(1475 S. K. m. 13, 14) (2822 S. K. m. 61)
Dava: Taraflar arasındaki teşvik primi ikramiyesinin ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi ve davacı avukatınca da duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 1.4.1997 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına Avukat T. T... geldi. Karşı taraf adına Avukat Abdullah A... geldi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı işçi yerinde uygulanmakta olan TİS. nin 97.maddesinde öngörülen kıdemli işçiliği teşvik priminin faiziyle birlikte TİS. nin 122.nci maddesi de nazara alınarak tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacının faize hangi tarihten itibaren hak kazandığının anlaşılabilmesi için öncelikle anılan 122 nci maddenin üzerinde durmak gerekir. Bu maddede işçinin arzusu ile işten ayrılması halinde kanun hükümleri uygulanır. (ihbar ve kıdem tazminatı ödenmez) Bu gibilerin çalıştıkları güne kadar tahakkuk eden ücretlerin ve varsa başka hakları işine son verilişinden itibaren en geç üç işgücü içinde hesaplanarak ödenir... kuralına yer verilmiştir. Dairemizin uygulamasına göre maddede geçen başka hakları sözcükleri kapsamına kıdemli işçiliği teşvik pirimi girmez" Çünkü olayına özgü olarak gerçekleşen kıdemli işçiliği teşvik pirimi, dairemizin ihbar tazminatının ödenmesinden önce işçi Sosyal sigortalar kurumuna başvurarak emekli olması halinde hizmet sözleşmesinin bu işlemlerin yorumu sonucu emeklilik nedeniyle sona erdirildiği kabul edilmiş bulunmaktadır. Bu itibarla içtihatlarda bu çözüm şekli ortaya çıkmış bulunduğundan başka hakları sözcükleri kapsamına askerlik süresinde dahil edilmek suretiyle 25 hizmet yılını dolduran bir işçi için T.İ.S.de öngörülen kıdemli işçiliği teşvik pirimi alacağını dahil etmek doğru olmaz. Bu sebeple faizin başlangıcı temerrüt tarihidir.
Somut olay yönünden açıklanan bu olgularda dikkate alınarak bir değerlendirme yapılacak olursa davacı 29.5.1996 tarihinde açmış olduğu ilk kısmi dava ile istenen 5.000.000 TL. için geçmiş günler faizini isteme hakkına sahip değildir. Zira bu dava tarihinden önce davalı işveren söz konusu prim alacağı için temerrüde düşürülmüş değildir. Esasen mahkemece de konu bu şekilde değerlendirilmiş ve hüküm kurulmuştur. Ne var ki dava tarihinden ödeme tarihine kadar hesap yapılarak hüküm kurulmuş olması hatalıdır. Bu durumda 5.000.000 TL lik ilk dava konusu miktar için 2822 sayılı TİSGLK./61 nci maddesinde öngörüldüğü üzere dava tarihinden ödeme tarihine kadar bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi yürütülmesi ile yetinilmelidir. Şeklinde hüküm kurmakla yetinilmelidir. Dosya içeriğine göre ilk davanın açıldığı 29.5.1996 tarihinden davacının teşvik primi alacağının ödenmesi istemini içeren bir dilekçeyi davalı kuruma verdiği izlenimi uyanmaktadır. Gerçekten davalının 3.7.1996 tarihli davacı vekiline cevaben yazdığı yazıda böyle bir dilekçenin verildiğinden söz edilmektedir. Bu dilekçe istenerek temerrüt konusunda mahkemece bir değerlendirme yapılmalıdır. Böyle bir değerlendirme sonucunda ek dava kapsamına giren miktar bakımından davalının temerrüde düşürüldüğünün sonucuna varıldığı takdirde 29.5.1996 tarihinden ödeme tarihine kadar miktar ve oram belirtilmeksizin en yüksek işletme kredi faizine hükmedilmesi temerrüde düşürülmediği anlaşılırsa şimdiki gibi ek davaya konu isteklerin reddedilmesi gerekir. Mahkemece eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, davalı yararına takdir edilen 6.000.000 TL duruşma avukatlık parasının davacıya davalı yararına takdir edilen 6.000.000 TL duruşma avukatlık parasının davalıya yükletilmesine ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 01.04.1997 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy