(1475 S. K. m. 13, 14) (4857 S. K. m. 16, 17) (818 S. K. m. 161)
Dava: Taraflar arasındaki fazla mesai, özel hizmet tazminatı, iş sonu tazminatı, ücret tüfe farkı ile ulusal bayram ve genel tatil gündeliklerinin ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 26.10.2004 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına Avukat M. K. Şencan ile karşı taraf adına Avukat V. Tanrıkulu geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı, davalıya ait işyerinde 5.3.1984 ile 21.10.2000 arasında sözleşmeli personel olarak çalışmış, daha sonra iş sözleşmesi imzalamak suretiyle 1475 sayılı İş Kanununa tabi olarak aynı yerde çalışmasını sürdürmüştür. İş sözleşmesi anılan Kanunun 13 ve 14. maddeleri uyarınca davalı işverence 7.6.2002 tarihinde feshedilmiştir. Davacı işçi, 21.10.2000 tarihli iş sözleşmesinin özel koşullar bölümünün 4-1. maddesi uyarınca Ödenmesi gereken özel tazminatın eksik ödendiği gerekçesiyle bu yönde istekte bulunmuştur.
Mahkemece, davacıya işyerinde geçen tüm hizmetleri için 18 yıl 3 ay 2 gün karşılığı kıdem tazminatı ile işçilikte geçen süre için iş sözleşmesinde öngörülen özel tazminatın ödendiği, başkaca hakkının bulunmadığı gerekçesiyle özel hizmet tazminatı isteğinin reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 21.10.2000 tarihli iş sözleşmesinin özel şartlar bölümünün 4-1, maddesinde ...Bu sözleşmenin imzalanmasından sonra personelin POAŞ. de geçen her hizmet yılı için en son aylık ücreti üzerinden hesaplanacak (yasal kıdem tazminatı tavanını aşmamak üzere) kıdem tazminatı POAŞ tarafından ödenir. Emekli sandığı ile olan iştirakini devam ettiren personelin 31.12.2005 tarihine kadar İş Kanunu'nun 16 ve 17. maddelerinde öngörülen haklı fesih halleri dışında emeklilik hakkı kazanmadan sözleşmesinin şirket tarafından feshedilmesi halinde personele hisse satış sözleşmesinin imza tarihi olan 21.7.2000 tarihinden önceki ve sonraki dönemlere ait POAŞ. ta geçen fiili hizmet tutarı karşılığında her tam yıl için fiili ödeme günündeki T.C.Merkez Bankası Döviz Satış Kuru Üzerinden hesaplanmak kaydıyla net 1.000-USD (Bin Amerikan Doları) özel tazminat ödenir şeklinde kurala yer verilmiştir. Anılan hükme göre davacıya davalı şirkette sözleşmeli personel ile işçilikte geçen tüm hizmetleri toplamı üzerinden her tam yıl karşılığı 1000 Amerikan Doları ödenmesi gerekmektedir. Oysa davalı İşverence sadece işçilikte geçen süre için özel hizmet tazminatı ödenmiştir. Buna göre davacıya sözleşme gereği ödenmesi gereken özel hizmet tazminatı tam olarak ödenmiş değildir. Ancak, kıdem tazminatının işçilikte geçen süre için hesaplanarak ödenmesi gerekirken, sözleşmeli personel olarak çalışılan süre için de bu yönde hesaplama yapılarak davacıya ödenmiştir. Bu durumda sözleşmenin anılan hükmü dikkate alınarak davacıya eksik ödeme yapılıp yapılmadığı belirlenerek sonuca gidilmelidir.
Öte yandan, iş sözleşmesinin anılan maddesinde özel tazminatı ile ilgili olarak yapılmış olan düzenleme, cezai şart niteliğindedir. Bu itibarla Borçlar Kanununun 161/son maddesi uyarınca indirim yapılması gerekip gerekmediği de mahkemece değerlendirilmelidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, davacı yararına takdir edilen 375.000.000 TL. duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 26.10.2004 gününde oybirliği ile karar vekildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy