(1475 S. K. m. 14, 98) (2821 S. K. m. 29)
Dava: Davacı, kıdem tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, 5.11.1983 tarihinde sendika yöneticiliğinde görev alması nedeniyle işyerinde ayrılmıştır. Halen sendika yöneticiliğinde görev yaptığı anlaşılmaktadır.
Yüksek Hakem Kurulu tarafından yapılan ve 1.1.1983 - 31.12.1984 tarihleri arası için yürürlüğe konulan toplu iş sözleşmesinin yöneticilerin görev öncesi başlığını taşıyan 16'ncı maddesinin III/b bendinin son fıkrasının ``bu görevlerinin devamı sırasında arzu edenlere işverence müracaatları halinde... kıdem tazminatı ödenir'' hükmüne dayanarak yöneticilikten önce işyerinde geçmiş olan hizmeti için kıdem tazminatı istemiştir.
Mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Uyuşmazlık, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun yürürlükte bulunduğu döneme rastlamaktadır. Bu Kanun'un 29'uncu maddesi uyarınca davacının işverenden kıdem tazminatı isteyebilmesi için sendikadaki görevinden seçime girmemek, yeniden seçilmemek veya kendi isteği ile son bulması ve ayrıldığı işyerinde işe yeniden alınmasını istemiş olması gerekir. Davacı sendikadaki görevinden ayrılmamış ve halen bu görevinde çalışmakta bulunmasına göre, Kanun'da yazılı unsurlar hakkında gerçekleşmemiştir. Böyle olunca davacı, sendika yöneticiliğinin teminatı hükümlerine dayanarak kıdem tazminatını isteyemez. Çünkü bu hak henüz doğmamıştır.
Öte yandan İş Kanunu'nun 14'üncü maddesinde kıdem tazminatı verilecek haller sayılmıştır. Toplu iş sözleşmesinde öngörülen maddedeki durum, bu maddede sayılan hallerden değildir. 14'üncü madde hükmü mutlak emredici niteliktedir ve uygulanmasında farklılık yaratılamaz. Bu nedenle toplu iş sözleşmesi hükmü geçerli sayılamaz.
O halde, davacının henüz kıdem tazminatı isteme hakkı doğmamış olduğundan, davanın bu nedenle reddi gerekirken isteğin hüküm altına alınmış olması yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 7.5.1985 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy