(1475 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasındaki, fark, kıdem tazminatının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19.6.2001 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Av. İ. T. geldi. Karşı taraf adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı işçi 1.6.1961 tarihinde Amerika Birleşik Devletlerine ait İzmir Tuslog işyerinde çalışmaya başlamış, aynı yerde değişik işverenler nezdinde çalışması sürmüş, son olarak 28.2.1998 tarihinde emekli olmak suretiyle işyerinden ayrılmıştır. Davacı işçiye 14.12.1974 tarihinde kıdem tazminatı ödenmiş ve en son emeklilik sebebiyle sözleşmesinin feshinde ise, 1974 yılından sonraki hizmetleri karşılığı olarak kıdem tazminatı ödenmiştir.
Davacı işçi açmış olduğu bu dava ile 1974 öncesi çalışmalarının da kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek, fark kıdem tazminatı isteğinde bulunmuş, mahkemece isteğin kabulüyle daha önce yapılan ödemenin faiziyle birlikte mahsubu yapılarak sonuca gidilmiştir.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre 30.6.1973 tarihinde üs bakım hizmetleri ihalesini alan Boing Services İnternational Şirketi bazı işçilerin sözleşmesini feshederek tazminatlarını ödemiştir. Bir süre sonra bu şekilde sözleşmesi feshedilen işçilerden bir kısmı tekrar işe alınmış ve bu durum kesintisiz çalışmaya devam eden ve tazminat almamış olan işçiler arasında huzursuzluğa yol açmış, sürekli çalışan bu işçiler de kendilerine kıdem tazminatı ödenmesini istemişlerdir. Bu doğrultuda o tarihteki işveren Boing firmasıyla sendika arasında 14.11.1974 tarihinde imzalanan sözleşme ile, yukarıda bahsi geçen nedenlerle bir defaya mahsus kıdem tazminatı ödenmesi kabul edilmiş ve bunun koşulları belirlenmiştir. Sözkonusu sözleşmeyle işçiler kıdem tazminatı talep edip etmeme konusunda serbest bırakılmışlar, kıdem tazminatı talep etmeyenlerin sözleşmelerinin aynı şekilde devam edeceği, bu konuda talepte bulunanlara ise ihale tarihi olan ve önceki ödemelerde esas alınan 30.6.1973 tarihine kadar olan süre için ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Anılan sözleşme ile kararlaştırılan hususlar ayrıca işçilere duyurulmuş, bir kısım işçiler kıdem tazminatı talep etmezken, davacı işçinin de aralarında bulunduğu bazı işçiler ise, imzalı dilekçe vererek kıdem tazminatının ödenmesini istemişler, aynı dilekçede hizmet akdinin devamı konusunda temenni açıklanmış ancak işverence işyeri ile ilişiğinin kesilmesini de kabul ettikleri belirtilmiştir. Davacının bu isteği doğrultusunda sözleşmede öngörüldüğü üzere 30.6.1973 tarihine kadar olan hizmetleri için kıdem tazminatı ödenmiştir. Hizmet akdi devam ederken kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemelerin avans mahiyetinde kabul edileceği hususu Dairemizin yerleşmiş uygulaması ise de, somut olayda işverenin salt ileride daha az kıdem tazminatı ödemek için bu yola gittiği sonucuna varılması olanağı bulunmamaktadır. Gerçekten işveren ile sendika arasında bir sözleşme yapılmış ve işçiler bu kararlarında tamamen serbest bırakılmışlardır. İşyerindeki çalışma barışını sağlamak için bu yola gidildiği de bizzat sözleşmenin içeriği ve tanık anlatımlarıyla sabittir. Böyle olunca davacıya daha önce yapılan ödemenin avans mahiyetinde olduğu sonucuna varılması doğru olmaz. Davacının 30.6.1973 tarihinden önceki çalışmalarının kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması olanağı bulunmamaktadır. Davacıya bu tarihten sonraki hizmetleri için kıdem tazminatı tam olarak ödendiğinden, açılan bu davanın reddine karar verilmelidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA, davalı yararına takdir edilen 97.500.000 TL duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 19.06.2001 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Davacı işçi 1.6.1991 tarihinde Tuslog işyerinde çalışmaya başlamış ve 30.6.1973 tarihine kadar bu çalışması devam etmiştir. Daha sonra işyerinin 1.7.1973 tarihinde ihale ile Boing Services İnternational şirketine geçtiği ve bu şirket nezdinde çalışırken sebebi anlaşılamayan kıdem tazminatı adı altında 1974 yılında ödeme yapıldığı, bu ödemelerden sonra da hizmette hiçbir kesinti olmaksızın davacının 28.2.1998 tarihine kadar çalıştığı ve emeklilik sebebiyle işyerinden ayrıldığı ve kendisine kıdem tazminatı ödendiği anlaşılmaktadır.
Davacı işçi tüm hizmetinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerektiğinden söz ederek fark kıdem tazminatı isteğinde bulunmuş mahkemece de istek doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
Hizmette devamlılık unsuru gerçekleştiğinden ve herhangi bir neden olmaksızın davacıya arada kıdem tazminatı adı altında ve avans niteliğinde ödeme yapılmış olduğuna göre işçinin korunması ilkesi karşısında her iki şirket nezdin de geçen tüm çalışmaların kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerekir. Mahkemede bu esaslar çerçevesinde bütünlüğü kabul etmek suretiyle isabetli bir sonuca varmıştır.
Açıkladığımız nedenlerle mahkemece verilen kararın bozulması görüşünde olduğumuzdan Dairemizin çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.
Full & Egal Universal Law Academy