(1475 S. K. m. 13, 24, 98, 107)
Dava: 1475 Sayılı İş Kanunu'na muhalefetten sanık (...) İzolasyon Malzemeleri Ticaret A.Ş.'nin 7.500.000,- lira idari para cezaları ile cezalandırılmasına dair, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İzmir Bölge Müdürlüğünce verilen ...... 1.11.1989 gün ve 26669 sayılı karara vaki itirazın reddine ilişkin, Kemalpaşa Sulh Ceza Mahkemesince verilen 18.12.1989 gün 1989/535-721 sayılı kararın:
Sanık Şirketin iktisadi durumu nedeniyle 31.8.1989 tarihinde 8 işçisini, 20.3.1989 tarihinde 1 işçisini, 18.3.1989 tarihinde 3 işçisini, 17.3.1989 tarihinde 3 işçinin, iş akitlerini fesh ederek işten çıkarmış olduğu anlaşılmış olduğu cihetle, adı geçen işverenin her defasında 10'dan az olmak üzere işçinin iş aktini fesh ettiği bu durumda da, İş ve İşçi Bulma Kurumuna bildirmek zorunluluğunun bulunmadığı;
Kabule göre de, işverenin iş yerinde çalıştırdığı işçilerin iş akitlerine son vermek ve İş ve İşçi Bulma Kurumuna bildirmekten ibaret eylemin, 1475 Sayılı Kanunun 107. maddesine mümas tek bir suçu oluşturduğu ve bu hususun mükerrer Yargıtay içtihatları ile de kabul edilmiş bulunduğu gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar ittihazında isabet görülmediğinden bahisle CMUK.nun 343. maddesi gereğince bozulmasına lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığının ..... 22.3.1990 gün ve 013493 sayılı yazılı emrine atfen C.Başsavcılığının 27.3.1990 gün ve K.E.485 sayılı tebliğnamesi ile Daireye ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla incelendi:
Karar: 1475 Sayılı Kanunun 24. maddesi son fıkrası (işine son verilen işçi sayısı on ve daha fazla olduğu takdirde işveren, yeni bir işe yerleştirilebilmeleri için bunların isimlerini ve niteliklerini çıkarma tarihinden en az bir ay önce İş ve İşçi Bulma Kurumu örgütüne bildirmek zorundadır) hükmünü ihtiva etmektedir.
Dosya kapsamından; İşverenin, ekonomik nedenlerle aldığı işyerini kapatma kararı doğrultusunda, 17.3.1989 tarihinde 3 işçiyi, 18.3.1989 da keza 3 işçiyi 20.3.1989 tarihinde 1 işçiyi ve 31.3.1989 tarihinde de 8 işçiyi, 1475 Sayılı Kanunun 13. maddesinde belirtilen şartlara uyup tazminatlarını ödeyerek işten çıkardığı ve işyerini kapattığı anlaşılmaktadır.
Görüldüğü gibi işveren, daha önceden aldığı, işyerini kapatma kararı gereğince Mart/1989 ayı içinde kısa fasılalarla, işyerinde çalışmakta olan tüm işçilerin iş akitlerini feshederek işlerine son vermiştir.
İşyerinin kapatılmasına ve işçilerin tamamının iş akitlerinin feshine karar verildikten sonra, tüm işçilerin aynı anda işlerine son verilmeyerek, aynı ay içinde kısa fasılalarla işten çıkartılmaları 1475 Sayılı Kanunun 24/son madde sinde yazılı mükellefiyeti ortadan kaldırmaz.
Aksine düşünce, iyi niyet kurallarıyla bağdaşamayacağı gibi, yasanın amacına da ters düşer.
Bu nedenler ve olayın belirlenen özelliği karşısında yazılı emre dayanan tebliğnamenin birinci bendindeki düşünceye iştirak edilmemiştir.
Ancak;
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İzmir Bölge Müdürlüğü tarafından, muteriz işverene (işten çıkartılan işçilerin İş ve İşçi Bulma Kurumuna bildirilmemesi) nedeniyle 1475 Sayılı Kanunun 24. maddesi aracılığıyla aynı Kanunun 98/B maddesine dayanılarak, çıkartılan her işçi için 500.000 lira olmak üzere Cem'an 7.500.000 lira idari para cezası tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.
Dairemizin devamlılık arzeden müteaddit kararlarında da açıklandığı üzere, 1475, Sayılı Kanunun 24. maddesinin son fıkrasında yazılı zorunluluğu yerine getirmemenin cezası kanunda özel olarak gösterilmemiş bulunduğu cihetle, mezkur kanunun 107.maddesi ile tek uygulama yapılarak idari para cezası tayini gerekirken Bölge Müdürlüğünce, olayda tatbik yeri bulunmayan aynı kanunun 98/B maddesine dayanılıp, maddede yazılı ceza, çıkartılan işçi adedince çoğaltılmak suretiyle idari para cezası tayininin mümkün bulunmadığı nazara alınarak, itirazın kısmen kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi
Kanuna aykırı ve yazılı emra atfen düzenlenen tebliğname münderecatının ikinci bendindeki husus bu itibarla yerinde görüldüğünden Kemalpaşa Sulh Ceza Mahkemesince ittihaz olunan 18.12.1989 gün ve 1989/535-721 sayılı itirazın reddine mütedair kararın C.M.U.K.'nun 343.maddesi uyarınca BOZULMASINA, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İzmir Bölge Müdürlüğü tarafından tayin edilen 7.500.000,-lira idari para cezasının kaldırılmasına, işyerini kapatma kararı doğrultusunda, 15 işçinin iş akitlerini aynı ay içinde kısa fasılalarla feshederek işlerine son verdiği halde durumu en az bir ay önce İş ve İşçi Bulma Kurumuna bildirmemek suretiyle 1475 Sayılı Kanunun 24.maddesi son fıkrasına aykırı davrandığı anlaşılan işveren hakkındaki idari para cezasının aynı kanunun 3493 sayılı kanunla değişik 107.maddesi uyarınca (200.000) lira olarak belirlenmesine, infazın bu miktar üzerinden yapılmasına, dosyanın gereği için Yargıtay C.Başsavcılığına iadesine 06.04.1990 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy