(1475 S. K. m. 25, 89, 98)
Dava: 1475 Sayılı İş Kanunu'na muhalefetten T.Vakıflar Bankası T.A.O. Merkez Şubesinin, anılan Kanunun 25, 98/C, 108.maddeleri uyarınca 41.000.000,- lira para cezası ile cezalandırılmasına dair, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Antalya Bölge Müdürlüğünce verilen 2.2.1990 gün ve 7824.05.7./1925 sayılı karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Antalya 2.Sulh Ceza Mahkemesince ittihaz olunan 3.4.1990 gün ve 1990/15 Müt. sayılı kararın,
Tüm dosya münderecatına nazaran, 1475 Sayılı İş Kanununun 25. maddesinde işyerinde istihdam edilecek sakat ve eski hükümlü işçi sayısının tesbitinde sürekli işlerde çalıştırılan daimi işçi sayısı üzerinden hesaplanacağı belirtilmiş bulunduğu cihetle; mezkur işyerinde istihdam edilen işçilerin daimi ya da geçici işçi sayılarının belirtilmeden, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişi tarafından düzenlenen 31.1.1990 gün ve 165 sayılı inceleme raporuna binaen idari para cezası verilmiş bulunduğu gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde karar ittihazında isabet görülmediğinden bahisle CMUK. nun 343.maddesi gereğince bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığının 30.10.1990 gün ve 045284 sayılı yazılı emrine atfen C. Başsavcılığının 2.11.1990 gün ve Y.E.1247 sayılı tebliğnamesi ile Daireye ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla incelendi:
Karar: T.Vakıflar Bankası T.A.O.'na ait Antalya Merkez Şubesinde, İş Müfettişi tarafından 30.1.1990 tarihinde yapılan inceleme sırasında sakat ve eski hükümlü çalıştırılmadığı anlaşılmakla; 1475 sayılı İş Kanununun 25. maddesiyle bu madde uyarınca çıkartılan (Sakatların İstihdamı Hakkında) ve (Eski Hükümlülerin istihdamı Hakkında) Tüzüklerin 4.maddelerindeki (Aynı il hudutları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenlerin çalıştırmakla yükümlü oldukları "sakat ve eski hükümlü" sayısı toplam işçi sayısına göre hesaplanır) hükmüne dayanılarak Antalya il hudutları dahilinde bulunan T.Vakıflar Bankası T.A.O.na ait Antalya Merkez Şubesi ile Bölge Müdürlüğü, Kumluca, Serik, Manavgat ve Alanya Şubelerinde çalıştırılan toplam personel sayısına ait liste Şube Müdüründen alındıktan sonra, hiç sakat ve eski hükümlü çalıştırılmadığı ve bu konuda İş ve İşçi Bulma Kurumundan da istekte bulunulmadığı tesbit edilip, durumun Şube Müdürünün de imzasını taşıyan 30.1.1990 ve 31.1.1990 günlü tutanaklarla tevsik edildiği ve Müfettiş tarafından düzenlenen 31.1.1990 tarihli inceleme raporundaki öneriye uygun şekilde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Antalya Bölge Müdürlüğünce 1475 Sayılı Kanunun 25. maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 98/C maddesine dayanılarak, çalıştırılmayan her sakat ve eski hükümlü ile çalıştırılmayan her ay, ayrı ayrı nazara alınmak suretiyle toplam (41.000.000,-) lira idari para cezası tayin edildiği, bu cezaya vaki itirazın ise Mahkemece yazılı gerekçe ile reddedildiğini dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
1475 Sayılı Kanunun 89. maddesi son fıkrası hükmüne göre, iş hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili memurlar tarafından tutulan tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar muteberdir.
Kaldı ki, gerek tutanakta imzası bulunan Merkez Şubesi Müdürü M. tarafından tutanak tanzimi sırasında, gerekse Banka avukatınca düzenlenen 14.2.1990 günlü itiraz dilekçesinde ve adı geçen Banka Genel Müdürlüğünce Adalet Bakanlığına gönderilip yazılı emir verilmesi talebini içeren 22.5.1990 tarihli dilekçede, çalıştırılan personelden bir kısmının daimi işçi sıfatını taşımadığı, geçici işçi statüsünde bulundukları yolunda da herhangi bir iddia ve savunmada bulunulmamıştır.
Ayrıca; 1475 Sayılı Kanunun 25. maddesi (B) bendi 3.fıkrasında; (Eski hükümlü çalıştırılmasında, Kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır) denilmekte, 3182 Sayılı Bankalar Kanununun (Bankalarda çalıştırılması yasak olanlar) matlabını taşıyan 31. maddesinin 1/a bendinde ise (Bu Kanun hükümlerine aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya bir defadan fazla ağır para cezası ile cezalandırılan kimseler ile yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkum olanlar ve müflisler) den bahsedilmektedir.
Görüldüğü gibi, bu Kanuna göre bankalarda çalıştırılması yasak olan kişiler; Bankalar Kanununa aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya bir defadan fazla ağır para cezasıyla cezalandırılan kimselerle, yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkum olanlar ve müflislerden ibarettir.
Gerek 1475 Sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesiyle bu maddeye dayanılarak çıkartılan (Eski Hükümlülerin İstihdamı Hakkında Tüzük) ve gerekse 2495 Sayılı (Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerini Sağlanması) hakkındaki Kanunda, Bankalar Kanununun 31. maddesinde belirlenenler dışındaki suçlardan mahkum olmuş eski hükümlülerin Bankalarda çalıştırılmasını engelleyen herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Bütün bu sebeplerle Antalya Bölge Müdürlüğünce yapılan uygulamada ve tayin edilen idari para cezasına vaki itiraz üzerine Antalya 2. Sulh Ceza Mahkemesince yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde yasalara aykırı bir yön bulunmadığından varit görülmeyen yazılı emre dayalı bozma isteminin REDDİNE, dosyanın gereği için Yargıtay C.Başsavcılığına iadesine, 19.11.1990 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy