(2822 S. K. m. 12, 13, 14) (2821 S. K. m. 25)
Dava: (T) Sendikası adına Avukat (Ü.B) ile 1- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı adına Avukat G.T., 2- (Ö) Sendikası adına Avukat E.A. aralarındaki dava hakkında Ankara 2. İş Mahkemesi'nden verilen 7.5.1997 günlü ve 2147-711 sayılı hüküm, davalılar avukatınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı (T) Sendikası ve davalı (Ö) Sendikaları Etibank Genel Müdürlüğü'ne bağlı işletmede toplu iş sözleşmesi yapmak için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na 3.9.1996 tarihinde ayrı ayrı başvuruda bulunmuşlardır.
Anılan Bakanlığın 24.10.1996 tarihli kararıyla sözü edilen işletmede (Ö) Sendikası'nın Kanunun aradığı gerekli çoğunluğu sağladığını davalı (T) Sendikası'nın ise çoğunluğu bulunmadığını tespit etmiş ve bu tespit yazısı 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı Sendika yasal süre içinde aleyhine oluşan gerek olumsuz tespit yazısına, gerek (Ö) Sendikası'nın yetkili olduğunu bildiren tespitine ayrı ayrı itiraz etmiştir. Birleştirilerek görülen davada mahkemece; itiraz davası kabul edilerek, davalı sendikanın anılan işletmede, yetkili olduğuna dair Bakanlık tespit yazısı iptal edilmiş ve davacı (T) Sendikası'nın işletmede toplu iş sözleşmesi yapmak için gerekli çoğunluğa sahip olduğuna karar verilmiştir.
Hükme esas alınan 16.4.1997 tarihli bilirkişi raporunda, 2292 işçinin önce (T) Sendikası'na üye iken bu sendikadan istifa ederek (Ö) Sendikası'na, 31.7.1996 1.8.1997 tarihleri arasında (Ö) Sendikası'ndan da istifa ederek (Ö) Sendikası'na üye oldukları, bu işçilerden 288 işçinin (T) Sendikası'dan 4.8.1996 - 22.8.1996 tarihleri arasında istifa ederek aynı tarihlerde (Ö) Sendikası'na üye olmuşlardır. (T) Sendikası'ndan istifa tarihleri itibariyle 3.9.1996 yetki tespiti için başvuru tarihine kadar bir aylık bekleme süresi dolmadığından başvuru tarihi itibariyle 288 işçinin (T) Sendikası üyeliğinin devam ettiği açıklanarak, işletmedeki işçi sayısının 3.004, (T) Sendikası üye sayısının 1.860, (Ö) Sendikası üye sayısının 1.282 olduğu, 39 taşeron işçinin indirilmesi halinde dahi 2.965 işçiden 1.511 işçinin (T) Sendikası'na üye olduğu, böylece (T) Sendikası'nın gerekli çoğunluğu haiz olduğu sonucuna varılmıştır. Bilindiği üzere 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 25. maddesinin ikinci fıkrasında sendika üyeliğinin sona ermesi konusu, "her üye önceden bildirimle bulunmak suretiyle üyelikten çekilebilirler. Çekilme bildirimi noter huzurunda münferiden kimliğin tespiti ve istifa edecek kişinin imzasının tasdiki ile olur.. Çekilme notere başvurma tarihinden itibaren bir ay sonra geçerlidir. Çekilmenin bu bir aylık süre içerisinde bir başka sendikaya üye olması halinde yeni sendikaya üyeliği bu sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılır" şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda, 288 işçinin (Ö) Sendikası'ndan 31.7.1996 ile 1.8.1996 tarihlerinde istifa ettikleri, 31.7.1996 ile 1.8.996 arasında (T) Sendikası'na üye oldukları ve aynı gün üyeliklerinin kabul edildiği, 4.8.1996 ile 22.8.1996 tarihleri arasında da (T) Sendikası'ndan istifa ederek 4.8.1996 ile 22.8.1996 tarihleri arasında tekrar (Ö) Sendikası'na üye oldukları, 21.8.1996 tarihinde bu üyeliklerinin kabul edildiği (29 işçi 28.8.1996'da anlaşılmaktadır.)
İşçilerin (T) Sendikası'na yaptıkları üyelik başvurusu, (Ö) Sendikası'ndanistifayı takip eden bir aylık süre dolmadan kendileri tarafından geri alındığına göre, bu işçiler (T) Sendikası üyeliğini kazanamamışlardır. Anılan işçilerin bir aylık süre içerisinde (T) Sendikası'ndan istifa etmeleri 2821 Sayılı Sendikalar kanunu anlamında bir istifa değil, üyelik konusunda bu sendikaya yaptıkları başvurunun geri alınması yönündeki iradenin açıklanmasıdır. Üyeliğin bulunmadığı bir yerde istifadan da sözedilemez.
Dairemizin oluşan içtihatlarına göre; taşeron işçileri asıl işverenin taraf olduğu bir toplu iş sözleşmesinde yetki tespitinde çoğunluğa dahil edilemez.
Bu durumda anılan işletmede çalışan işçi sayısı 2.965'tir. bunlardan (T) Sendikası'nın üye sayısı 1.223, (Ö) Sendikası'nın üye sayısı ise 1.570 olup, bu sayı yarıdan fazla olan 1.488 sayısının üstündedir. Bu durumda, yetki için başvurulan işletmede toplu iş sözleşmesi için gerekli çoğunluğa sahip Sendika (Ö) Sendikası'dır.
Her ne kadar; temyiz aşamasında, bir kısım işçilerin (Ö) Sendikası'ndan istifaları ve istifadan sonra davalı (I) Sendikası'na üyelikleri işlemlerinin sahte olduğu iddiasıyla Cumhuriyet Savcılığına davalı (Ö) Sendikası tarafından şikayette bulunulduğu anlaşılmakta ise de, bu cezai takibat sonucunun beklenmesine gerek yoktur. Mevcut olgulara göre bu durumun, davalı sendikanın çoğunluğunu oluşturan üye sayısına bir etkisi olacağı düşünülemez.
Bu maddi ve hukuki olgular karşısında; davalı Sendika'nın çoğunluğu temsil ettiği anlaşıldığından, mahkeme kararının bozularak kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: 1 - Ankara 2. İş Mahkemesi'nin 7.5.1997 tarih, 1998/2147 Esas, 1997/711 Karar sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına;
2 - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 24.10.1996 tarih, B.130, Ç.G.M.0.12.00.01-14119 ve B.130.Ç.G.M.O. 12.00.01-14198 sayılı kararları doğru olup, (I) Sendikası'nın yaptığı itirazların reddine, (Ö) Sendikası'nın işletmede kanunun aradığı gerekli çoğunluğu sağladığının tespitine,
3 - Davacı tarafından yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, (16.000.000 TL) maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak müştereken ve eşit olarak davalılara verilmesine, harç peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına 12.6.1997 gününde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy