(2821 S. K. m. 4, 9, 14) (2709 S. K. m. 51)
Dava: Ankara 1. İş Mahkemesi'nden verilen 9.10.1985 günlü ve 521/818 sayılı hüküm müdahil avukat tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: 2821 sayılı ve 7.5.1983'te yürürlüğe giren Sendika Kanunu işçiler ve işverenler tarafından oluşturulan sendikalar ve konfederasyonların kuruluşu, teşkilat, faaliyeti ve denetlenmesine ilişkin yeni hükümler ve düzenlemeler getirmiştir. Bu arada genel kurul dışındaki zorunlu organlara seçilecek kimseler için uyulması zorunlu koşul ve nitelikler öngören hükümlere yer vermiştir. Bunlar arasında yer alan 9/5. maddesinde sendikaların, sendika şubelerinin ve konfederasyonların genel kurul dışındaki organlarının üyeliklerine aynı kişinin üst üste 4 olağan genel kurul dönemlerinde seçilebilcekleri sınırlamasını getirmiştir. Yine aynı maddenin devamında bu süre sonunda aradan bir olağan genel kurul toplanması için gereken süre geçmedikçe aynı kişinin bu organlara seçilmesi menedilmiştir. Bu genel kurula Yasa'nın 2882 sayılı Yasa ile değişik geçici 4/2. maddesinde bir istisna getirilmiş, bu hükümde Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihte sendika, sendika şubesi veya konfederasyonların genel kurul dışındaki zorunlu organlarına seçilmiş bulunanlardan statülerine bakılmaksızın az önce anılan 9/5. maddesi hükmüne göre 4 veya daha fazla olağan genel kurul dönemini dolduranlar için iki dönemde daha seçilebilme hakkı tanınmıştır. Bu fıkranın ardından gelen fıkra hükmünde belirlendiği üzere Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malüllük aylığı alanlardan genel kurul dışındaki organlarda görevli bulunanlar hariç 2. fıkra hükmü doğrudan doğruya Kanun'un yürürlük tarihinde üst üste 4 veya daha fazla olağan genel kurul döneminde seçilmek suretiyle 9/5. maddesindeki tavan sınırını tamamen doldurmuş olanlara ilişkindir. Anılan yasa hükmünde ``4 veya daha fazla olağan genel kurul dönemini dolduranlar'' denmek suretiyle bu husus açık ve seçik olarak vurgulanmıştır.
Geçici 4/2. maddesindeki istisnai hükmü Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihte 4 veya daha fazla genel kurul dönemini doldurmayanlar için uygulanması düşünülemez. Bu nedenle davada söz konusu olan sendika Genel Başkan ve Genel Sekreteri için öncelikle bu 4 dönem şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin veya aynı maddenin 3. fıkrası kapsamına girip girmediğinin araştırılıp saptanmasında zorunluluk vardır. Uyuşmazlıkta adları geçen sendika başkanlık ve diğer zorunlu organlarda üye olanlar geçici 4. maddede açıklıkla belirtilen 4 veya daha fazla olağan genel kurul dönemini doldurmamışlar ise, anayasa'nın 51/6. maddesinde ve 2821 sayılı Kanun'un 14/14. maddesinde yazılı en az 10 yıl bilfiil işçi olarak çalışmış olma şartının aranması gerekir.
Mahkemenin bu önemli araştırmayı yapmadan karar vermesi yanlıştır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda belirtilen nedenlerle BOZULMASINA 12.11.1985 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy