(1475 S. K. m. 1, 74, 79, 89, 101, 104, 106) (İş Teftiş Tüzüğü m. 22)
Dava: 1475 Sayılı İş Kanunu'na muhalefet etmekten, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifinin, 7.700.000 TL. para cezası ile tecziyesinde dair Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Ankara Bölge Müdürlüğünce verilen 7.11.1989 gün ve 1466.15/5-25113 sayılı karara vaki itirazın kabulü ile para cezasının kaldırılmasına dair, Çankırı Sulh Ceza Mahkemesince verilen 10.11.1989 gün ve 1989/113 Müt. Sayılı kararın;
Tüm dosya münderecatına nazaran; mezkur işyerinde 11/18.8.1989 tarihinde yapılan teftiş sonunda tanzim olunan raporun V.Bölüm Sonuç ve kanaat bölümünde yasal eksikliklerinin tesbit olunduğunun anlaşılmasına, asıl işveren durumunda olan anılan Kooperatifin de 1475 sayılı İş Kanununun 1/son maddesi uyarınca sorumluğunun mevcut bulunduğu gözetilmeden, itirazın reddi yerine, yazılı şekilde karar ittihazında isabet görülmediğinden bahisle CMUK. nun 343. maddesi gereğince bozulmasına lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığının 17.4.1990 gün ve 17953 sayılı yazılı emre atfen C. Başsavcılığının 20.4.1990 gün ve Y.E.633 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla incelendi.
Karar: S.S. ... Konut Yapı Koop. inşaat işyerinde, İş Müfettişi tarafından 11-18/8/1989 tarihinde işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından yapılan denetim sırasında; 1475 sayılı İş Kanununun 74.maddesine dayanılarak çıkartılan, Yapı İşlerinde İşçi Sağlığı ve İş güvenliği Tüzüğünün, Ağır ve Tehlikeli işler Tüzüğünün ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün muhtelif maddelerinde öngörülen bazı tedbirlerin alınmadığının, mahallinde yapılan denetim sırasında ibraz edilemeyen bir kısım defter ve belgelerin verilen süreye rağmen müfettişe getirilmediğinin tesbit edildiği ve bu tesbitlere dayanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Ankara Bölge Müdürlüğünce, işveren Kooperatif için 1475 sayılı Kanunun 89, 79 ve 74.maddeleri yollamasıyla aynı Kanunun 106/1-2, 104 ve 101 maddeleri uyarınca toplam (7.700.000) lira idari para cezası tahakkuk ettirildiği, bu cezaya vaki itirazın ise; Çankırı Sulh Ceza Mahkemesince evrak üzerinde yapılan inceleme sonunda; İnşaatta çalışan işçilerin taşeron tarafından çalıştırıldığı, müfettişçe tesbit edilen bazı noksan işlemlerin tamam olduğunun itiraz dilekçesine eklenen belgelerden anlaşılmış bulunduğundan bahisle, kabul edilmek suretiyle idari para cezasının kaldırılmasına karar verildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
1475 sayılı Kanunun 89. maddesi son fıkrası hükmüne göre, iş hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili memurlar tarafından tutulan tutanaklar, aksi sabit oluncaya kadar muteberdir.
1475 sayılı Kanunda, işyerinde yapılan teftiş sırasında tesbit olunan noksan işlemlerin giderilmesi için işverene süre verilmesini öngören herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. İş Teftiş Tüzüğü'nün 22/3. maddesinde (Tamamlanması için mevzuatça önel verilmesi zorunlu bulunmadığı halde ve derhal tamamlanması işçi sağlığı ve iş güvenliği bakımından yakın bir tehlike göstermeyen eksiklik ve mevzuata aykırılıkların giderilebilmesi için müfettişçe uygun bir önel verebilir) denilmekle birlikte olayımızda böyle bir önel de verilmemiştir.
Bu sebeple işverene yüklenen suçlar, müfettiş tarafından yapılan tesbitle oluşmuştur. Eksikliklerin sonradan giderilmiş olması suçun oluşmasını etkilemez.
Mahkemece bu hususlar nazara alınmadığı gibi;
Hükümet gerekçesinde de açıklandığı üzere, Kanun vazıınca, işçiyi korumak ve işçi haklarını garantiye almak gibi sosyal nedenlerle 1475 sayılı Kanunun 1. maddesinin son fıkrası olarak ilave edilen (Bir işverenden belirli bir işin bir bölümünde veya eklentilerinde iş alan ve işçilerin mühhasıran o işyerinde ve eklentilerinde çalıştıran diğer bir işverenin kendi işçilerine karşı o işyeri ile ilgili ve bu kanundan veya hizmet aktinden doğan yüklemlerinden asıl işveren de birlikte sorumludur) şeklindeki açık hüküm de nazara alınmadan itirazın reddi yerine yazılı düşüncelerle kabulüne karar verilmesi,
Sonuç: Kanuna aykırı ve yazılı emre atfen düzenlenen tebliğname münderecatı bu itibarla yerinde görüldüğünden Çankırı Sulh Ceza Mahkemesince ittihaz olunan 10.11.1989 gün ve Müt.1989/113 sayılı kararın aleyhe sonuç doğurmamak kaydıyla CMUK. nun 343. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın gereği için C.Başsavcılığına iadesine 16.05.1990 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy