(2821 S. K. m. 31) (1475 S. K. m. 14)
Dava: Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, ikramiye ücret alacağı sendikal (kötü niyet) tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı, hizmet sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini ileri sürerek, sendikal tazminatın davalılardan tahsilini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre, davacının 31.5.1999 tarihinde sendika üyesi olduğu, sendikanın 18.5.2000 tarihinde çoğunluk tesbiti için ilgili bakanlığa başvurduğu, başvuru tarihi itibariyle işyerinde 628 işçi bulunduğu ve bunlardan 333 işçinin sendika üyesi olduğunun saptandığı, itiraz davasının 12.10.2000 tarihinde reddedildiği, hizmet sözleşmesinin 13.10.2000 tarihinde feshedildiği anlaşılmaktadır.
Davacının sendika üyeliği tarihinden fesih tarihine kadar sendikal faaliyette bulunduğu kanıtlanmamıştır. Davacının ve diğer işçilerin hizmet sözleşmesinin feshi yetki prosedürünü de etkilememiştir. Ayrıca, yukarıda açıklandığı şekilde, sendikalı işçilerle birlikte sendikasız işçilerin de işten çıkarıldığı mahkemenin de kabulündedir.
1999 ve 2000 yılları içinde işten çıkarılan işçilerin ve sendikanın başvurusu üzerine davalı işyerinde Bölge Çalışma Müdürlüğünce bir kaç kez soruşturma yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı ve aynı gün işten çıkarılan 12 işçinin şikayeti üzerine yapılan son incelemede, davalı K
. A.Ş. nin mali kriz içinde bulunduğu, sigorta primi ve vergi borçlarının olduğu, 2000 yılı içinde işe alınan toplam işçi sayısının işten çıkarılanlardan fazla olduğu, Ekim ayı içinde işten çıkarılan 24 işçiden 21 inin sendikalı, diğerlerinin sendikasız işçi olduğu belirlenmiştir. Soruşturma sırasında işveren, bazı aylar giren işçinin çıkan işçiden çok görünmesinin nedeninin, kapatılan bir bölümün işçilerinin diğer ay başka bölüme alınmasından kaynaklandığını ifade etmiştir.
O halde, hizmet sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin kabul edilebilmesi için, işverenin, işyerinde sendikayı ve toplu iş sözleşmesini etkisiz hale getirmek üzere zaman içinde sendikalı işçileri işten çıkardığı kesin olarak saptanmalıdır. Bu durumda öncelikle, işverenin işyerinin bir bölümünü kapatıp kapatmadığı, işçileri diğer bölümde işe alıp almadığı, 2000 yılı içinde işten çıkarılan işçilerin sendikalı olup olmadıkları, sendikalı olanlar yanında sendikasız işçilerin de çıkartılıp çıkartılmadığı, işyerinde sendika üyesi işçilerin azalıp azalmadığı, dört aylık sigorta prim bordroları, sendika üyelik fişleri getirtilerek denetlemeye elverişli şekilde saptanmalı; ayrıca, işverene ait bilanço ve işyeri kayıtları incelenerek ekonomik krizde bulunup bulunmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 16.10.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy