(2822 S. K. m. 11)
Dava: Taraflar arasındaki, ihbar ve kıdem tazminatları, ikramiye farkı, yakacak yardımı ve ücret alacağının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlkite davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19.11.1996 salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat (L.E) geldi. Karşı taraf adına Avukat (E.S) geldi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İddia, savunma ve dosya içeriğine göre; Bakanlar Kurulunun 17.10.1991 tarihinde Resmi Gazete`de yayınlanan 10.10.1991 tarih ve 1991/2327 sayılı kararı ile A... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile .. Sendikası arasında düzenlenmiş olan 01.01.1991-31.12.1992 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesi davalı B... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi işyerine teşmil edilmiştir. Bakanlar Kurulunun teşmil kararnamesi ile uygulamaya konulan bu toplu iş sözleşmesinin 15 inci maddesi ile 31.12.1990 tarihinde işyerinde çalışan işçilerin ücretlerine 01.01.1991 tarihinden itibaren % 130 zam öngörülmüştür. İkinci yıl zammı olarak 31.12.1991 tarihindeki ücretlere % 60 zammın 01.01.1992 den itibaren uygulanması kurala bağlanmış bulunmaktadır. Buna göre davacının 31.12.1990 tarihindeki saat ücreti 1840 TL olduğu için 01.01.1991 tarihinde % 130 zamla bu ücretin 4232 TL ye yükseltilmesi gerekir, ne var ki bu zamlı ücretin iş ve idare hukukundaki istikrar ilkesi gereği kararnamenin yayınlandığı 17.10.1991 tarihinden itibaren uygulanması icabeder.
İkinci yıl zammı olarak % 60 oranı kabul edildiğinden bunun dikkate alınması sonucu davacı işçinin 01.01.1992 tarihindeki saat ücreti 6771 TL olmalıdır.
Öte yandan teşmil edilen toplu iş sözleşmesi 31.12.1992 tarihinde sona ermiş olmakla birlikte anılan sözleşmenin parasal hükümlerinin hizmet akdi kuralı olarak devam ettiğinin kabulü toplu iş sözleşmesi hukukun bir gereğidir. Uygulamanın böylece sürdürülmesi ilke olarak kabul edildikten sonra, Bakanlar Kurulu`nun 09.12.1993 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan C... Sanayi Anonim Şirketi ile .. Sendikası arasında bağıtlanmış olan toplu iş sözleşmesinin davalıya ait işyerine teşmilinden sonraki uygulamanın da şöyle olması gerekir.
Bu ikinci toplu iş sözleşmesinin 11/11 maddesi uyarınca teşmil kararının yayımlandığı tarihte çalışan işçilerden aylık çıplak brüt ücreti 4.000.000 TL.nın altında olanlara 4.000.000 TL. yı geçmemek üzere 400.000 TL ay iyileştirme zammı ve bu şekilde yeni oluşan ücretlere yine aynı tarihten geçerli olmak üzere % 35 oranında ayrıca zam öngörülmüş bulunduğundan ilk toplu iş sözleşmesi sonunda oluşan ücret miktarı baz alınarak yeni zamlı ücretin belirlenmesi gerekir. Bu arada asgari ücret altında bir ücret söz konusu olduğu takdirde bu durumun da dikkate alınması kamu düzeni gereğidir.
Bu açıklamalar dikkate alınarak ücret, ikramiye, kıdem tazminatı farklarının belirlenmesi ve ihbar tazminatının da hesabı yapılarak davalı işverence avans niteliğinde ödenen miktarlan düşülmek suretiyle geri kalan meblağların hüküm altına alınması gerekir. Hatalı değerlendirmeye dayalı bilirkişi raporu gözönünde tutulmak suretiyle karar verilmiş olması hatalıdır. Bu açıklamalar karşısında yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebebten BOZULMASINA, 22.11.1996 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy