(4857 S. K. m. 2, 20)
Dava: Davacı, feshin geçersizliği ile işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, asıl işveren Çelik Halat Tel Sanayi AŞ.ye ait işyerinde, çalışmakta iken almakta olduğu ücretin 1/3 kadar ücretle yerine yine aynı işyerinde aynı işi yapan diğer davalı Nüme Metal Sanayi Taahhüt Tic.Ltd.Şti.nin yurt dışı ihracat anbarında sevkiyat görevlisi olarak verildiğini 26.3.2004 tarihinde de iş sözleşmesinin iş kanuna aykırı olarak feshedildiğini belirterek işe iadesini istemiştir.
Davalı, Çelik Halat Tel Sanayi AŞ. savunmasında; davacının şirketin yükleme boşaltma işini alan Nüme Metal Sanayi Taahhüt Ticaret Ltd.Şti.'de çalışmaya başladığını, iş sözleşmesine de o şirketçe feshedildiğini beyanla reddini istemiştir.
Diğer davalı Nüme Metal Sanayi Taahhüt Ticaret Ltd.Şti. ise beyanında asıl işveren Çelik Halat Tel Sanayi AŞ.nin alt işvereni olduklarını kendilerinin yapmış oldukları işin yoğunluğu ve çalıştıracakları işçi sayısının asıl işverenin işi ile orantılı olduğunu, Çelik Halat Tel Sanayi AŞ. ekonomik sıkıntıya girmesinin kendilerini de olumsuz etkilediğini, iş sözleşmesinin feshinin işyeri gereklerinden kaynaklanan geçerli nedene dayandığını belirterek davanın reddini istemiştir. Mahkemece verilen kararda iş aktinin feshinin haksız olduğu şeklindeki gerekçe yerinde ise de, davalı şirketler arasında hukuki durumu açıklığa kavuşturmadan gerçekten aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığını tespit edilmeden "davacının işe iadesi" şeklinde istek doğrultusunda hüküm kurulması hatalıdır.
4857 sayılı İş kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrası; bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet ücretine ilişkin yardımcı işlerde veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğunu açıkça belirtmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden davalılar Çelik Halat Tel Sanayi AŞ. ile Nüme Metal Sanayi Taahhüt Tic. Ltd. Şti. arasında gerçek manada asıl işveren-alt işveren ilişkisinin olmadığı, davacının 1989 tarihinde Çelik Halat Tel Sanayi AŞ. işyerinde anbar bölümünde işe başladığı, işyerinin ve işinin değişmediğini, davalı Çelik Halat Tel San. AŞ. savunmasını doğrulayacak yeterli kanıt getirmediği, davacının bu şirket işçisi olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar 26.3.2004 tarihli fesih yazısı Nüme Metal San. Taahhüt Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılmış ise de; fesih yazısında asıl işveren Çelik Halat ve Tel Sanayi AŞ. tarafından yapılan yeniden organizasyon sonucunda işyerinde kısmende olsa bir azalma yaşandığı, şirkette de ekonomik sorunlar olduğu bazı bölümlerde çalıştırılan personelde azaltma yoluna gidildiği belirtilmiş olmasından da gerçek İşverenin Çelik Halat ve Tel Sanayi AŞ. olduğu görülmektedir. Ayrıca yukarıda da belirtildiği gibi iş sözleşmesinin feshinin haklı ve geçerli bir nedene de dayanmadığı anlaşılmakla; 4857 Sayılı İş Kanunun 20/3. maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1- Kocaeli 1. İş Mahkemesinin 14.7.2004 tarih 2004/352 E. 2004/563 K. Sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
2- Davalı Nüme Metal Sanayi Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti. aleyhinde açılan davanın reddine,
3- Davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının Çelik Halat ve Sanayi AŞ. işyerindeki işine iadesine,
4- Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine,
5- Davacının işe iade için süresi içinde işverene başvurması halinde kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,
6- Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
7- Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 350 milyon TL vekalet ücretinin davalı AŞ'den alınarak davacıya ödenmesine,
8- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 350.000.000 TL.nin davacıdan alınarak davalı Nüme Metal San.Taahhüt Tic.Ltd.Şti.ne verilmesine,
9- Davacı tarafından yapılan 44.700.000 TL yargılama giderinin davalı AŞ.den alınarak davacıya ödenmesine, davalı AŞ.nin yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
10- Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, kesin olarak 30.12.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy