(2822 S. K. m. 60)
Dava: Davacı sendika, davalı belediye ile arasında yapılan l.1.1995-31.12.1996 yürürlük süreli Toplu İş sendikasının 47. inci maddesinde Devlet Memurlarına yapılan yıllık zam oranının birinci yıl için %60' ın, ikinci yıl için %70' in üzerine çıktığında işçi ücretlilerine en yüksek ve en düşük zam oranı ortalamasının esas alınarak uygulanması şeklinde yorumu için bu davayı açmıştır.
Karar: Davalı ise, zam oranının tespitinde belediyede görevli en yüksek ve en düşük derecedeki memurların zam oranı ortalamasına göre artışın %60'ı geçmediğinden davanın reddine istemiştir.
Mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak l.1.1995-31.12.1995 döneminde memurlara yapılan ortalama zam oranı %84, 175. in %60 lık zam oranına eklenmesinin tespitine karar verilmiştir.
Mahkemenin bu şekilde hüküm kurması hatalıdır. Gerçekten Toplu İş Sözleşmesinin 47 nci maddesi mahkemece yorumlanmamış, hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olan konuda bilirkişi raporunda gösterilen oran esas alınarak karar verilmiştir. Öte yandan, uyuşmazlık konusu düzenlemenin 2822 sayılı Toplu İş sözleşmesi grev ve lokavt kanunu'nun 60 ncı maddesi uyarınca yorumlanması gerekirken, mahkemece eda davalarında olduğu gibi, zam oranı belirlemesi de doğru değildir. Kaldı ki yapılan tespit de hatalıdır. Zira dava konusu Toplu iş sözleşmesinin Ücret Zammı başlıklı 47 nci maddesinde
a- İş bu toplu iş sözleşmesi kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilerin ücretlerine 31.12.1994 tarihinde almış oldukları yevmiyelerine ilaveten 1.1.1995 tarihinden 31.12.1995 tarihine kadar %60 ücret zammı ilave edilir,
b- Sözleşmenin 1. yılında Devlet Memurlarına yapılan yıllık zam %60'ın üzerine çıktığı takdirde aradaki fark işçinin maaşına aynen yansıtılır. (bu fark ikramiyeye yansımayacak) biçimindeki düzenleme, işçi ücretlerinin zam oranının Devlet Memuru ücretleri zam oranı altına düşürülmemesi ve bu zamların ikramiyeye yansıtılmamasını amaçlamaktadır. Toplu İş Sözleşmesinin 47 nci maddesinin (b)bendinde yer alan bu hüküm, yıl içinde Devlet Memurlarına yapılan maaş zam oranının en yüksek ve en düşük zam oranları ortalamasının 31.12.1994 tarihinde alınan ücrete yapılan yıllık zam oranının %60 l,2 yıl için de 31.12.1995 günü ücretine %70 i aştığı tarihten itibaren yansıtılmasını amaçlamaktadır. Mahkemenin zam oranının ileriye dönük uygulanması gerekirken geçmişi kapsar biçimde yaptığı tespit hatalıdır. Böyle olunca mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılmasına, Toplu İş sözleşmesinin birinci fıkrası (b),ikinci fıkrasının (b) bentlerinin, işçi ücretlerine önceki yılsonu esas alınarak uygulanacak %60 ve %70 oranındaki zamma Devlet Memurları maaşlarında en yüksek ve en düşük zam oranı ortalamasının bu zam oranlarını aştığı tarihten itibaren yansıtılmasının gerektiği şeklinde yorumuna karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: 1- Adana 2. İş Mahkemesinin 21.3.1996 gün ve 1995/716-1996/128 sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
2- Davacı sendikanın yorum talebinin kabulü ile Toplu İş Sözleşmesinin 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (b), bendinin sözleşmenin birinci yılında 1995 yılı içinde Devlet Memurlarına yapılan en yüksek ve en düşük zam oranı ortalamasının işçilerin 31.12.1994 tarihinde almış oldukları yevmiyelerine %60 oranındaki zammı aştığı tarihten itibaren ileriye dönük olarak arada doğan farkın ücrete aynen yansıtılmasına, ikinci yıl zammının da 31.12.1995 tarihindeki yevmiyeye %70 oranında yapılan zammın aynı esaslar dahilinde aşıldığı takdirde o tarihten itibaren fark zam oranına göre yansıtılması gerektiği şeklinde yorumuna,
3- 4.000.000 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4- Peşin alınan harcın mahsubuyla geri kalan 125.000.TL harcın davalıdan tahsiline,
5- Davacı tarafından yapılan 1.374.000 TL. mahkeme masrafının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 27.6.1996 gününde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy