(2821 S. K. m. 60)
.
.. Sendikası başkanlığı adına Avukatları
ve
. ile 1. Çalışma ve sosyal Güvenlik bakanlığı, 2. Milli Savunma Bakanlığı adına Avukat
3.
.. Sendikası Genel Başkanlığı adına Avukat
. aralarındaki dava hakkında
.. İş Mahkemesinden verilen 30.05.2000 günlü ve 344-388 sayılı hüküm davacı avukatınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilin esine 06.07.2000 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Özelleştirme kapsamına alınan
.. A.Ş.'ye ait
ve
.. Tersaneleri Özelleştirme Yüksek Kurulunca Mili Savunma Bakanlığına devredilmiştir.
Milli Savunma Bakanlığı devir işleminden ve işyerlerinin sicile tescilinden sonra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına başvurarak bu iki işyerinin işkolları tüzüğünün 26 sıra numarasında kayıtlı Milli Savunma işkoluna girdiklerinin tespitini talep etmiş ve Bakanlık bu isteği uygun bulmuştur.
Bu işyerlerinin daha önce her türlü deniz araçları yapım ve onarım işleri yapılan işyerleri oluşları dolayısıyla Gemi işkolunda yer aldıkları anlaşılmaktadır.
Sendikalar Kanununun 60. maddesinin 3. fıkrasına göre bir işyerinin girdiği işkolu uluslararası normlar da göz önünde tutularak işkolları tüzüğüne göre belirlenir. Bu tüzüğe göre her türlü deniz araçları yapımı, onarımı ve gemi tezgahlarında yapılan işler 14 nolu gemi işkolundadır.
Yukarıda belirtilen yasa maddesi, işkolunun belirlenmesi sırasında öncelikle uluslararası normların göz önünde tutulmasını öngörmektedir. İktisadi Faaliyetlerin Milletlerarası tasnifine göre gemi inşası ve tamiri işleri 38 sayılı büyük grup ve 381 sayılı grupta yer almaktadır. İnşa ve tamir işleri ile meşgul bulunan vapur ve gemi inşa tezgahları, hususi tipte deniz araçlarına mahsus makinaların imalatçıları, gemi bozma tezgahları gibi işler bu gruba dahildir Ancak uluslararası tasnifte Milli Savunma işkolu bulunmamaktadır. Bu anlatımlardan görüleceği şekilde işkolu tespiti yapılırken sendikalar yasasının 60. maddesinde öngörülen uluslararası normlar dikkate alınmamıştır.
Ayrıca işkolları tüzüğünün 4. maddesinde işkollarının o işyerinde yürütülen işin niteliği göz önüne alınarak belirleneceği ifade edilmektedir.
Tüzükte yer alan işkollarına bakıldığında hemen tüm işkollarının işveren kurum ve kuruluş göz önüne alınarak değil, işyerinde yapılan işler esas alınmak suretiyle belirlendiği görülmektedir.
Bu esaslara paralel olarak Dairenizce verilen 25.01.1993 gün ve 1992/15316 esas, 1993/895 sayılı kararda ...işkolu tespiti, işyerinde görülmekte olan işlerin niteliğine bağlı olarak yapılır. İşyerinin ortaklarının nitelikleri ve kurulmalarına yol açan yasa bu durumu değiştirmez... denilmektedir. İşkolları tüzüğünde Belediyelere ilişkin tüm hizmetler genel işkolunda yer alırken Belediyenin kurduğu ve büyük ortağı olduğu ekmek fabrikalarının bu kararla Gıda sanayii İşkolunda yer aldığı belirtilmiştir.
Tersanelerde yapılan asıl işin işkolları tüzüğünün 14 sıra numarasında yer alan işler olduğu açıktır. İşverenin değişmesiyle işyerlerinde yapılacak işlerde bir değişiklik olmayacağı devir teslim protokolünden anlaşılmaktadır. Ayrıca gemi işkolunda her türlü deniz araçları yapımı ile onarımı ve gemi bozma tezgahlarında bozulan işlerden bahsedilirken asker ve sivil ayrımı yapılmaksızın her türlü gemi onarım ve bakımı kapsama alınmıştır.
Milli Savunma işkolunda sayılan işlerin başında hep askeri sözcüğünün yer alması sadece askeri amaçla faaliyet gösteren ve gösterecek işyerlerinin bu kolda yer alması amaçlanmıştır.
Devir ve teslim protokolünden de görüleceği şekilde işveren değişikliği işyerlerinin faaliyet konusunu değiştirmeyi amaçlamamakta, aynı işin yeni işveren döneminde de yapılacağı öngörülmektedir.
Yine dairemizin bir sayın üyesi tarafından yayınlanan Sendikalar Kanunu şerhi adlı yayında yukarıdaki görüşlerimiz doğrulanmakta olup ...işkolunun belirlenmesinde işyerinin hukuki yapısından çok fiili durumu esas alınmalıdır. İşyerinin girdiği işkolunun tespitinde işverenin değişmesi önemli olmayıp yapılan işlere bakılmalıdır... denilmektedir. Bütün bu anlatımlar karşısında işvereni Milli Savunma Bakanlığı olan işyerlerinde tek bir işkolunda yer alan sendikaların faaliyet göstermesi amacına yönelik olan işkolu tespitinin, uluslararası normlara sendikalar yasasına, işkolları tüzüğüne, dairemiz kararlarına ve bilimsel verilere aykırı olduğu görüşüyle yerinde olmadığı ve bu nedenlerle Daire çoğunluğunun onama kararına katılamıyoruz. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy