(1475 S. K. m. 16, 26)
Dava: Davacı, ücret farkı alacağı, fazla çalışma ve yıllık ücretli izin parası, hafta ve genel tatil gündelikleri ile ilave tediye alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.
Hüküm, süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı davalıya ait işyerinde işçi olarak çalışmakta iken, işveren tarafından iş aktinin askıya alınıp birkaç sezon geçtikten sonra tekrar işe alındığını ve çalıştırılmadığı dönemde üyesi bulunduğu sendikanın yapmış bulunduğu TİS'den yararlandırılmıyarak askıya alındığı tarihteki ücreti ile işe başlatıldığını bildirerek TİS.leri zamları ile gerçekleşen ücretin verilmesi ile ilgili olarak istekte bulunmuştur.
Davalı ise, davacıya çalışmadığı dönemde, yürürlükte bulunan TİS. hükümlerinin uygulanamayacağını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Dosya içinde bulunan Tütün ve Sigara İşletmeleri Müessesi Müdürülüğü tarafından Yapkak Tütün İşletme Merkez Müdürlüğüne yazılan 3.5.1985 gün ve 021896 sayılı yazıda aynen "Merkez Müdürlüğünüze bağlı Kahta Yaprak Tütün Bakım ve İşletme Amirliğinde geçici işçi olarak çalışmakta iken Adıyaman Sıkıyönetim Komutanlığınca iş akitleri sürekli askıya alınan ve yine Sıkıyönetim Komutanlığı yazıları gereği tekrar eski işlerine başlatılan söz konusu işçilerin çalışmadığı sürelerdeki TİS zamlarının saat ücretlerine ilgi (a) yazınızda belirtildiği üzere ilave edilmesi gerekir" denildiği, yine Merkez Müdürlüğünün Tekel Tütün İşletme Amirliğine gönderdiği 14.5.1985 tarihli tasdikli yazı örneğinde de aynı hususların ifade edildiği görülmektedir. Bu yazılar ile iddia ve savunmadan işyerinde mevsimlik işçi olrak çalışan davacının iş aktinin haklı bir nedenle feshinin söz konusu olmadığı, Sıkıyönetim Komutanlığının yazıları gereği iş aktinin askıya alınıp çalıştırılmadığı, yine Sıkıyönetim Komutanlığının yazıları üzerine birkaç sezon geçtikten sonra tekrar işe başlatıldığı, işe başlatılırken kendisine askı süresinde TİS.'leri ile getirilen zamların dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır.
Olayda istek, çalışılmayan süre için TİS'nin uygulanması değil iş aktinin askıya alınması nedeniyle ücretinde emsali işçilere göre düşüklük yapılamıyacağı iddiasını kapsamaktadır. Gerçekten iş aktinin askıya alınmasında ve TİS'nden yararlanmamış olmasında davacının bir kusuru yoktur. Böyle olunca mevcut olan bir haksızlığın ve eşitsizliğin giderilmesi gerekir. Ücret bakımından bu eşitsizliğin giderilmesi ise, ancak askı döneminde işyerinde uygulanan TİS'leri ile getirilen zamların eski ücretine ilavesi suretiyle mümkün olabilir. Nitekim yukarıya metni alınan işverenin yazılarında da TİS: zamlarının işçilerin saat ücretlerine ilave edileceği belirtilmiştir. Gerçi iş aktinin askıya alınması İş Kanunu'nun 16. maddesi hükümleri uyarınca davacıya fesih hakkı verirse de, işçi bu hakkını kullanıp kullanmamakta serbesttir. Kendisinden iş aktini fesh etmesi istenemez. Bundan başka 1982 -1985 dönemini kapsayan TİS'nin 46. maddesinin "Mevsim veya kampanya işlerinde çalışmakta iken işin bitmesi nedeniyle hizmet akti askıya alınan işçilerin ertesi yıl yeniden aynı işlere alınamaları halinde eski ücretleri verilir" hükmü de olaya uygun değildir. Kaldı ki aynı maddenin devamında bu işçilerin sendikaya üye olmaları halinde sözleşme zamlarının uygulanacağı belirtilmiştir. Bütün bu sebeplerden dolayı, davacının yeniden işe alınması sırasındaki ücretinin askı dönemindeki TİS'leri ile getirilen zamların iş aktinin askıya alındığı tarihteki ücretine ilavesi suretiyle oluşan ücret olması gerekir. Hakkaniyet de bunu icebettirir.
O halde, davacının ücretinin bu suretle tespiti ile, çalıştığı dönemle ilgili talep konusu gerçekleşen hakları, buna göre hesap ettirilip hüküm altına alınmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 17.2.1987 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy