(1086 S. K. m. 445, 446)
Dava: İadei muhakeme isteyen P.......-İş Sendikası Yarımca Şubesi Olağan Genel Kurulunda seçilen yöneticiler Muzaffer ve sekiz arkadaşı adlarına Avukat Erdinç ile, 1- Şemsettin ve Altan adlarına Avukatları Abdi ve İsmail, 2- P.....-İş Sendikası adına Avukatları Süleyman ve Turgut aralarındaki dava hakkında, (İstanbul Üçüncü İş Mahkemesi)nden verilen 21.3.1990 günlü ve 1270/294 sayılı hüküm davacılar avukatınca temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar, 7.10.1989 tarihinde yapılan P......-İş Sendikası Yarımca Şubesi Olağan Genel Kurul Toplantısında şube yöneticiliklerine seçildikleri halde, bazı sendika üyelerinin genel kurulda seçilmiş bulunan başkan ve yöneticilerini zararlandırmak amacıyla hile ve huda kullanmak suretiyle sendika genel merkeziyle anlaşarak, muvazaalı şekilde, kendilerinden habersiz olarak sadece sendika genel merkezini hasım göstermek suretiyle Yarımca Şubesi Genel Kurulu'nu oluşturmak üzere yapılan delege seçimlerini ve delegelik sıfatlarının iptali ve yasa dışı oluşturulan delegelere dayanılarak yapılan Yarımca Şubesi Genel Kurulu'nun iptali istemiyle İstanbul Üçüncü İş Mahkemesi'ne açmış oldukları dava sonunda, davanın kubulüne karar verilmiş olduğunu, bu kararın kendilerinin hukukunu etkilediğini bildirirerek, söz konusu kararın iade-i muhakeme yoluyla ortadan kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.
Bu istek mahkemece, davacıların evvelce şube yöneticiliklerinden geçici olarak ihraçlarına ilişkin merkez disiplin kurulu kararını iptali için açtıkları ve redle sonuçlanan davanın Yargıtay'ca onanmak suretiyle kesinleşmiş olduğundan ve olayda iade-i muhakeme sebepleri de bulunmadığından bahisle reddedilmiştir.
Öncelikle belirtme gerekir ki, iade-i muhakemenin konusunu teşkil eden davada davacılar taraf değillerse de, o davada verilen karar, davacıların hukukunu etkileyeceği cihetle HUMK.nun 446. maddesi uyarıca iade-i muhakeme isteğinde bulunmaya hakları vardır. Esasen, mahkemenin aksi yönde bir görüşü olmamıştır.
Ne varki, mahkemenin gerekçesinde yer verdiği ve Yargıtayca onanmak suretiyle kesinleşmiş olan karar, davacıların yönetici olarak seçildikleri 7.10.1989 tarihli şube olağan genel kurul toplantısından önceki dönem yöneticilikleriyle ilgili olup, sonraki seçimle ilgili bu davada dikkate alınmayacağından, hükme dayanak yapılmasında isabet yoktur. Öte yandan davacılar hile ve muvazaa hukuki sebeplerine dayandıklarına göre, mahkemenin HUMK.nun 445. maddesindeki iade-i muhakeme sebeplerinin bulunmadığına ilişkin gerekçesi de doğru değildir.
O halde iddia ve istek, HUMK.nun 446. maddesi hükmü çerçevesinde ele alınıp incelenerek, sonucuna göre bir karar verilmelidir. Bu yönde gerekli araştırma ve inceleme yapılmaksızın iade-i muhakeme isteğinin reddi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle iade-i muhakeme isteğinin reddine ilişkin kararın BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.5.1990 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy