(2821 S. K. m. 60)
Dava: T. Sendikası adına Avukat S. Ö. ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı adına Avukat R. T. aralarındaki dava hakkında Ankara 8. İş Mahkemesinden verilen 8.7.1997 günlü ve 199-1190 sayılı hüküm davalı avukatınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı T. Sendikası Atatürk Orman Çiftliği Hayvanat Bahçesi işyerinin niteliği itibariyle kurulu bulunduğu 25 sıra numaralı "konaklama ve eğlence yerleri" işkoluna giren bir işyeri olarak tespiti gerekir iken, davalı Bakanlıkca 01 sıra numaralı "tarım ve ormancılık, avcılık ve balıkçılık" işkoluna girdiğinin tespit edildiğinden 2.1.1997 tarih ve 1997/1 karar nolu işkolu tespit kararının iptali ile 25 sıra numaralı işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı işyerinde feshine yönelik olarak bulunan hayvanların bakım, yetiştirilmesi ve satışı, sahadaki ağaçların bakımı ve temizliğine yönelik işlerin yapıldığının iş müfettişince belirlendiğinden yapılan tespitin doğru olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, hayvanat bahçesinin kuruluş ve faaliyetinde amacın hayvanların teşhiri olduğu piknik yapılan bu yerde "eğlence unsurunun asıl olup hayvan ve ağaç bakımının bunun tamamlayıcısı bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. 24.3.1950 tarih ve 5659 sayılı Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü kuruluş kanununun 2/c maddesinde "hayvancılık ve hayvanat bahçesi işleri" şefliğinden bahsedilmektedir. Yine 6.4.1953 tarih ve 4/579 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Atatürk Orman Çiftliği müdür ve personelin görev ve yetkileri hakkındaki yönetmeliğin 1. maddesinde Atatürk Orman Çiftliğine müteallik işlerin, müdür, müdür yardımcısı, hesap İşleri, umumi ziraat, bağ-bahçe kültürleri ve ağaçlandırma, ziraat sanatları, hayvancılık ve hayvanat bahçesi, ticaret, idare ve levazım sağlıklarıyla hukuk servisinden ve personel işleri amirliğinden müteşekkil "çiftlik idaresi" tarafından yürütüleceği belirtilmektedir.
Her ne kadar 1.8.1995-31.7.1997 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi Tuhis ile davacı T. Sendikası arasında Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğüne bağlı hayvanat bahçesi işyeri için yapılmış ise de, 9.12.1996 tarih ve 108 sayılı raporunda baş iş müfettişi 33527 dekar Atatürk Orman Çiftliği'nin 320 dekarlık bir bölümünde kurulu hayvanat bahçesinde halka açık hayvan tanıtım ve teşhiri ile bir bölümünün piknik alanı olarak kullanıldığı dikkate alındığında eğlence amacına yönelik olduğu düşünülse de, işyerinde yapılan asıl işin teşhire yönelik hayvanların bakım, kedi, köpek, kuş balık gibi bir kısım hayvanların yetiştirilmesi ve satışı ile sahadaki ağaçların bakımına ve temizliğine yönelik olduğu, çalışan 57 işçiden ondokuzunun hayvan bakıcısı onaltısının saha içerisindeki ağaç ve çimlerin bakım ve temizliğine yönelik temizlik işçisi, birer işçi çavuşu, bahçıvan, biyolog, yemekhane işçisi, odacı, gişe görevlisi, otopark işçisi, beş elektrik kaynak, marangoz işçiliğinde teknik işçi, sekiz saha bekçisi ve iki kapı kontrol işçisi olarak faaliyet gösterdiği belirtilerek 1 sıra numaralı "tarım ve ormancılık, avcılık, balıkçılık" işkoluna girmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Gerçekten, işyerinde bulunan bir tane "büfe ve kafeteryanın işletmesinin kira sözleşmeleri ile müstecire verildiği bu durumda işyerinde yapılan işin kısmen eğlence amaçlı da olsa teşhire ve satıma yönelik hayvanların üretme yetiştirme ve bakımı ile çevrenin düzenlenmesi için ağaçların bakım ve temizliğine ilişkin olduğundan hayvancılık ile birlikte hayvanat bahçesi olarak aynı idari birim içinde mütalaa edilen yerdeki faaliyetin 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 1 sıra numaralı "tarım ve ormancılık, avcılık ve balıkçılık" işkoluna girdiği anlaşılmaktadır.
Bu maddi ve hukuki olgular karşısında, davanın reddi gerekirken Atatürk Orman Çiftliği Hayvanat Bahçesi işyerinin 25 sıra numaralı işkoluna girdiğinin kabulüne ilişkin mahkeme kararının bozularak kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: 1- Ankara 8. İş Mahkemesinin 8.7.1997 tarih 1997/199 esas, 1997/1190 karar sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına, 2- Davanın reddine, 3- 6.000.000 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4- Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 5- Davacının yaptığı mahkeme masraflarının üzerinde bırakılmasına 10.9.1997
gününde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy