(1475 S. K. m. 14)
Dava: Davacı, ihbar ve kıdem tazminatı, fazla çalışma parası ile hafta tatili gündeliğinin ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davalı işyerinde iş sözleşmesi ile çalışan davacının önceki yıllarda izinsiz ve mazeretsiz olmak üzere işe devamsızlığı sebebi ile ücret kesimi cezaları aldığı, son kez 17-18.4.2000 tarihlerinde halasının rahatsızlığını neden göstererek ücretsiz izne ayrıldığı, izin bitimi 19.20.21-4-2000 tarihlerinde izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediği bu nedenle Disiplin Kurulunun 27.4.2000 günlü kararı ile 1475 sayılı iş yasasının 17/II-f maddesi gereğince hizmet akdinin feshine karar verildiği, feshe yetkili makam olan Belediye Başkanının 8.5.2000 günü kararı onayarak aynı gün davacıya fesih yazısı gönderildiği anlaşılmaktadır.
Davacı 19.20.21-4-2000 tarihlerinde izinli ve haklı mazereti bulunduğunu kanıtlayabilmiş değildir. Davacının TİS. 60. maddesi gereği savunmasının alınmamış olması da sonuca etkili görülmemiştir. Zira dairemizin istikrar kazanan uygulamalarına göre feshin disiplin Kurulundan geçirilmemesi işçiye kıdem, ihbar tazminatı isteme hakkı verir. Disiplin soruşturması sırasında usul hataları yapılması haklı fesih haksız hale getirmez. Bu sebeplerle davacının kıdem ihbar tazminatı isteklerinin reddi gerekirken yazılı şekilde kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 07.07.2005 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Karşı Oy
Uyuşmazlık Toplu İş Sözleşmesinin feshe yönelik hükümlerine uyulmasının zorunlu olup olmaması noktasında toplanmaktadır.
Toplu iş sözleşmeleri toplu iş sözleşmesi özerkliği ilkesi gereğince içeriği serbestçe düzenlenir. Bu ilkenin sınırları kamu düzenine aykırı hükümlerin yer alamayacağı düşüncesi,
Toplu iş sözleşmesinde iki türlü hüküm vardır. Bunlardan ilki Normatif (Düzenleyici) Hükümler, İkincisi Borç Doğurucu Hükümlerdir.
Toplu iş sözleşmesinin normatif kısmı Kanunun toplu iş sözleşmesi ile tarafların genel ve objektif nitelikte kural koyma yetkisinin bir görünümüdür. Kanuna benat bir yapıdadır. Öyle ki HGK. nun 21.2.1975 tarih 9/1040 E, 227 Kararında ifade edildiği gibi maddi anlamda kanun oldukları söz götürmez.
Öte yandan normatif hükümler toplu iş sözleşmelerine doğrudan doğruya emredici etkide bulunma özelliği bulunmaktadır.
Gerek eğreti gerek Yargıtay uygulaması iş sözleşmesinin sona ermesi nedenleri ve fesih yetkisinin sınırlanmasını normatif hükümler olarak kabul etmiştir.
Sorun da burada toplanmaktadır. Taraflar arasında varlığı tartışılmayan Toplu İş Sözleşmesinin 60. maddesinin g bendinde "işçinin yazılı savunmasının alınması ve her türlü delillerin toplanmasına olanak tanınması mutlak zorunludur." ibaresi bulunmaktadır. Hükmün bu düzenlemesinde emredicilik kendiliğinden görülmektedir.
Sosyal taraflar bu düzenleme ile davacı işçiye savunma hakkı tanımaktadır. Başka bir anlatımla hukuki dinlenilme hakkının dava dışındaki bir görünümü söz konusudur. Bu yolla işçi savunmasız kalmamakta diyeceklerini tamamlamaktadır.
Somut olayda davacının yazılı savunması alınmamıştır. Bu durum açıkça Toplu İş Sözleşmesinin özerklik ilkesine ve normatif hükümlerine aykırılık teşkil eder. Bu olgu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişi Raporu ile de doğrulanmaktadır.
Söz konusu aykırılık feshi haksız kılar.
İşçiye ancak dava dosyasında kanıt imkanı tanınmış, davacı tanıkları da davacı işçinin halasının rahatsızlığı nedeniyle işe gelemediğini doğrulamışlardır.
13 yılı aşkın hizmeti olan bir işçinin iki gün mazeretin uzaması nedeniyle gelememesini fesih için haklı göstermek iş hukukunda da yer alan Eylemin Hukuku (Ceza) Sonucuna Oranlılığı İlkesine aykırı olacağı gibi, Adalet Duygusunu da İncitmektedir.
Yukarda sayılar sebeplerle yerel mahkeme kararının anormal düşüncesiyle Daire çoğunluğunun bozma kararına katılamıyorum.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy