(2821 S. K. m. 4)
Dava: Belediye-İş Sendikası adına Avukat Levent ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı adına Avukat Emine aralarındaki dava hakkında Ankara 10. İş Mahkemesi'nden verilen 9.3.1999 günlü ve 680/74 sayılı hüküm, davalı avukatınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Resmi Gazete'nin 8.7.1998 tarih ve 23396 sayısında yayımlanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 25.6.1998 tarih ve 40 sayılı kararına göre B.... -Başkent Ulaşım ve Doğalgaz Hizmetleri Proje Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait Ankara M.... İşletmesi ve Ankara İşletmesi'nin 19 sıra numaralı "demiryolu taşımacılığı" işkoluna girmektedir.
Davacı Belediye-İş Sendikası 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca İş Mahkemesi'nde itiraz davası açarak anılan iş yerlerinin iş kolları tüzüğünün 28 sıra nolu "genel işler" işkoluna girdiğini iddia etmiş olup mahkemece yapılan yargılama sonucunda: mütalaasına başvurulan bilirkişi raporu doğrultusunda istek gibi hüküm kurulmuştur.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre E.... Genel Müdürlüğü ile BUĞSAŞ arasında yapılan protokol gereği Ankara Metro raylı sisteminin (Ankaray) İşletmeciliği ve Ankara Metrosunun İşletmeciliği hizmetleri şirket tarafından üstlenilmiştir.
Protokoller içeriğinden şirketin yaptığı iş, Ankara'da belli bir güzergâh üzerinde Demiryolu ile yolcu taşıma işi olduğu açıktır. Metro, genellikle yer altında ya da viyadük üzerinde ve tümüyle kapalı bir mekanda kurulan ve yalnız yolcu taşımaya yarayan elektrikle çalışan demiryolu olarak tanımlanmaktadır. Bu itibarla yapılan hizmet, işkolları tüzüğünün 19 sıra numarasında öngörülen "demiryolları ve bağlı işyerlerinde görülen her türlü işler emiryolu bakım onarım ve yenileme işleri"ni oluşturan "Demiryolu Taşımacılığı" işkolunda sayılanlar kapsamında bulunmaktadır.
Yolcuların Ankara'dan ya da metrodan sonra gidecekler yere kadar belediye otobüsleri ile ücretsiz götürülmeleri ücretin şu ya da bu şekilde belirlenmiş veya bütünlük arzetmiş olmasının oluşmuş olan bu hukuki sonuca bir etkisi düşünülemez. Son yıllarda ülkemizin önemli yerleşim yerlerinde raylı sistemin büyük bir ağırlık kazandığı ve devletçede buna büyük bir önem verildiği, metro işletmeciliğinin gelişmeler gösterdiği böylece belediye hizmetlerinden farklı bir nitelik kazanılarak toplumumuzda yer ettiği de gözlenmektedir. Bu maddi ve hukuki olgular karşısında anılan hizmetlerin bakanlıkça kararlaştırıldığı şekilde demiryolu işkoluna girdiği düşünülerek davanın reddine karar verilmesi icab etmekte iken kabulü hatalı olduğundan kararın bozularak yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.
Davacı aynı şekilde A.... işletmesinde yapılan işlerin nitelik itibarıyla işkolları tüzüğünün 18 sıra numaralı "kara taşımacılığı" işkoluna, Afyon Jeotermal ısıtma tesisinin 16 sıra numaralı "Enerji" işkoluna, şirketin bağlı işyerlerinin sevk ve idaresinin yürütüldüğü merkez büro işyerlerinde yapılan işlerin 17 sıra numaralı "Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar" işkoluna girdiğine dair bakanlık tespitine de itiraz ederek dava açmış olup mahkemece bu işyerleri bakımından dava reddedilmiş bulunmaktadır ki yere mahkemenin bu yönlere ilişkin olarak vardığı sonuç, yani isteğin reddi isabetli olup bu yönlerden temyiz de söz konusu değildir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1- Ankara 10. İş Mahkemesinin 9.3.1999 tarih ve Esas: 1998/680, karar: 1999/74 sayılı kararının Ankara Metro ve Ankara İşletmeleri ile ilgili davanın kabulüne dair kısmının bozularak ortadan kaldırılmasına;
2- Ankara Metro ve Ankaray İşletmeleriyle ilgili bakanlık işkolu tespitine itiraz davasının reddine;
3- 1.370.000 TL red harcının davacıdan tahsiline;
4- 20.250.000 TL maktu ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalı Bakanlığa verilmesine ve yapılan yargı giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 22.4.1999 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy