(2822 S. K. m. 16)
Dava: Türkiye Tekstil Örme ve Giyim Sanayii İşçileri Sendikası adına avukat (C.Ö.) ile 1 - Türk Mensucat İş Sendikası adına avukat (E.Ö.) 2- Maltepe İplik Fabrikası A.Ş. aralarındaki dava hakkında İstanbul 3. İş Mahkemesinden verilen 18.11.1985 günlü ve 434-747 sayılı hüküm davacı avukatınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı Teksif Sendikası 16.7.1985 tarihli dilekçe ile açtığı bu davada: Davalılardan T.Mensucat İş Sendikasının 2822 sayılı Kanunda öngörülen prosedürü yürütmeden ve yetki belgesi almadan diğer davalı işveren Maltepe İplik Fabrikası A.Ş. ile 1.1.1985 tarihinden geçerli olmak üzere TİS. yaptıklarını ileri sürerek, bu TİS.'nin hükümsüzlüğüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı sendika : İddia edildiği gibi bir TİS.'nin mevcut olmadığını savunmuş, 18.11.1985 tarihli soraki bir oturumda ise 1.1.1985 tarihinden geçerli olmak kaydiyle 25.10.1985 tarihinde bir TİS. yaptıklarını ve bunun ilgili yerlere intikal ettirildiğini bildirmiştir. Mahkeme, dava tarihinde anılan biçimde yapılmış bir TİS.'nin mevcut olmadığı gerekçesi ile davayı reddetmiştir.
İstek 2822 sayılı Kanunun 16/2 nci maddesine ilişkin bulunmaktadır.
Gerçekten bu yasa hükmüne göre, yetki belgesi alınmadan yapılan bir TİS.'nde taraflardan birinin veya her ikisinin yetkili olmadığı ve bu sebeple sözleşmenin hükümsüzlüğü, sözleşmenin işyerinde ilanı tarihinden itibaren 45 gün içinde ilgililerce dava yolu ile ileri sürelebilir.
Dosya içeriğinden, davacı sendikanın davalı işverene ait işyerinde TİS. yapmak üzere 30.11.1984 tarihinde çağrıda bulunduğu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bu işyerinde davacı Teksif Sendikasının çoğunluğa sahip olduğunu tespit ettiği, bu tespite davalı sendikanın itiraz ettiği, itiraz üzerine her iki sendikanın çoğunluğa sahip olmadığına kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
Ancak, durum böyle iken işverence davalı sendika üyelerine belirli bir oranda ücret zammı yapıldığ şeklindeki şikayetler nedeni ile konunun iş müfettişliğine tevdi edildiği, müfettişlikçe yapılan inceleme sonunda düzenlenen raporda, işyeri personel müdürünün 30.5.1985 tarihli beyanına atfen 5.1.1985 tarihinde, 1.1.1985 tarihinden geçerli olmak üzere bir TİS. yapılmış olduğunun ve bu TİS.'nin 34 üncü maddesi uyarınca davalı T.Mensucat İş Sendikası üzerine %30 + 12.500 TL. tutarında bir ücret zammı uygulanmış bulunduğunun tespit edildiği, davacı sendikanın söz konusu rapor üzerine bu davayı açtığı yine dosya münderecatından tespit edilebilmektedir.
Olayın bu cereyan şekline ve özellikle dava henüz sonuçlanmadan önce 25.10.1985 tarihinde imzalandığı bildirilen TİS.'nin 1.1.1985 tarihinden itibaren yürürlüğe konulmuş bulunmasına ve bu TİS.'nin 34 üncü maddesinde bu görülen ücret zammının işyeri yetkilisince müfettişe beyan edilen meblağ ile aynı miktarlarda olmasına bakılrsa istemekte gerekir; zira istek, yetki belgesi alınmadan ve yetkili olmadan yapılan ve 1.1.1985 tarihinden itibaren yürürlüğe konulan TİS. ile ilgilidir. Aksinin kabulü halinde, ileride durumda ilgilinin hakkını muhtel kılabilir.
O halde, 25.10.1985 tarihli TİS.'nin yapılmasında yetki belgesi alınıp alınmadığı ve davalı sendikanın yetkili olup olmadığı konuları üzerinde durulmak, yetki belgesi alınmadan yapıldığı ve yetkili bulunmadığı anlaşılırsa bu TİS.'nin hükümsüzlüğüne karar verilmek gerekir.
Sonuç: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iilgiliye iadesine, 30.12.1985 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
2822 sayılı yasanın 4 üncü maddesi gereğince, Toplu İş Sözleşmesi yazılı şekilde yapılmış olmadıkça geçerli değildir. bu davanın açıldığı 16.7.1985 tarihinde davalılar arasında anılan şekilde yapılmış bir TİS.'nin varlığı kanıtlanamamıştır. Her ne kadar, dava devam ederken, 25.10.1985 tarihinde, davalılar bir TİS.'ni imzalanmış işler de, görülmekte olan davanın, bu sözleşmenin iptali isteğini içermediği açıktır. Çünkü, davanın açıldığı tarihte henüz böyle bir sözleşme imzalanmış değildir. Oysa, Usulün 74 üncü maddesi gereğince hakim, tarafların iddia ve savunmaları ile bağlı olduğu gibi, her dava açıldığı tarihteki şartlar ve olaylar gözönünde tutularak incelenir. Aksi görüş, Usul Hukukunun temel ilkeleriyle de bağdaşmaz.
Hiç kuşku yoktur ki, davanın devamı sırasında imzalanmış bulunan TİS.'nin iptali, açılacak ayrı bir davada ileri sürülebilir.
Bu itibarla açıklanan nedenlerle davanın reddine ilişkin karar Usul ve Yasaya uygun bulunduğundan, Onanması oyundayım.
Full & Egal Universal Law Academy