(274 S. K. m. 19) (1475 S. K. m. 9)
Kanun yararına bozma isteyen: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
Bozulması istenilen karar: Sason Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 6.3.1980 günlü ve 7/2 sayılı kararı.
İsteğin özeti: Sason Asliye Hukuk (Eş) Mahkemesinin gün ve sayısı yukarıda açıklanan kararının, yürürlükteki hukuku ihlal edici nitelikte bir hükmü kapsadığı gerekçesi ile usulün 427. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması isteğinden ibarettir.
Karar: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 12.10.1981 gün ve 54 sayılı yazısı ile "Davacı 8 Şubat 1979 günü dava dilekçesinde, Sason Tekel Yaprak Tütün işletme atölyesinde işçi olarak çalıştığını, Tek Gıda İş Sendikasına üye kaydedildiğini, Silvan 2 nolu Yaprak Tütün Şubesinin 12 Ekim 1977 gün ve 29 sayılı yazısı ile işyeri sendika temsilciliğine atanmasının onaylandığını ve durumun Sason Tütün İdaresine tebliğ edildiğini, bağlı bulunduğu Tek Gıda İş Sendikası ile davalı Tekel Genel Müdürlüğü arasında bağıtlanan ve 1 Şubat 1977 ve 28 Şubat 1978 tarihleri arasında yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesinin toplu işçi çıkarmak başlığını taşıyan maddesinde "işverenin toplu işçi çıkarmak zorunda kaldığı işyerlerinde, işyeri sendika temsilcisi ve baştemsilcilerinin iş akti feshi en sona bırakılır" denildiği halde, davalının 30 kasım 1977 günü iş aktini feshettiğini, ancak bu tarihten sonra işçi çalıştırmaya devam ettiğini, durumu ilgili yerlere iletmesi üzerine, iş müfettişlerince yapılan tetkikat sonunda haklı görülerek, gereğinin yapılmasının idareye bildirildiği, bunun üzerine, 7 Mayıs 1978 günü işe alındığını beyanla 30 kasım 1977 ve 6 Mayıs 1978 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerine göre hesaplanacak, günlük ücret, yemek ücreti, çocuk parası ve ikramiyelerden mütevellit alacaklarından, fazlaya ait hakları mahfuz kalmak üzere 6.000 liranın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı Tekel Genel Müdürlüğü vekili Avukatı S.T., 7 Mayıs 1979 günü dava dilekçesinde, davalının mevsimlik ve kampanya işçisi olduğunu, 30 kasım 1977 günü tekrar işe alındığını, hukuki mesnedden yoksun olan davanın reddini istediğini bildirmiştir.
Mahkeme kararına dayanak yapılan bilirkişi raporunda "davalı idare, davacının mevsimlik işçi olduğunu iddia etmişse de sicil dosyasındaki vizite kağıtlarının davacının Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs dahi kış aylarında da çalıştığını, kampanya ile ilgili olmadığını doğrulamaktadır." denilmektedir.
Davacıya ait sicil dosyası içerisindeki imzasız sözleşmede; davacının mevsimlik işçi olduğu, 1973 yılı ürünü tütünlerinden tefrik edilecek miktarın işlenmesinin bitiminde işin sona ereceği belirtilmiştir.
Vizite kağıtları ise, 1979 yılına aittir. Kaldı ki davacının o yıl kış aylarında da çalıştırılması yalnız başına mevsimlik işçi olmadığının kanıtı olarak kabul edilemez.
Tek Gıda İş Sendikasıyle Tekel Genel Müdürlüğü arasında işyerleri düzeyinde bağıtlanan ve 1 Şubat 1977 ve 28 Şubat 1978 tarihleri arasında yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinde, "Toplu işçi çıkarma" başlığını taşıyan maddesinde, daimi veya mevsimlik ve kampanya işçisi ayırımı yapmaksızın işverenin toplu işçi çıkarmak zorunda kaldığı işyerlerinde işyeri sendika temsilcisi ve baştemsilcilerin iş aktinin feshinin en sona bırakılacağı hükmü yer almıştır. Bu maddede iş aktinin feshi söz konusu edilmektedir. Aynı sözleşmenin son maddesinin 2. fıkrasında, "2 Mayıs 1976 tarihinde bağıtlanan işkolu sözleşmesinin bu sözleşmede yer almayan hükümleri 1 Mart 1977 tarihinden itibaren işyeri sözleşmesi olarak geçerlidir." denilmektedir.
Tek Gıda İş Sendikası ile Tekel Genel Müdürlüğü arasında işkolu düzeyinde bağıtlanan ve 1 Mart 1976 - 28 Şubat 1978 tarihleri arasında yürürlükte olan sözleşmenin 24. maddesinde, mevsim veya kampanya işlerinde çalışan işçilerin işin bitmesi nedeniyle işten ayrılmaları halinde hizmet akti feshedilmemekte, askıya alınmaktadır. Hizmet aktinin askıya alınması veya feshedilmesi aynı şeyler olmayıp farklı hukuki sonuçlar meydana getirirler.
Bu bakımdan, davalı idarenin, davacının mevsimlik kampanya işçisi olduğu, işin bitmesi nedeniyle iş aktinin askıya alındığı, kampanya döneminin başlaması ile tekrar işe alındığı yolundaki savunması ile tekrar işe alındığı yolundaki savunması araştırılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabul edilmesi usul ve kanuna aykırı görülmüştür." denilerek, kararın kanun yararına bozulması istenilmiştir.
Gerçekten iş hukukunda hizmet akdinin askıya alınması ile bozulması farklı hukuki müesseseler olup, farklı hukuki sonuçlar doğuracağından, Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma isteği yerinde görülmüştür.
Sonuç: Yukarıda yazılı olduğu üzere Cumhuriyet Başsavcılığının Kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile Yargıtay'ca incelenmeksizin kesinleşen ve niteliği itibariyle yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç doğuran, Sason İş Mahkemesinin 6 Mart 1980 gün ve 7/12 sayılı kararının Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427. maddesi uyarınca hukuksal sonuçlarına etkili olmamak üzere, kanun yararına bozulmasına, kararın bir örneğinin Adalet Başsavcılığına gönderilmesine 1.12.1981 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy