(1475 S. K. m. 35, 49)
Dava: Davacı kıdem tazminatı farkının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- İş Kanununun değişik 14. maddesinin 5'inci fıkrası hükmünce "T.C. Emekli Sandığı Kanununun ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin irleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanunu'na göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir". Müteakip fıkraya göre hizmet akdinin evvelce bu maddeye göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona ermesi suretiyle geçen hizmet süreleri kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz. İstifa halinde kuştkusuz kıdem tazmniatı ödenmesi gerektirmeyecek bir hal oluşturur. Olayda davacının daha önce muhtelif kamu kuruluşlarından (istifa) ile ayrıldığı açıklanmıştır. Ancak önceki işten ayrılış ve yeni işe başlayış tarihleri hemen birbirini takip etmektedir. Eğer eski ve yeni işverenle işçinin karşılıklı olaak durumunu bilerek böyle bir intikali sağlamışlarsa, başka bir anlatımla işçi yeni kamu kuruluşuna önceki kamu kuruluşundaki hizmetini bildirerek iş istemiş ve önceki kamu kuruluşuna da keza durumu bildirmiş ise buradaki gerçek anlamda bir istifa yani işi terk iradesinden söz edilemez; ve kıdem tazminatı ödenmesinde bu durumun değerlendirilmesi gerekir. Mahkemece bu yön araştırılıp incelenerek sonucu uyarınca karar verilmek gerekirken eksik inceleme ile davanın kabulü isabetsizdir.
2- Usulün 74. maddesi hükmünce hakim iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olup istekten fazlaya hükmedemez. Olayda bu temel ilke gözetilmeden istekten fazlaya karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda 1 sayılı bentte yazılı nedenlerle oyçokluğu, 2 sayılı bentteki nedenlerle oybirliği ile BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 15.3.1984 gününde karar verildi.
KARŞI OY YAZISI (1)
İstifanın hizmet aktinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona ermesi hali olarak kabulü, işçinin hizmet aktine tabi olarak geçen hizmet süresi için sözkonusu olup, memur statüsüne tabi olarak geçen hizmet için geçerli değildir.
Bu yön İş Kanununun değişik 14. maddesi hükümlerinden açıkça anlaşılmaktadır. Bununla T.C. Emelkil Sandığı Kanununa göre emekli ikramiyesi ödenmesine ilişkin esaslar ve kazanılmış haklar burada da aynen korunmak istenmiştir.
Bu itibarla davalıya, istifa suretiyle sona ermiş olsa dahi memur statüsünde geçen hizmetlerinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınarak ödemede bulunulmuş olması doğru olup, davacının bunu geri istemeye hakkı yoktur.
Kararın, bu sebepten kesin olarak bozulması gerektiği kanaatiyle muhterem çoğunluğun birinci bentteki bozma sebebine iştirak edemiyorum.
KARŞI OY YAZISI (2)
İş Kanununun değşiik 14. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında, geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Yasasına göre yaşlılık veya malüllük aylığı veyahut toptan ödemeye hak kazanan işçiye bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet süreleri toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverince kıdem tazminatı ödeneceği öngörülmüştür.
Her ne k9adar istifa hali hizmet sözleşmesini kıdem tazminatı ödenmeyecek biçimde sona erme hali ise de hizmet akdine tabi çalışma ile Emekli Sandığına ve memur statüsüne bağlı çalışma durumlarını ayırmak gerekir. Diğer bir anlatımla memur statüsüne bağlı olarak geçen hizmet süresi için bazı haller dışında istifa halinden başka bir biçimde sona erdirme durumu bahis konusu olamaz. Kıdem tazminatının ödenmemesini gerektiren istifa hali hizmet sözleşmesine bağlı çalışmalari çin dütşünülebilir: Yasanın lafzı ve ruhu ile yorumunun bu anlamda olduğu kuşkusuzdur. O halde kıdem tazminatı hesabında T.C. Emekli Sandığına tabi olup istifa ile sona eren çalışmaları da gözönünde tutulması gerekir. Davacının, hizmetlerinin devlet dairelerinde yani kamu kuruluşlarında geçtiği Emekli Sandığı yazısı ile de bellidir. İşi terk anlamında bir istifa hali de yoktur. Yasaya uygun biçimde değşiik kamu kuruluşlarında geçen süreler göz önüne alınmış ve Emekli Sandığına tabi olarak geçen hizmet süresine ait kısmı için ödenecek miktarın, yaşlılık veya mülüllük aylığının başlangıç tarihinde T.C. Emekli Sandığı Kanununun yürürlükteki hükümlerine göre emeklilik ikramiyesi için öngörülen miktardan fazla olamayacağı hükmü uyarınca hesaplama yapılmıştır.
Bu nedenlerle yasaya uygun olan yerel mahkeme kaırarının onanması düşüncesi ile çoğunluk görüşüne katılınmamıştır.
Full & Egal Universal Law Academy