakkı kısıtlanarak ikinci ek raporun alındığını, itirazları dinlenmeden usule aykırı karar verildiğini ve tefrik kararın çok geç verildiğini,
4. Islah dilekçesinin açık olmadığını, kabulünün hatalı olduğunu ve zamanaşımının usule uygun olarak değerlendirilmediğini,
5. İlk Derece Mahkemesi kararına göre ... Sendikası ile yapılan ve tarihi belirtilmeyen toplu iş sözleşmesinin esas alındığını, oysa davacının ... Sendikasının taraf olduğu bir toplu iş sözleşmesine tâbi olma ihtimalinin de bulunduğunu, dosyadan davacının toplu iş sözleşmesine dayanan taleplerinin hangi sendika tarafından yürütülen, hangi tarihli toplu iş sözleşmesine göre değerlendirildiğinin anlaşılamadığını, davacı açısından toplu iş sözleşmesinin geçerli olup olmadığının araştırılmadığını, toplu iş sözleşmesine dayanan taleplerin somutlaştırılmadığını,
6. Davacının tespit hükmü hakkında karar verilmediğini, dava dilekçesinde ayrıca tespit talep edildiğini, bu hususta yapılacak tespitlere itiraz ve savunma hakkının kendilerine verilmediğini, kararın dava türünün yanlış belirlenmesi, ön inceleme duruşmasının hatalı yapılması ve tüm talepler hakkında karar verilmemesi sebebiyle usule aykırı olduğunu,
7. Hükmedilen faiz oranları ve faiz başlangıç tarihlerinin hatalı olduğunu, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin hatalı belirlendiğini, kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davacının geçici/mevsimlik işçi olarak çalıştırıldığı sürenin derece kademe terfiinde dikkate alınıp alınamayacağı, buna bağlı olarak fark alacaklarının bulunup bulunmadığı, varsa alacakların hesaplanması, faiz türü, faiz başlangıç tarihi, vekâlet ücreti ile yargılama giderleri hususlarındadır.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Somut uyuşmazlıkta hükme esas alınan ikinci ek bilirkişi raporunda, davacının zamlı yevmiyesinin belirlendiği tabloda, 01.03.2005, 01.03.20 06... .09.2006 tarihlerinde esas alınan zam oranlarının 01.03.2005-28.02.2007 tarihleri arasında ... Sendikası ile Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü adına ... ve ... ... Sendikası arasında yapılan (Mülga Köy Hizmetlerinden Devredilen İşçilere Uygulanacak) toplu iş sözleşmesinin 94. maddesinin esas alındığı, 01.03.2007-01.03.2012 tarihleri arasında ... Sendikasının taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinin ücret zammı maddelerinin esas alındığı ve 01.03.2012-01.03.2017 tarihleri arasında ise Hizmet İş Sendikasının taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinde öngörülen zam oranlarının esas alındığı tespit edilmiştir. Dairemizce Dosya Eksiklik Talebi ile istenmesi üzerine davacının sendika üyelik bilgileri ile dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmelerinden yararlanma talepli dilekçelerinin gönderildiği, davacının söz konusu toplu iş sözleşmelerinden yararlanma hakkı bulunduğu ve uygulanan ücret zammı oranlarının isabetli olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacının mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde 18.05.1989 tarihinde mevsimlik işçi olarak işe başladığı, 02.02.2001 tarihinde daimi kadroya alındığı, davacı çalışmasına devam ederken Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün kapatılması üzerine 16.03.2005 tarihinde davalı Belediyeye devredilerek, çalışmasına davalı ... nezdinde devam ettiği görülmektedir.
Hükme esas alınan ikinci ek raporda; "Davacının Davalı ...'ye Geçtiği Tarihteki Olması Gereken Kademe/Derecesi ve Buna Göre Ücret Tespiti" başlıklı tabloda davacının, davalı Belediyeye geçtiği tarihe kadar olan kıdemi belirlenirken, Geçici Hizmeti ile Kadrolu Hizmeti sütunlarında tespiti yapılan sürelerin yukarıdaki tarih bilgilerine uymadığı, dosya kapsamı ile uyuşmadığı izlenimi edinilmiştir. Yine davacının olması gereken derece ve kademesi "12/25" olarak belirlenmiş ise de bu tespitin nasıl yapıldığı denetlenememektedir. Şu hâlde davacının davalı Belediyeye geçtiği tarihteki hizmet süresi ve buna bağlı olarak olması gereken kademe/derecesinin dosya kapsamına uygun şekilde belirlenmesi yönünden, dosyadaki delil durumu hep birlikte değerlendirilerek bilirkişiden denetime elverişli bir rapor alınmalı ve dava konusu alacaklar hakkında usuli kazanılmış haklar da gözetilerek sonuca gidilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.