(2822 S. K. m. 7)
Dava: Taraflar arasındaki ihbar, kıdem tazminatı, yakacak yardımı ile ücret alacak farkının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 2.11.2004 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına avukat A. Y. ile karşı taraf adına avukat A. S. geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
1- Davacı işçi, işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi hükümlerinin davalı tarafından tam olarak uygulanmadığını ileri sürerek, ihbar ve kıdem tazminatı farkı ile ücret ve yakacak yardımı farkına dair isteklerde bulunmuştur.
Davalı işveren ise 19.11.2001 tarihinde imzalanan protokol ile toplu sözleşme ücret zamlarının indirildiğini ve yine toplu iş sözleşmesinin taraflarınca imzalanan tarihsiz bir tutanak ile yakacak yardımının azaltıldığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, 19.11.2001 tarihli protokolün geçerli olduğu, ancak geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamayacağı ve buna göre toplu iş sözleşmesinin 39. maddesine göre ücret artışının yürürlüğe girdiği 1.10.2001 ile protokol tarihine kadar olan süre için protokolün hüküm ifade etmeyeceği gerekçesiyle bu dönem için ücret farkı hesaplatılarak hüküm altına alınmış, diğer yönlerden isteklerin reddine karar verilmiştir.Bu arada, tarihsiz tutanağın da geçerli olduğu belirtilerek istek konusu yakacak yardımı reddedilmiştir.
Kararı davacı taraf temyiz etmiş ve Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda, protokolün düzenlendiği tarihten sonrası için geçerli olduğu yönündeki mahkeme kabulüyle ilgili olarak verilen karar bozma kapsamı dışında bırakılarak kesinleşmiştir. Dosyada bulunan ve yakacak yardımının azaltılmasına dair tarihsiz tutanakla ilgili olarak davacı tarafın temyiz itirazları kısmen yerinde görülerek, bu belgenin yetkili kişilerce düzenlenip düzenlenmediği düzenlenme tarihinin tespiti yönlerinden karar, araştırmaya yönelik olarak bozulmuştur.
Mahkemece, bozma kararma uyulmuş ve işçi sendikasından tutanağı imzalayanların kimler olduğu ve toplu iş sözleşmesi hükmünü değiştirme konusunda yetkilerinin olup olmadığı sorulmuştur. Yapılan bu araştırma üzerine mahkemece, tarihsiz tutanak ile 19.11.2001 tarihli protokolün yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, bu nedenle her iki belgenin de geçersiz olduğu kabul edilerek dava konusu ihbar ve kıdem tazminatı farkları ile diğer işçilik haklarının tamamının kabulüne karar verilmiştir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, 19.11.2001 tarihli protokol yönünden mahkemece verilen karar Dairemizin temyiz incelemesi sırasında bozma dışı bırakılmak suretiyle kesinleşmiş durumdadır. Mahkemece bu karara uyulması ile davalı lehine usulü kazanılmış hak doğmuştur. Bu hakkın ortadan kaldırılmasına yönelik bozma sonrasında yeniden hüküm tesisi hatalıdır.
Öte yandan önceki yargılama sırasında davacı tarafın 19.11.2001 tarihli protokolün yetkisiz kişilerce düzenlendiği yönünde bir itirazı olmamıştır. Bu yönde itiraz sadece tarihsiz tutanak yönünden yapılmıştır. Ayrıca. protokol ile tutanakta geçen imzalar tam olarak birbirinin aynısı değildir. Yapılan bu açıklamalara göre mahkemece 19.11.2001 tarihli protokolün ileriye dönük olarak da geçersiz olduğu kabul edilerek bu yönde hüküm tesisi hatalı olup kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.
2- Yakacak yardımı ile ilgili toplu iş sözleşmesi hükmünü değiştirdiği ileri sürülen tarihsiz tutanağın altında isimleri açılan ve işçi sendikası adına imzalayacak olan kişilerin bir kısmının imzaları bulunmamaktadır. Yine, belgenin imzalandığı tarihten ileriye doğru hüküm ifade edebilmesi için düzenleme tarihini taşıması şarttır. Oysa anılan tutanakta tarih bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, yakacak yardımı tutarını değiştirdiği ileri sürülen tarihsiz tutanağın geçersiz olduğu yönündeki mahkeme kararı sonucu itibarıyla doğrudur. Ancak, davacı işçinin toplu iş sözleşmesinde düzenlendiği şekilde yakacak yardımına hak kazandığı kabul edildiğinde, yakacak yardımı tutarının ihbar ve kıdem tazminatına esas alınacak olan ücretin tespitinde dikkate alınması gerekir. Mahkemece, gerekirse bu yönden bilirkişiden ek hesap raporu alınarak toplu iş sözleşmesinde öngörülen yakacak yardımı tutarı ilavesiyle ihbar ve kıdem tazminatları hesaplanmalı ve ödenen tutarlar indirilerek bakiyesinin kabulüne karar yerilmelidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, Davalı yararına takdir edilen 375.000.000 TL duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 2.11.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy