(4857 S. K. m. 18)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine ve maddi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği reddetmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı ile davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, mevsimlik işçi olmadığı halde, işçi vizeleri gerekçe gösterilerek hizmet sözleşmesinin askıya alındığını, bu suretle feshedildiğini, gerçekte vizelerin davalı tarafından usulüne uygun kullanılmamasından kaynaklandığını ileri sürerek, işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, valilikten verilen işçi vizesinde belirtilen sayı ile sınırlı olarak işçi çalıştırabildiklerini, aksinin yasal olarak mümkün bulunmadığını, geçmiş yıllarda vize kapsamını aşan belediye başkanları ve diğer ilgililer hakkında İçişleri Bakanlığınca soruşturma izni verildiğini, davacının hizmet süresi boyunca vizesiz çalıştırıldığını, 2003 yılı için verilen ek vizeler gereği, işçi fazlası bulunması nedeniyle davacının hizmet sözleşmesinin, vize alınıncaya kadar geçici süre askıya alındığını savunmuş, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davalının savunması yerinde görülerek ve feshin işyerinin gereklerinden kaynaklandığından söz edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Davalının temyiz itirazı yerinde görülmemiştir.
Ancak dosyada mevcut İçişleri Bakanlığının 21.8.2003 Tarih, 213 sayılı Soruşturma İzni Verilmesine dair kararından, 1996 yılından itibaren, davalı işyerinde, muhtelif belediye başkanları döneminde, valilikçe onaylanan geçici işçi vizesi sınırlarının çok aşılarak fazla işçi çalıştırıldığı, bu şekilde işe alınan işçilerin hizmet akitleri feshedilmesi sonucu ödenecek işçilik hakları yüzünden belediyenin mali sıkıntıya düştüğü, ücretleri vs. ödeyemediğinden söz edilerek, sorumlu olan belediye başkanları için soruşturma izni verildiği anlaşılmaktadır.
Ağrı Valiliği"nin 9.9.1999/3165 s. ve 1.Eylül-31.Ekim 1999 dönemi geçici işçi vize cetveline ilişkin yazısından, davalı tarafından bildirilen ve önceki iki aylık dönemde çalıştığı bildirilen işçiler yönünden ve onlarla sınırlı olarak vize talebinin kabul edildiği ve vizenin yeni işçi alımını kapsamadığı belirtilmiştir. Yine Valiliğini 9.9.1999 Tarih 3156 s. Yazısı ile vize gereği istihdamın nasıl olması gerektiği açıklanmış; daha önce zincirleme akitlerle çalışmış işçilere öncelik verilmesi, yasal işlemlere başvurulmadan yeni işçi alınmaması hususuna değinilmiştir.
Dosyada mevcut, geçici işçi listelerine göre, davalı işyerinde, çoğunlukla 1996 yılında işe giren işçilerin dışında daha kıdemli 1989, 1990, 1992 girişli işçiler bulunduğu, bu işçilerin "Temizlik işleri" "Su İşleri" ve "Kanalizasyon İşleri" biriminde çalıştıkları, 1.1.2003-31.12.2003 tarihli geçici işçi cetveline göre ise, 2000 yılında işe alınmış iki temizlik işçisi, 2002 yılında işe alınmış beş kanalizasyon işçisi bulunduğu anlaşılmaktadır.
İçişleri Bakanlığınca verilen soruşturma izninden, davacının işe giriş tarihinden itibaren vizelerin kapsamının çok aşıldığı saptandığına göre, öncelikle, fesihten önceki vizeden başlamak üzere feshe kadar tüm yıllara ilişkin vize cetvelleri, davalının 4 aylık sigorta prim cetvelleri getirtilmeli, davacının da vize kapsamı aşılarak işe alınmış olup olmadığı araştırılmalı, kapsam içinde ise, davacı ile aynı birimde çalışan ve davacıdan çok sonra işe giren işçiler bulunduğu halde davacının hizmet akdinin feshinin yerinde olup olmadığı belirlenmeli, gerektiğinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmalıdır. Eksik soruşturma ile feshin geçerli olduğunun kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine, 23.12.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy