(1475 S. K. m. 1) (2822 S. K. m. 3)
Dava: Davacı, ücret alacağı, ikramiye ve sosyal yardımlardan doğan alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm, süresi içinde daval avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı Bakanlığın Yapı İşleri Genel Müdürlüğü'ne bağlı 15 inci Bölge Müdürlüğünde çalıştığımı ileri sürerek bu Genel Müdürlüğün Yapı İmar -İş Sendikası ile yaptığı 1.3.1980 - 1.3.1982 tarihleri arasında geçerli 6. Dönem işyeri Toplu İş Sözleşmesinin getirdiği günlük yevmiye, yakacak ikramiye ve derece, kademe farkından doğan alacaklarının ödenmesini istemiştir.
Davalı ise; davacının isteklerine dayanak yaptığı 1.3.1980 - 1.3.1982 tarihleri arasında geçerli Toplu İş Sözleşmesinin davacının üyesi bulunduğu YİS.......ile yapılmış olmakla beraber sözleşmenin 94 üncü maddesinde Toplu İş Sözleşmesinin kapsamına giren işyerleri ayrı ayrı sayılmış, bu sayılan işyerleri ararısında davacının çalıştığı Diyarbakır 15 inci Bölge Müdürlüğünün bulunmadığını , bu itibarla sözleşme kapsamı dışında bulunan işyerinde anılan sözleşmenin uygulanmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Gerçekten davacının isteklerine dayanak yaptığı 1.3.1980 - 1.3.1982 tarihleri arasında geçerli Toplu İş Sözleşmesinin, davacının üyesi bulunduğu -Yapı İmar- İş Sendikası adına Yol-İş Federasyonu ile Bayındırlık bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü arasında bağıtlanmış olmakla beraber bu sözleşmenin başlangıcında hangi işyerleri için yapıldığına temas edilerek, açıkça kapsam maddesinde gösterilen işyerleri için yetkili sendikalar adına yine kapsam maddesinde gösterilen işyerleri için, işyeri düzeyinde yapıldığı vurgulanmış ve sözleşmenin kapsamını düzenliyen 94 üncü maddesinde da 53 işyeri ayrı ayrı sayılmış, davacının çalıştığı Diyarbakır 15 inci Bölge Müdürlüğü sayılmamıştır. Esasen bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık da yoktur.
Toplu İş Sözlemeleri 2822 sayılı Kanundan önce işyeri veya işkolu yahut da anılan sözleşmede olduğu gibi muhtelif işyerlerini kapsayabilir. İşyeri veya işyerleri sözleşmesi yapılabilmesi için sendikanın ayrı ayrı bu işyerlerinde çoğunluğa dayalı yetkisinin gerçekleşmesi gerekir. Yapılan Toplu İş Sözleşmesinde yetki alanın işyerleri için yapılıp teşmil hükümleri dışında ancak o işyerinde uygulanır. Davacının çalıştığı Diyarbakır Yapı İşleri 15 inci Bölge Müdürlüğü sözleşmesinin kapsamı dışında bırakıldığına ve herhangi bir teşmil hükmünden de söz edilmediğine göre, bu sözleşmenin o işyerinde uygulanma olanağı yoktur. Nitekim aynı dönem için 15 inci Bölge Müdürlüğünü kapsamına alan Boyse -İş Sendikası ile yapılan Toplu İş Sözleşmesi uygulanmıştır. Gerek 275 sayılı Yasa döneminde gerekse 2822 sayılı Yasa döneminde aynı zamanda aynı düzeyde iki ayrı sözleşmenin uygulanmaya konulması da mümkün değildir. Esasen 2822 sayılı Kanun ve 1982 Anayasası bu hususu açıkça yasaklamıştır.
Böyle durumda İş Kanunu'nun 1'inci maddesinin son fıkrasındaki hükmün uygulanması da düşünülemez. Benzer bir işle bir karar da bu davayı etkilemez. Netice itibariyle davanın reddi gerekirken kabulü isabetli değildir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılan sebepten BOZULMASINA, 7.5.1986 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy