(2821 S. K. m. 60) (İş kolları Tüzüğü Ek 8. sıra)
Dava: 1. İ. Mobilya San. ve Tic. A.Ş. adına Avukat Ö. T. ile 1. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı adına Avukat F. H. 2. A. İş Sendikası adına Avukat M. E. S. aralarındaki dava hakkında Kayseri İş Mahkemesinden verilen 11.2.1999 günlü ve 522-21 sayılı hüküm davalılar avukatınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı sendika ve işveren, Kayseri de kurulu İ. Mobilya Sanayi ve Ticaret A.Ş. işyerinin niteliği itibariyle İş Kolları Tüzüğü'nün (06) sıra numarasında yer alan "DOKUMA" işkoluna giren bir işyeri olarak tespiti gerekirken, davalılardan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca aynı tüzüğün (08) sıra numarasında yer alan "AĞAÇ" işkoluna girdiğinin tespit edildiğini belirterek Bakanlığın 20.5.1998 gün ve 1998/34 sayılı işkolu tespit kararının iptalini istemişlerdir.
Davalı Bakanlık ve A. İş Sendikası açılan davanın reddini talep etmişlerdir.
Mahkeme almış olduğu bilirkişi raporu doğrultusunda Bakanlık tespit kararını iptal ederek işyerinin "DOKUMA" işkolunda yer aldığını kabul etmiş olup, karar davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
İ. Mobilya Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin esas mukavelesinin 3. maddesinin "dayanıklı tüketim mamülleri" başlıklı (a) bendinde amaçları "her nevi büro çelik eşyası, mobilya, mefruşat, lambiri, parke, kromajlı büro malzemeleri, saçtan mamül büro malzemeleri, ev gereçleri imalatı, alım satımı, bunlar için lüzumlu bulan ham ve yadımcı malzemelerin ihtali ve ihracı ile bu konularda her türlü yardımcı malzemelerin ithali ve ihracı ile bu konularda her türlü yatırım imalatı için gerekli fabrika ve tesisleri kurmak, işletmek ve başkalarına kiraya vermek" olarak belirtilmiştir.
İş müfettişleri tarafından işyerinde yapılan incelemede, "... işyerinde kanepe ve oturma grubu olarak iki çeşit ürünün imal edildiği, işyeri üretimi olan kanepenin % 9 hırdavat, %7 plastik, %18 kimyasal madde, %18 metal malzeme, %23 tekstil, %25 ağaç; oturma grubunun ise % 10 hırdavat, %26 ağaç girdilerinden oluştuğu, işyerinde çalışan (854) işçiden (199)nun mobilya, (40) işçinin idare (44) işçinin yay, (87) işçinin metal, (92) işçinin hizmet, (242) işçinin döşeme, (150) işçinin terzihane ünitelerinde çalışmakta olduğu ve işyerinde kanepe ve oturma grubundan oluşan mobilya imalatı dışında bir üretimin olmadığı..." tespit edilmiştir.
İş Kolları Tüzüğünün (06) numaralı DOKUMA işkolu kapsamına girecek işler, "her türlü dokuma Sanayii giyecek eşyası sanayii, hazır dokuma eşyası yapımı (trikotaj ve fermuar yapımı), her türlü iplik sanayii (sun'i ve sentetik elyaf işleri dahil), çırçır sanayii (idrofil pamuk yapımı dahil), çamaşırhanede yapılan işler, ütü, kola, boyama ve temizleme işleri..." olarak belirlenmiştir.
İşyerinde yapılan kanepe ve oturma gruplarının imalinin bu işkoluna girmediği açıktır. İşyerinde dokuma işleri yapılmadığı gibi, giyecek eşyası imal edilmemekte, çırçır sanayiine girecek hiçbir mamülün imali yapılmamakta iplik sanayii ile ilgili hiçbir çalışma bulunmamakta ve dokuma işkolunda yer alan diğer faaliyetlere işyerinde rastlanmamaktadır. Ayrıca esas olan neyin imal edildiği ve ağırlıklı faaliyetin ne olduğudur. Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı şekilde işyerinde dokuma işkoluna giren hiçbir mamülün imali yapılmadığı gibi, ağırlıklı faliyette dokuma işkolunda gösterilen işlerden değildir.
İş Kolları Tüzüğünün (08) numaralı "AĞAÇ" işkoluna giren işler arasında mobilya yapımı başlıca faaliyet olarak gösterilmiştir.
İşyerinde nihai ürün olarak mobilya olarak adlandırılan kanepe ve oturma gruplarının imalinin yapılması ve bunlar dışında başka bir üretimin olmaması karşısında işyerinin "AĞAÇ" işkoluna girmesi gerektiği açıktır.
Ayrıca girdilerin incelenmesinde, kanepe de %25, oturma grubunda ise % 26 oranlarında en yüksek yüzde girdileri ile ağaç girdisinin yer alması çalışan (854) işçiden (242) işçinin döşeme bölümünde, (199) işçinin mobilya ünitesinde çalıştığı, döşeme ve mobilya ünitelerinin son ürün olan mobilya imalatını müştereken geliştirdikleri tartışmasız olup, döşeme bölümünün esas iş mobilya ünitesine yardımcı iş yaptığı ve asıl işe yardımcı işler kavramından, işin görülmesi ve sonuçlandırılması bakımından o süreç içinde doğrudan doğruya asıl işe yardımcı olan ve o işi tamamlayıcı nitelikteki işlerin anlaşılması ve dolayısıyla döşeme bölümünde bu kavram içinde değerlendirilmesi gerektiği tartışmasız olup ayrıca, döşeme bölümünde kullanılan hiçbir mamülün imalatının işyerinde yapılmadığı ve üretilmediği de açık olup, mahkemenin hatalı değerlendirme ile davanın reddi yerine kabulü yönüne gitmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Kayseri İş Mahkemesinin 11.2.1999 tarih ve Esas: 1998/522, Karar: 1999/21 sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
2. Davanın reddine,
3. Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına gerek olmadığına,
4. Davalılar yararına takdir olunan 20.250.000 TL. avukatlık ücretinin davacılardan tahsili ile müştereken ve eşit olarak davalılara verilmesine,
5. Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 26.04.1999 günü oyçokluğu ile kesin olarak karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy