(2821 S. K. m. 4, 60)
Toprak İlaç ve Kimyevi Maddeler Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına Avukat R. Uğur Ozan ile 1. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı adına Avukat Ayla Dündar 2. Müdahil Davalı: Lastik İş Sendikası adına Avukat Erdal Egemen aralarındaki dava hakkında İstanbul 3. İş Mahkemesinden verilen 07/12/1999 günlü ve 816/922 sayılı hüküm taraflar avukatınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayınlanan 10.11.1998 gün ve 1998/50 sayılı işkolu tespit kararında; "...davacı şirketin Adapazarı'nda kurulu ilaç üretim tesisleri ile Sağlık Ürünleri Müessesesinin (03) nolu iş koluna, İstanbul'da kurulu genel müdürlük işyerlerinin ise (17) nolu işkoluna girdiği belirtilmiş olup, davacı şirket açmış olduğu dava ile Adapazarın'da kurulu sağlık ürünleri tesislerinin (9) nolu, İstanbul'da kurulu Genel Müdürlük işyerinin ise (03) nolu işkoluna girdiklerinin tespiti ile Bakanlık işkolu kararının iptalini talep etmiştir.
Mahkeme yapmış olduğu yargılama ve değerlendirmeler sonunda, İstanbul'da ki merkez işyerlerinin bir bölümünün (17) nolu diğer bir bölümünün ise (03) nolu işkoluna girmeleri gerektiğini belirlemiştir.
Davacı şirket vekili temyiz dilekçelerinde, yapılan keşif ve bilirkişi raporları doğrultusunda merkez işyerlerinin (03) nolu işkolu kapsamında yer alabileceklerinin belirlenmesine karşılık mahkemenin hatalı değerlendirmeler sonucunda belirtilen işyerlerinin bir bölümünün (17) nolu işkoluna girdiği şeklindeki kararının usul ve yasaya aykırı oluşu nedeniyle bozulmasını istemiştir.
(09) nolu kağıt işkolunda örgütlü Selüloz İş Sendikasının Adapazarında kurulu Sağlık Ürünleri Müessesinin (09) nolu kağıt işkoluna girdiğinin tespiti istemi ile Sakarya İş Mahkemesine açtığı dava, bu mahkemece 15.4.1999 gün ve 1998/668 esas, 1999/149 sayılı karar ile reddedilmiş ve bu red kararı Dairemizce onanmak suretiyle kesinleşmiş olup böylece Adapazarı'ndaki Sağlık Ürünleri Müessesesinin (03) nolu işkolu kapsamında yer aldığı ve anlaşmazlık konusu oluşturmayan aynı yerdeki ilaç üretim tesislerinin ise (03) nolu işkolu içerisinde yer aldığı belirginleşmiş olup, uyuşmazlık İstanbul'daki Genel Müdürlük merkez işyerlerinin hangi işkolu kapsamında yer aldığında toplanmıştır.
İşkolu tespit kararında işyeri merkezinin mali işler, insan kaynakları, dış ticaret, satınalma, tescil, resmi ve endüstriyel ilişkiler, satış ve pazarlama müdürlüğü ünitelerinden oluştuğu, şirket merkezinde fabrikada üretilmekte olan ürünlerin hammaddelerinin sağlanması ve pazarlanması işlerinin yapıldığı, dış piyasaya hammadde ve yarı mamul madde pazarlamasının yapılmadığı belirtilmiş olup, bilirkişi raporunda da İstanbul'daki Genel Müdürlük işyerlerinin münhasıran Adapazarında kurulu fabrika işyerlerine yönelik hizmetler ifa ettikleri belirtilmiştir.
İstanbul'daki merkez işyerlerinde mali işler, satınalma, pazarlama, satış, planlama gibi müdürlüklerin yer aldığı ve merkezdeki tüm işlemlerin üretime endeksli olduğu ve merkezdeki işyerinde iki ayrı organizasyon halinde faaliyet gösterilmekle beraber organizasyonların (03) nolu iş kolu içinde yer aldıkları kesinleşen iki ayrı sınai tesis ve müessese ile bütünleştikleri dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Aynı işverenin idaresi altında bulunan fakat ayrı ayrı yapılan işler ekonomik yönden bir bütünlük teşkil edecek mahiyette ise iki ayrı işyerinin birlikte bir işyeri sayılması gerekir. Bu kuraldan hareketle, İstanbul'daki merkez işyerlerinin münhasıran üretim tesislerine yönelik hizmet vermeleri ve merkezdeki işyerleri ile üretim tesislerinin aynı amaca yönelik organizasyonunun parçaları olmaları ve tesisler olmadan merkezin yapacak ayrı bir işinin olmaması ve merkezde yapılan işler olmadan da tesislerin üretimi sürdürmelerinin mümkün olamayacağı açık ve belirgin olmakla ve iki ayrı üretim yeni (03) nolu işkolu içerisinde yer aldığından ve 2821 sayılı kanunun 60/2 maddesinde öngörülen ve bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerde asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılır kuralından hareketle İstanbul'daki merkez işyerlerinin de (03) nolu işkolu kapsamı içerisinde sayılmaları gerektiği düşüncesiyle mahkemenin hatalı değerlendirmeye dayalı kararının bozularak ortadan kaldırılması ve işin esası ile ilgili hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : 1. İstanbul 3. İş Mahkemesinin 7.12.1999 gün ve 1999/816 esas, 1999/922 sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
2. Davacı şirketin İstanbul'da bulunan Genel Müdürlük işyerlerinde yapılan işlerin iş kolları tüzüğünün (03) sıra numaralı "Petrol, Kimya ve Lastik" işkoluna girdiğinin tespitine,
3. Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına gerek olmadığına ,
4. Davacı yararına takdir olunan 20.250.000 TL. vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5. Davacı tarafından yapılan 90.000.000 TL. yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, peşin alınan harcın istek halinde ilgiliye iadesine 30.12.1999 günü oybirliği ile ve kesin olarak karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy