(1475 S. K. m. 40)
Dava: Davacı işçilik haklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme isteği hüküm altına alınmıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1.03.1982 - 28.2.1985 süresini kapsayan ve Yüksek Hakem Kurulu'nca karara bağlanan Toplu İş Sözleşmesinin 44. maddesinde ayni olarak yapılması gereken sosyal yardımları arasında giyim eşyası yardımına da yer verilmiştir. Müteakkip 1.3.1985 - 28.2.1987 süreli toplu iş sözleşmesinde ayni olarak giyim yardımı yerine bunun karşılığı olarak nakti ve maktu bir yardım yapılması öngörülmüş, geçici 7/2-a maddesinde de süresi sona eren toplu iş sözleşmesinde bulunmakla beraber bu işletme toplu iş sözleşmesindeki miktarın üzerine olan eski sözleşmelerdeki haklar nedeniyle iki sözleşmesi arasındaki farkın ödenmesi kuralına yer verilmiştir. Toplu iş sözleşme hükümleri objektif düzenleyici kurallar olmaları nedeniyle yürürlükte bulundukları sürelerle geçerli oldukları bilinen bir gerçektir.
Davacı açmış olduğu bu dava ile 1982-1985 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesinin 44. maddesinde öngörülen ayni giyim yardımı ile 1985-1987 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesindeki nakdi yardımın arasında aleyhine bir fark bulunduğunu iddia ederek son sözleşmenin geçici 7/2-a maddesi uyarınca fark alacak isteminde bulunmuştur. Farkın daha sonraki sözleşmelerde de bulunması nedeniyle dava tarihine kadar gerçekleşmiş bulunan alacağının hüküm altına alınmasını istemiştir.
Davalı zamanaşımı def'i ile birlikte davanın esastan reddini savunmuş; mahkemece zaman aşımı dikkate alınmak suretiyle istek doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
Dosya içinde bulunan toplu iş sözleşmeleri metinlerine göre, gerçekten 1982-1985 süreli olanın da ayni giyim yardımı, 1985-1987 süreli olanında da nakti giyim yardımı miktarı belirtilmek suretiyle yapılması ve yine bu son sözleşmenin geçici 7/2-a maddesinde de işçi aleyhine giyim yardımından bir durum hasıl oluyorsa aradaki farkın karşılanması kuralına yer verilmiştir. Bu kurallar dikkate alındığında anılan iki dönem toplu iş sözleşmeleri arasında aleyhe bir farkın bulunduğu, ne var ki bu dönem itibariyle zamanaşımının gerçekleştiği anlaşılmaktadır. 1987-1989 dönemi toplu iş sözleşmesinde önceki 1985-1987 de olduğu gibi bir önceki sözleşmedeki hakları saklı tutan geçici bir maddenin yer alıp almadığı kuşkuya yer vermeyecek şekilde incelenmiş ve araştırılmış değildir. Şayet bu dönem sözleşmesinde böyle bir hükme yer verilmemişse 28.2.1987 tarihinden sonraki isteklerin reddine karar vermek gerekir. Bir talebin dikkate alınabilmesi için yasal bir dayanağı bulunmalıdır. Öte yandan 1987 yılından itibaren nakti ve maktu yardım miktarlarının artmış olup olmadığı üzerinde de durulmuş değildir. Kabul şekli itibariyle bu yönde bozmayı gerektirmiştir.
Bu konularda gerekli ve yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan dairemizden geçen kararlara ve hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA, 16.10.1996 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy