(275 S. K. m. 3) (2822 S. K. m. 6)
Dava: N.Y. adına avukatları S.İ. ve A.A. ile Antalya Belediye Başkanlığı adına avukatları O.İ. ve T.G. aralarındaki dava hakkında Antalya İş Mahkemesi'nden verilen 24.11.1987 günlü ve 15/190 sayılı hüküm davalı Belediye avukatınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1.3.1979/ 28.2.1981 tarihleri arasını kapsayan Toplu İş Sözleşmesi'nin 51'inci maddesinde, "bu toplu iş sözleşmesi süresi içinde yeni asgari ücret yürürlüğe girdiği takdirde bir önceki asgari ücret ile aradaki farkın işçilerin ücretlerine ayrıca ilave edileceği" öngörülmüştür. Sözü edilen toplu iş sözleşmesi, sona erdikten sonra 1.5.1981 tarihinde kanuni asgari ücret, günlük 180 TL'den 333 TL'ye çıkarılmıştır.
İşveren, toplu iş sözleşmesinin 51'inci maddesi hükmü gereğince iki asgari ücret arasındaki farkı davacının ücretine ilave ederek ödemeye başlamış, bu ödemeyi YHK'nin 1.3.1981 ile 28.2.1984 tarihleri arası için 18.2.1982 tarihli kararla yürürlüğe koyduğu, fakat işverene tebliği edildiği 1.4.1982 tarihine kadar sürdürmüş, bu tarihten itibaren YHK tarafından yapılan toplu iş sözleşmesinde anılan hükme yer verilmediği için ödemeyi durdurmuştur.
Davacı, ödemenin durdurulduğu 1.4.1982 tarihinden sonrası için iki asgari ücret arasındaki farkla ilgili olarak talepte bulunmuştur. Konu, eski 275 sayılı Toplu iş sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu'nun 3/son ve yeni 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 6 ncı maddesinin son fıkrasının uygulanması ile ilgilidir.
Gerçekten, bu Yasa hükümleri uyarınca sona eren Toplu İş Sözleşmesi'nin hizmet aktine ilişkin hükümleri yenisi yürürlüğe girinceye kadar hizmet akti olarak devam eder; ancak, Toplu İş Sözleşmisi'nin YHK tarafından yenilenmiş ve yeniden yürürlüğe konulan bu Toplu İş Sözleşmesi'nin yürürlük tarihi öncekinin sona erdiği tarihi takibeden 1.3.1981 tarihi olarak kabul edilmiştir. Böyle olunca, artık önceki Toplu İş Sözleşmesi'nin sona ermesinden sonra, hizmet akti hükmü olarak devamından söz edilmemesi gerekir. Bu dönemde uygulanacak olan hükümler, yeni TİS nedeniyle süresi sona eren TİS hükümlerinin hizmet akti olarak devamından söz edilemeyeceği cihetle, kazanılmış hak ve işçi yararına şart ilkesi de geçerli olmayacaktır. YHK'ce yapılan TİS'nde iki asğari ücret arasındaki farkın ödeneceğine dair bir hüküm de yoktur. Bu TİS'nin 19 uncu maddesinin "Toplu İş Sözleşmesi yapıldığı andaki mevcut hizmet akitlerinin işçi aleyhindeki hükümleri uygulanmaz" ifadesi, yukarıda belirtilen kanun maddesinin, "hizmet akitlerinin TİS'ne aykırı hükümlerinin yerini TİS'deki hükümler alır" hükmünün tekrarından ibarettir. Yeni toplu iş sözleşmesi hükümleri hizmet akti hükmü olarak devam edemeyeceğine göre, davacının hizmet akti ile kazandığı bir durum da mevcut olamaz. Aynı dönemde hem hizmet aktinin hem de TİS'nin varlığı düşünülemez. Bundan başka, bir toplu iş sözleşmesine ancak o toplu iş sözleşmesinin yürürlük süresi ile sınırlı olmak üzere hüküm getirilebilir. Bir TİS hükmü o TİS'nin yürürlük süresi içinde gerçekleşmemişse, o hüküm, bir TİS hükmü olarak kabul edilemez.
Toplu İş Sözleşmesi hükmü niteliğini kazanmamış bir hükmün ise, hizmet akti hükmü olarak devam edeceği söylenemez. İşverenin bir süre ödemede bulunmuş olması, bu kuralı geçersiz kılmaz. Dairemizin müstakar içtihatları bu yoldadır. Her ne kadar bu konuda içtihadı birleştirmeye gidilmek istenmişse de, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nda içtihadı birleştirmeye gerek görülmemiştir. Dairemiz uygulamasını sürdürmektedir.
Bu nedenle, isteğin reddine karar vermek gerekirken, kabulü isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen sebepten BOZULMASINA, 25.1.1988 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy