(1475 S. K. m. 13, 14, 16, 50)
Dava: Davacı, ihbar ve kıdem tazminatı, olağanüstü hal tazminatı, yıllık ücretli izin parası, hizmet yılı ikramiyesi, giyim yardımı, bayram ücreti ile TİS'den doğan fark alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacının iş sözleşmesi 10.6.1994 tarihinde, işveren Belediye tarafından hükümetçe yürürlüğe konulan 5.4.1994 tarihli tasarruf önlemleri doğrultusunda para sıkıntısı sebebiyle askıya alınmıştır. Daha sonra davacı 22.9.1994 tarihinde bu davayı açmıştır. Davacı, bu davayı açmak suretiyle 1475 sayılı İş Kanununun 16/III. maddesi uyarınca zorlayıcı sebeple hizmet sözleşmesinin feshetmiş durumuna düşmüş olduğundan ihbar tazminatı alamaz.
3- Davacının iş sözleşmesi yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin imzalanmasından önce askıya alınmıştır. Bu toplu iş sözleşmesinin 6/e maddesine göre, imza tarihinden önce çalışıp ancak toplu iş sözleşmesinin imza tarihinden önce çıkarılan ve iş sözleşmesi askıya alınan mevsimlik işçiler bu sözleşmeden yararlanması mümkün değildir. Mahkemece, kıdem tazminatı ve işçilik alacakları 1.1.1994 başlangıç tarihli toplu iş sözleşmesine göre, hesap edilmesi doğru değildir. Mahkeme her ne kadar anılan toplu iş sözleşmesinin 6/b. maddesini hukuksal dayanak yapmış ise de, sözleşmenin bu kuralı genel mahiyette olup, bu davada uygulanamaz.
4- Davacının mevsimlik işçi olduğu konusunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur. O halde 1475 sayılı iş kanununun 50/5. maddesine göre, yıllık izin ücretine hak kazanamaz. Kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.
5- Dairemizin bu kararının 3. bendinde açıklanan gerekçe karşısında davacının yeni toplu iş sözleşmesinden yararlanması olanağına sahip olmadığından ücret zamları ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklara hükmedilmesi doğru değildir. Ancak davacının bundan önceki toplu iş sözleşmesinden dolayı ödenmemiş alacakları varsa ancak bunlar için hüküm kurulabilir.
6- Kıdem tazminatı için 1475 sayılı iş kanununun 14/11. maddesine göre, mevduata uygulanan en yüksek faizin yürütülmesi gerekirken oran belirtilerek hüküm kurulmuş olması da ayrı bir bozma nedenidir. Ancak bu faiz ile ilgili karar verilirken davalı yararına doğan usulü kazanılmış hak ilkesi dikkate alınmalı ve buna göre anılan oran geçmemek üzere mevduata uygulanan en yüksek faizin yürütülmesi şeklinde hüküm kurulmalıdır.
7- Olağanüstü hal tazminatı alacağı ile ilave tediye alacağı toplu iş sözleşmesinden doğmamış olduğundan bu istekler için dava tarihinden % 30 yasal faizin yürütülmesi gerekirken en yüksek banka faizinin uygulanması yanlış olup, kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04.11.1996 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy