(1475 S. K. m. 35) (Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Bazı Özel Usul ve Kurallar Hakkında Tüzük m. 4)
Dava ve Karar: Davacı işçi davalıya ait işyerinde cumartesi günleri de dahil olmak üzere çalıştırıldığını, oysa toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre 5 gün ve 40 saat üzerinden çalıştırılması gerektiğini, bu fiili çalışma durumuna göre cumartesi günleri çalışma karşılığı olarak iki yevmiyeye hak kazandığını ileri sürerek alacak davası açmıştır. Davalı ise savunmasında, işyerinde üç vardiya halinde çalışmanın söz konusu olduğunu, cumartesi günü çalışması nedeniyle bir hak talep edemeyeceğini bildirmiştir.
Mahkemece mütaalasına başvurulan bilirkişi raporunda davacı işçinin vardiyalı çalışmadığını açıklayarak hesaplama yapılmış ve sonuçta buna göre hüküm kurulmuştur.
1.3.1994-28.2.1996 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin 58-a maddesinde şu biçimde bir düzenlemeye yer verilmiştir."Vardiyalı çalışan işçilerin hafta tatili 6 işgünü çalışmasından sonraki gündür. Ancak çalışılmayan cumartesi günü ve onun yerini alan çalışılmayan gün 6 iş günü hesabında çalışılmış gibi sayılır. Normal çalışma yapılan yerlerde hafta tatili pazar günüdür.Belediye hizmetlerinin özelliği itibariyle, işveren zaruri gördüğü hallerde ve işin gereği hafta tatili günlerinde çalıştırılan işçilere müteakip hafta içinde 1 gün izin vermez ise kendi yevmiyesine ilaveten (2) iki yevmiye daha öder.İşveren müteakip hafta içinde uygun görüp 1 gün izin verirse işçiye kendi yevmiyesine ilaveten (1,5) ilave yevmiye öder.
Normal çalışma yapılan yerlerde cumartesi günü çalıştırılan işçiye müteakip hafta içinde 1 gün tatil verilirse ayrıca 1,5 ilave yevmiye, tatil verilmez ise 2 ilave yevmiye ödenir."
Uyuşmazlığın çözümü için işyerinde davacının vardiyalımı , vardiyasız mı çalıştığının belirlenmesi gerekmektedir.Vardiyasız çalışma halinde Cumartesi mesaisinden dolayı davacı ilave yevmiyeye hak kazanır. Vardiyalı çalışma var ise hak kazanamaz.
Bilirkişi raporunda davacının vardiyalı çalışmadığı kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de raporda yer alan bilgi ve verilerden süreleri belirtildiği şekilde vardiyalı bir çalışma sistemiyle davacının çalıştığı anlaşılabilmektedir. Her vardiya da eşit sayıda işçi çalıştırılmaması ve vardiyaların periyodik şekilde (aynı zamanlarda) değişmemesi olgusundan hareketle davacının vardiyasız çalıştığı kabul edilemez.Gerçekten "Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Bazı Özel Usul ve Kurallar Hakkında Tüzük" hükümleri bu konuda açıktır."Kapsam" başlıklı 1. maddesinde "Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın bir biri ardına postalar halinde işçi çalıştırılarak işletilen yahut nöbetleşe işçi postaları ile yapılan işlerde, çalışma sürelerine gece çalışmalarına, çalışma ortasındaki zorunlu dinlenmelere ve hafta tatillerine ilişkin özel usul ve kurallar bu tüzükte belirtilmiştir" denilmektedir."İşçi postalarının sayısının düzenlenmesi" başlıklı 4. maddesinde de "nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın bir biri ardında postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde posta sayısı 24 saatlik süre içinde en az 3 işçi postası çalıştırılacak şekilde düzenlenir." kuralına yer verilmiştir. Bu kurallara göre davacının çalışmasının vardiyalı çalışma olduğu sonucuna varılmalıdır.Böyle olunca davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 24.03.1999 tarihinde karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy