(6772 S. K. m. 1, 4) (1475 S. K. m. 26)
Dava: Davacı, ikramiye farkı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Davacı işyerinde uygulanan ve 1.3.1985 ile 31.12.1986 tarihleri arasını kapsayan Toplu İş Sözleşmesi'nin 25'inci maddesine dayanarak yılda 68 gün üzerinden ve giydirilmiş ücrete göre ödenmesi gereken akdi ikramiyenin, işverence, çıplak brüt ücret nazara alınarak hesap edildiğini ileri sürerek, çıplak ücret ile giydirilmiş ücret arasındaki farka ilişkin olarak istekte bulunmuştur.
Gerçekten, anılan Toplu İş Sözleşmesi'nin 25'inci maddesinde de işçilere yılda 4 aylık (120) günlük ücret tutarında ikramiye ödeneceği, bunun 52 günlük kısmının 6772 sayılı Kanun'a göre ödenecek ilave tediye, bakiye 68 günlük kısmının ise akdi ikramiye olduğu, bu akdi ikramiyenin giydirilmiş ücrete göre hesap edileceği öngörülmüştür.
Ancak 17.4.1981 tarih ve 2448 sayılı Kanun'la, 6772 sayılı Kanun'a eklenen 1'inci maddede işçilere 6772 sayılı Kanun'la yapılan ilave tediyelerden ayrı olarak her yıl için her biri bir aylık istihkakları tutarını geçmemek şartı ile toplu iş sözleşmeleri ile ancak 2 ikramiye daha verilebileceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre, her yıl için akdi olarak verilebilecek beher ikramiyenin (1) aylık, yani 30 günlük istihkak tutarını geçmemesi gerekmektedir. Bu hüküm emredici niteliktedir. Aksine yapılan sözleşme hükmü geçersizdir. Bu itibarla davacı beher yıl için ancak her biri 30 günlük istihkak tutarında olmak şartıyle 60 günlük ücret tutarında ikramiye isteyebilecek, fazlası olan 8 günlük ikramiyeyi talep edemeyecektir.
Mahkemenin her yıl için 68 günlük ücret tutarı üzerinden yapılan hesaba göre karar vermiş olması yasa'ya aykırıdır.
2- Bundan başka, 2448 sayılı Kanun'la eklenen 1'inci maddede bir aylık istihkak tutarından sözedilmiştir. Aynı ifade 6772 sayılı Kanun'un 1'inci maddesinde de yer almaktadır. Yine bu Kanun'un 4'üncü maddesinde ise, istihkak kavramına açıklık getirilmiş ve istihkakların hesabında fazla mesai, evlilik, çocuk zamları veya primleri, ayni yardımlar gibi esas ücrete munzam tediyelerin nazarı itibare alınamayacağı belirtilmiştir. Bu hüküm de emredici nitelikte olup aksine yapılan sözleşmeye geçerlilik tanınamaz. Bu kuralın akdi ikramiye hesabında da aynen gözönünde tutulması icabeder. Böyle olunca giydirilmiş ücrete göre ikramiye hesabıyla aradaki farka karar verilmiş olması da isabetli görülemez.
O halde karar bu nedenlerle bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, 21.1.1988 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy