(2822 S. K. m. 58)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işverence feshedildiğini belirterek feshin geçersizliği ile işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat ile çalıştırılmadığı süre ücretinin belirlenmesine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
Davalı işveren 01.11.2004 tarihinde imzalanan toplu iş sözleşmesinin 60.maddesi ve 20.01.2005 tarihinde düzenlenen ek protokolde iş güvencesi konusunda hakem şartına yer verilmesi nedeniyle mahkemenin görevsiz olduğunu, davanın süresi içinde açılmadığını, 5272 sayılı Belediyeler Kanununun 49. maddesinde yıllık personel giderinin en son yıl bütçe gelirinin %30'nu aşamayacağının öngörüldüğünü, bu hususun fesih için geçerli neden olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece toplu iş sözleşmesinin 60. maddesi ve 19.01.2005 tarihli protokol uyarınca iş güvencesi hükümleri konusunda özel hakem şartına yer verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Fesih tarihinde dava konusu işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 60/B.maddesinde;
"Özel Hakem Kurulu, imzalanan toplu iş sözleşmesi içinde yer alan ve gerek tarafları ve gerekse üyeleri ilgilendiren hususlardan meydana gelen ve uyuşmazlıkları Çözüm Kurulu tarafından halledilemeyen uyuşmazlık konularını, taraflardan birinin müracaatı üzerine çözümlemek için toplanır" kuralına yer verilmiştir. Anılan toplu iş sözleşmesinde işe iadeyi düzenleyen hükümler bulunmamaktadır.Bu nedenle toplu iş sözleşmesinin sözü edilen maddesinde iş güvencesi hükümleri yönünden özel hakem şartına yer verildiğinden söz edilemez. İş sözleşmesinin feshinden sonra, toplu iş sözleşmesinin taraflarınca 19.01.2005 tarihinde düzenlenen protokol ile özel hakem şartı öngörülmüş ise de, Dairemizin istikrar kazanan uygulamasına göre protokol hükümleri ileriye yönelik olarak geçerli kabul edilmektedir. Başka bir anlatımla protokolün geriye doğru geçerli olmadığı benimsenmektedir. Somut olayda, fesih tarihinde özel hakem şartını öngören sözleşme hükmü bulunmadığından özel hakemin görevli olduğundan söz edilemez.
Öte yandan, davalı işveren, fesih bildiriminde 5272 sayılı Belediyeler Kanunu'nun 49.maddesi uyarınca personel giderlerinin yıllık bütçe gelirlerinin %30'nu aştığı gerekçesiyle iş sözleşmesini feshettiğini belirtmiştir. Davalının söz konusu savunması üzerinde durularak gelir ve giderleri karşılaştırılmalı, özellikle fesihten önce veya sonra işe alınan yeni işçi bulunup bulunmadığı araştırılmalı, gerekirse bu hususta tarafların bildirecekleri tanıklar da dinlenerek, sonucuna göre feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı belirlenmek suretiyle bir karar verilmelidir. İşin esasına girilerek sonucuna göre karar vermek yerine özel hakem şartı kararlaştırıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.07.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy