(1475 S. K. m. 26, 35) (1086 S. K. m. 284)
Dava: Davacı, ikramiye, fazla çalışma parası ve fark ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 20.9.1993 günü davalıya ait işyerinde 83.250.TL. (1.8.1993 günü yürürlüğe giren) asgari ücretle çalışmaya başlayan ve 26.10.1993 tarihinde Toplu İş Sözleşmesine taraf sendikaya üye olan davacının 1.7.1993-31.12.1995 tarihleri arasında yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesi zamlarından yararlandırılıp, yararlandırılmadığı ve ne şekilde yararlanması gerektiği uyuşmazlık konusudur.
Toplu İş Sözleşmesinin ücret zammını düzenleyen 30/A-a bendinde birinci yıl zammı olarak İmza tarihinde işyerinde çalışmakta bulunan sendika üyesi işçilerin 30.6.1993 tarihinde almakta oldukları ücretlerine 1.7.1993 tarihi itibariyle %125 oranında zam yapılmış ve ayda seyyanen 300.000.TL. ilave edilmiştir. (%125+üçyüzbin) hükmü getirilmiştir.
B bendinde ikinci yıl zammı olarak 30.6.1994 tarihindeki ücretlerine enflasyon+%5, son altı aylık ücret zammı olarak 30.6.1995 tarihindeki ücretlerine enflasyon+%5 ücret zammı getirilmiştir.
Aynı maddenin C bendinde sözleşmenin yürürlük tarihinden sonra işe girip, deneme süresini dolduran ve işyerinde çalışmakta olan işçilerin bilahare sendikaya üye olmaları halinde ücret zammının uygulama tarihi ile işe girdiği veya sendikalı olduğu tarih arasında geçen her tam ay için 1/12 oranında eksiltilerek ücret zammı uygulanır. hükmüne yer verilmiştir.
Toplu İş Sözleşmesinin 30/A-a ve C bentlerini birlikte ve Toplu İş Sözleşmesinin gayesine uygun şekilde yorumlayarak uyuşmazlığın çözümü gerekir.
Esasen birinci yıl zammının uygulanmasına esas alınan 30.6.1993 tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret (48.300.000.TL. idi), davacının toplu iş sözleşmesinden yararlandığı 26.10.1993 tarihindeki (1.8.1993 tarihindeki asgari ücret 83.250.000.TL. oldu) değişmeseydi bu uyuşmazlık doğmayacaktı. Asgari ücret değiştiği için birinci yıl ücret zammının ne şekilde uygulanacağı önem arz etmektedir.
Ücret zammını düzenleyen Toplu iş Sözleşmesinin 30 maddesinin C bendi 1/12 zam uygulama esasını getirerek eski ve yeni işçiler arasında denge sağlamaya, başka bir anlatımla yeni işe giren işçilere avantaj verilmesini önlemeye çalışmıştır. Zira Toplu İş Sözleşmesinin yapılması döneminde külfete katlanan ve sendikanın yanında yer alan işçilerin korunması sendikalaşmanın amacına ve Toplu İş Sözleşmesi düzenine uygunluk arz eder. Tarafların elinde olmayan ve kamu düzeni ile ilgili olduğu için uygulanma zorunluluğu bulunan yürürlük tarihinden sonra artan asgari ücretle davacının işe alınması ve bu yeni asgari ücrete Toplu İş Sözleşmesi birinci yıl zammı uygulanarak davacıya eski işçilerden daha fazla ücret ödenmesi imkanının verilmesi Toplu İş Sözleşmesi müessesesinin amacına, eşit işe eşit ücret ilkesine uygun düşmez. Esasen birinci yıl zammına esas alınan ücrette 30.6.1993 tarihindeki ücretlerdir.
Bu esaslardan hareket ederek davacıya Toplu İş sözleşmesinin ücret zamlarının uygulanması gerekirken, yanlış değerlendirme ile sonradan işe giren davacıya emsallerinden daha fazla ücret almasını sağlayacak şekilde Toplu İş Sözleşmesi zamlarını uygulayarak davanın kabulü hatalıdır.
Mahkemece yapılacak iş yukarıda açıklanan esaslara uyularak hesaplama yapılması ve davalı vekilinin 30.6.1997 havale tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi de değerlendirilmesi için bilirkişiden ek rapor almak ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.12.1997 gününde oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy