(1086 S. K. m. 290) (5953 S. K. m. 6)
Taraflar arasındaki ihbar ve kıdem tazminatı, fazla çalışma parası bayram, hafta ve genel tatil gündelikleri ile ücret alacağının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalılar avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 2.12.2003 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılar adına Avukat K.D. ile karşı taraf adına Avukat Y.S. geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
1.Davacı gazeteci, davalıya ait iş yerinde 11.12.2000-1.6.2001 tarihleri arasında 5 ay 20 gün süreyle çalışmıştır. Davalı işverence haksız olarak iş sözleşmesinin feshedildiğini ve meslek kıdeminin 1976 yılında başladığını ileri sürerek 24 yıl 11 aylık süre için kıdem tazminatı isteğinde bulunmuştur. Mahkemece davacının isteği doğrultusunda karar verilmiştir.
Basın çalışanlarıyla ilgili 5953 Sayılı Yasa'nın 6. maddesinin ilk fıkrasında, "meslekte en az beş yıl çalışmış olan gazetecilere kıdem hakkı tanınır" şeklinde kurala yer verilmiş, ikinci fıkrada ise, kıdem hakkının mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanacağı açıklanmıştır. Anılan maddede üçüncü fıkrada ise, aktin feshi halinde gazetecinin bu süreye göre hesaplanacak olan tazminata hak kazanacağı hükmü mevcuttur. Sözü geçen ilk üç fıkra hükmü birlikte değerlendirildiğinde, gazetecinin meslek kıdemine dahil olan önceki işyerlerinde geçen hizmetlerinin de kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır.
Anılan Yasa'nın 6. maddesinin yedinci fıkrasında da, "Hizmetlerine bu madde hükümlerine göre son verilen gazeteciye feshi ihbar edilen mukavelenin taalluk ettiği her hizmet yılı veya küsuru için, son aylığı esas ittihaz olunmak suretiyle her yıl için bir aylık ücreti miktarında tazminat verilir" kuralı mevcuttur. Bu hükmün, maddenin ilk üç fıkrası çeliştiği ilk bakışta düşünülebilirse de yedinci fıkrada yer alan düzenlemenin kıdem tazminatının hesap yöntemi ile ilgili olduğu kabul edilmelidir. Buna göre kıdem hakkı ilk üç fıkraya göre belirlenmeli, ancak tazminatın hesabı anılan yedinci fıkraya göre yapılmalıdır.
Öte yandan anılan Yasa'nın 6. maddesinin sekizinci fıkrasında, bir defa kıdem tazminatı alan gazetecinin kıdeminin yeniden işe giriş tarihinden itibaren hesaplanacağı, buna aykırı olarak sözleşmeye hüküm konulabileceği açıklanmıştır. Buna göre, gazeteci daha önce çalıştığı işyerinden kıdem tazminatı almış olsa dahi, son olarak düzenlenen iş sözleşmesinde, meslek kıdemi esas alınarak kıdem tazminatının ödenmesi gerektiği taraflar arasında kararlaştırılabilir.
Somut olayda gazetecinin kıdem başlangıcının 1976 olduğu sözleşmede belirtilmiş olmakla birlikte daha önce çalıştığı işyerlerinden kıdem tazminatının ödendiği kanıtlanabilmiş değildir. İş sözleşmesinde davacının meslek kıdeminin bu şekilde belirlenmiş olması, kıdem tazminatı hesabında bu kıdem süresinin esas alınacağına dair taraflar arasında yapılmış bir anlaşmayı gösterir.
Yapılan bu açıklamalara göre, davacı gazetecinin 24 yıl 11 aylık meslek kıdemi esas alınarak kıdem tazminatına hak kazandığına dair mahkemece verilen karar isabetlidir. Bu nedenlerle davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.
2. Davacı gazetecinin aylık ücretlerinin miktarı konusunda taraflar arasında çekişme mevcuttur. Davacı, aylık ücretinin 750.000.000 TL. olduğunu ileri sürerken, davalı işveren 150.000.000 TL. ödediğini savunmuş, bu konuda gazetecinin imzasını taşıyan iş sözleşmesine dayanmıştır. Mahkemece tanık beyanında geçen 600.000.000 TL. aylık ücret kabul edilerek sonuca gidilmiştir. Davacının ücretinin, imzasını taşıyan iş sözleşmesinin aksine aylık brüt 150.000.000 TL.den daha yüksek olduğu yazılı belge ile kanıtlanmalıdır. Bu konuda somut tanık anlatımı ile sonuca gidilmesi isabetli değildir. Davacının ücreti brüt 150.000.000 TL.kabul edilerek davaya konu ihbar ve kıdem tazminatlarıyla fazla çalışma ve ücretin geç ödenmesi sebebiyle günlük yüzde beş fazlaya dair istekleriyle ilgili hesaplama yapılarak karar verilmelidir.
3.Davacının imzasını taşıyan 8.6.2001 tarihleri belgede 750.000.000 TL. ödendiği anlaşılmaktadır. Davacı gazeteci yapılan bu ödemenin Mayıs 2001 ayına ait ücret alacağı olduğunu açıklamıştır. Ne var ki, bu ödeme belgesindeki,ve yukarıdaki bentte yapılan açıklamalara göre Mayıs 2001 ayı ücretinin 150.000.000 TL. olarak kabul gerekeceğinden, 150.000.000 TL. dışında kalan ödemenin hüküm altına alınan diğer işçilik haklarından indirilmesi suretiyle sonuca gidilmelidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, Davalı yararına takdir edilen 275.000.000 TL. duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 9.12.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy