(2822 S. K. m. 9) (1475 S. K. m. 13)
Dava: Davacı, ihbar ve kıdem tazminatı, ücret ve ikramiye fark alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacının çalıştığı Anonim Şirket işyerinde 16.3.1998 tarihinde imzalanıp 1.1.1998-31.8.2000 dönemini kapsayan bu Toplu İş Sözleşmesi yürürlüğe konmuştur. Bu Toplu İş Sözleşmesinin 35. maddesinin "a" bendinde 1.1.1998 tarihinde çalışan sendika üyesi işçiler için 31.8.1998 tarihine kadar %70 oranında zam yapılması "b" bendinde yürürlük tarihinden sonra işe giren üyelere "a" fıkrasında yazılı ücret zammını, zammın uygulanma tarihi ile işçinin işe giriş tarihi arasında geçen her tam ay için 1/8 oranında eksiltilerek uygulanması öngörülmüştür. Somut olay bakımından önem taşıyan "c" bendinde de 1.9.1998 tarihinde işyerinde çalışmakta olan sendika üyesi işçilerin ücretlerine 1.9.1998-31.8.2000 tarihlerinde yürürlükte olacak Grup Toplu İş Sözleşmesi ücret zammının aynen uygulanacağı kuralına yer verilmiştir.
Yine aynı Toplu İş Sözleşmesinin ek maddesinin 1. fıkrasında "yukarıda belirtilen hususların dışında kalan Toplu İş Sözleşmesinin tüm maddelerinin uygulanması yürürlükte bulunan ( 1.9.1996-1.9.1998 ) Grup Toplu İş Sözleşmesi gibi olacaktır." denildikten sonra 2. fıkrasında da "yine ( 1.9.1998-1.9.2000 ) yılında yürürlüğe girecek olan Grup Toplu İş Sözleşmesi tüm maddeleri yine aynı tarihlerden geçerli olarak işyeri sözleşmesinde de aynen uygulanacaktır" şeklinde bir hükme yer verilmiştir.
Yukarıda anılan işyeri Toplu İş Sözleşmesinin imzalanmasından yaklaşık on ay sonra TEKSİF sendikası ile Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası arasında 1.9.1998 1.9.2000 süreli XVII Gurup Toplu İş Sözleşmesi 16.3.1998 tarihinde imzalanmıştır. Bu son sözleşmenin 35. maddesinin "a" bendinde "31.8.1998 tarihinde işyerinde çalışmakta olup iş bu sözleşmenin imzası tarihinde hizmet akti devam eden üyelerin 31.8.1998 tarihinde almakta oldukları ücretlerine 1.9.1998 tarihinden geçerli olmak üzere brüt %45 oranında zam yapılmıştır." Biçiminde bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Davacı işçi işyeri Toplu İş Sözleşmesinin imzalandığı 16.3.1998 tarihinden sonra işyerinden ayrıldığını ancak kendisine Toplu İş Sözleşmesinin yollamada bulunduğu Grup Toplu İş Sözleşmesinin 35/a maddesinde öngörülen zammın uygulanmadığını ileri sürerek fark tazminat ve fark alacak isteklerinde bulunmaktadır.
Davacı işçi işyeri Toplu İş Sözleşmesinin Grup Toplu İş Sözleşmesine yollamada bulunarak öngördüğü 1.9.1998 başlangıç tarihli %45 zammın yürürlüğünden yani 1.9.1998'den ve bu sözleşmenin 16.3.1998 tarihindeki imza tarihinden sonra 1475 sayılı 13. maddesi uyarınca işine son verildiği konularında bir uyuşmazlık yoktur. Bu durum itibariyle 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunun 9. maddesi uyarınca 1.9.1998 de başlayan ve Grup Toplu İş Sözleşmesinde öngörülen ücret zammından yararlandırılması gerekir. Davacı işçinin davada haklı olup olmadığının belirlenmesinde Grup Toplu İş Sözleşmesinin ek maddesinin 2. fıkrasında yer alan "...yürürlüğe girecek olan Grup Toplu İş Sözleşmesi tüm maddeleri yine aynı tarihlerden geçerli olarak işyeri sözleşmesinde aynen uygulanacaktır" kuralına değer verilemez. Bunun sonucu olarak da davacının işyerinden emekli olmak suretiyle ayrılıp ayrılmadığı koşulu üzerinde durulamaz. Zira işyeri Toplu İş Sözleşmesinin 35/a maddesi belirtilen dönem için bir ücret zammı öngörmüş, fakat bunun ne oranda olacağını da Grup Toplu İş Sözleşmesine yollama yaparak belirtmiştir. Yararlanma koşulları konusunda işyeri Toplu İş Sözleşmesi ayrıntılı hükümler içerdiği için onların uygulanacağı doğaldır. Bu sözleşmede hüküm bulunmadığı taktirdedir ki, önceki ve sonraki Grup Toplu İş Sözleşmelerinin uygulanması sözkonusu olabilir. Bunun için Grup Toplu İş Sözleşmesinin Ek maddelerinin hemen başında "yukarıda belirtilen hususların dışında kalan..." ibarelerine yer verilmiştir. Bir başka anlatımla işyeri Toplu İş Sözleşmesinde özel bir düzenleme yoksa Grup Toplu İş Sözleşmesi hükümleri uygulanabilecektir.
Yerel mahkemenin kararında açıklanan ve az önce ayrıntılı biçimde belirtilen nedenlerle kararın onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda gönderilen sebeplerle kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine 19.2.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Davacının, davasının dayanağı olan ve işyerinde 1.1.1998-31.8.2000 tarihleri arasında yürürlükte bulunan işyeri toplu sözleşmesinin 35 maddesinin ( c ) bendinde yapılan atıf gereğince bilahare başka işverenlere ait işyerleri için imzalanan 1.9.1998-1.9.2000 tarihlerinde yürürlüğe konulan T.İ.S.nin 1.9.1998 tarihindeki ücret zammına atıf yapması yasal olup bu düzenlemeye göre davanın kabulü ve daire çoğunluğunun onama kararı doğrudur. Katılıyorum.
Ancak; daire çoğunluğu kararının işyeri T.İ.S.nin Ek maddesine geçerlik kazandıracak şekilde yorumlanmasına katılamıyorum. Zira anılan ek maddede "...Grup T.İ.S. tüm maddeleri yine aynı tarihlerde geçerli olarak işyeri sözleşmesinde de aynen uygulanacaktır" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenleme 2822 sayılı yasanın 3/son maddesindeki "Bir işyerinde aynı dönem için birden fazla Toplu İş sözleşmesi yapılamaz ve uygulanamaz" kuralına aykırılık oluşturduğundan, işyeri T.İ.S.nin Ek maddesi geçersizdir. Bu nedenle bu ek madde düzenlemesinin onama kararına gerekçe yapılmasını doğru bulmadığımdan daire çoğunluğunun gerekçesine bu yönden katılamıyorum.
Full & Egal Universal Law Academy