(1475 S. K. m. 26) (2822 S. K. m. 9) (2821 S. K. m. 30, 31)
Dava: Davacı, ikramiye ve giyim yardımı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı işçi, giyim yardımı ile ikramiye alacağından dolayı isteklerde bulunmuş, mahkemece 1994 ve 1996 yılları için giyim yardımını ve hangi yıllara ait olduğu tam olarak anlaşılmayan ikramiye alacağını hüküm altına almıştır.
1994 - 1996 yılları toplu iş sözleşmeleri dosya içinde bulunmadığından, giyim yardımı ile ilgili olarak verilen kararın gerçeğe uygun olup olmadığı anlaşılamamaktadır.
Öncelikle anılan yıllara ilişkin toplu iş sözleşmelerinin celbedilmesi gerekir. Toplu iş sözleşmeleri getirildikten sonra giyim yardımı ile ilgili maddenin değerlendirilmesi gerekir. Oysa bazı giyim yardımları vardır ki bunları sosyal yardım olarak kabulü mümkün olmayıp koruyucu eşya olarak nitelendirilmesi gerekir. Kötü hava şartlarında giyilmek üzere verilen çizme, soğuktan korunmak üzere verilen palto ya da temizlik işlerini yürütmek üzere öngörülen giyim eşyası, bu tür koruyucu eşya niteliğindedir. Bunun dışında verilen takım elbise ve buna benzer eşyaların ise sosyal yardım kapsamı içinde düşünülmesi gerekir. Ancak bu tür sosyal yardımların verilmediği takdirde işçinin bu yardımı talep etme hakkı vardır. Mahkeme kararında bu ayrım üzerinde durulmadığı gibi, denetime de elverişli olmadığı görülmektedir.
İkramiye alacağına gelince:
Bilirkişi raporunda 1995 ve 1996 yılları için dava dilekçesindeki isteğe bağlı olarak ikramiye alacağına esas süreler üzerinde durulmaksızın çok önceki yıllardan itibaren ikramiye alacağı hesabı yapılmıştır ki bu hesaplama da denetime elverişli değildir. Hangi yıl için bunun yapıldığı da belli değildir. Oysa 1995 ve 1996 yılları ile ilgili araştırma ve inceleme yapılarak sonuca gidilmesi gerekirdi. Bunun için de toplu iş sözleşmesinin metinlerinin inceleme konusu yapılması gerekir. Ayrıca belirtilmelidir ki İkramiye alacağı kapsamında genelde dayanakları farklı olan ilave tediye ve sözleşme ile öngörülen ikramiye alacakları düşünülmelidir. İlave tediye 6772 sayılı yasada öngörülmüştür. Bunun dışında kalan ikramiye toplu iş sözleşmesinde düzenlenmiştir.
Bunlardan başka davalı işveren ikramiye alacaklarının ödendiğini savunarak ödeme belgeleri ibraz etmiştir. Bu ödeme belgelerine göre de araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir. Bu konular bir uzmanlık işidir. Bunların uzman bilirkişiler marifeti ile incelemeye tabi tutularak belirlenip hüküm altına alınması gerekir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 17.11.1998 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy