(1475 S. K. m. 14)
Dava: Davacı kıdem tazminatı farkının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı taafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Davacını İnegöl Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi Müdürlüğü görevini ifa ettiği, tabi olduğu 2834 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Hakkındaki Kanun gereğince kurulmuş birlik ile birliğe bağlı kooperatiflerle şubelerin ve işletmelerin daimi kadrolarında görevli bulunan bütün personelin tayin, terfi, nakil, işten çıkarma, ücret, tazminat gibi ve diğer özlük işlerinin bu kanun ve ona göre hazırlanıp Ekonomi Bakanlığınca onanan ve Bakanlar Kurulunca kabul edilen anasözleşme ve çıkarılan personel yönetmeliği hükümlerine göre tayin ve tespit edildiği, bu düzenlemenin taraflar arasındaki ilişkinin hizmet aktine değil, statü hukukuna dayanmakta olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda davaya bakmak İş Mahkemesinin görevi içinde değildir.
O halde görevsizlik kararı vermek gerekirken, işin esası hakkında hüküm tesis edilmiş olması bozmayı icabettirmiştir.
2- Kabule göre de; 1475 sayılı İş Kanununun değişik 14. maddesinin 14. fıkrasına göre kıdem tazminatı ile ilgili 30 günlük sürenin sözleşmelerle işçi lehine artırılması mümkün ise de, aynı maddenin 8. fıkrası hükmü karşısında bu sürenin aynı kıdem dönemi için bir defadan fazla kıdem tazminatı ödenmesi anlamında kabul edilerek az önce açıklanan ölçüler içinde yani 30 günün katı ve daha fazlasını geçmeyecek biçimde kıdem tazminatına hükmetmek gerekir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda 1. maddede yazılı sebepten oyçokluğu ile 2. maddede yazılı sebepten ise oybirliği ile BOZULMASINA (...) 7.3.1983 gününde karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
İşçi, İş Kanunumuzda bir hizmet aktine dayanarak herhangibir işte ücret karşılığında çalışan kimse olarak tanımlanmıştır.
Gerçekten bütün çalışanları bağımlı - bağımsız çalışanlar olarak iki büyük grupta toplayacak olursak bağımlı çalışanlar arasında yer alan işçiyi diğer bağımlı çalışanlardan ayıran tek belirli gün ölçüsünün kanunda da işaret edildiği gibi hizmet akdi ilişkisi olduğu görülür. Kanuna göre görülmekte olan işin niteliği genellikle etkili bir unsur değildir. Yalnız anayasanın 128 ve Personel Kanununun 4. maddelerinde Devletin kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği kabul edilmşitir. Bu hale göre genel idare esaslarına göre yürütülmesi gerekmeyen bir kısım kamu hizmetleri hizmet akdinin konusu olabilecektir. Nitekim belediye temizlek v.s. işlerde olduğu gibi kamu kuruluşlarının çoğunda bütün uygulamalar yapılmaktadır.
Olayımızda ise hukuki durum daha da değişik, davalı yerel bir tarım satış kooperatifi daıvacı da bu kooperatifin müdürüdür. Kooperatifler bilindiği gibi tamamen özel hukuk alanında faaliyet gösteren ekonomi kuruluşlarıdır. özel yasasına göre en az 10 çiftçi bir araya gelerek Ekonomi Bakanının onayı ile bir kooperatif kurabileceği gibi en az 3 kooperatifle bir birlik kurulabilir. Gerek 1163 sayılı Kooperatifler Yasasında gerekse ve özellikle 2834 sayılı Yasanın ilgili maddelerindeki atama deyimi idare hukuku esaslarına göre bir atama tasarrufu olmayıp tamamen özel hukuk kapsamında bir işe alma işlemidir. İşe alma ve çıkarmanın kabule ve onaya bağlı olması ilişkinin niteliğini değiştirmez. Hizmet akdi ilişkisi geçerlilik yönünden bir şekle tabi değildir.
Bu nedenle davacıyı işçi saymayan çoğunluk görüşüne katılınmamıştır.
Full & Egal Universal Law Academy