(4857 S. K. m. 18)
Dava: Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.
Davalı işveren, iş sözleşmesinin vize yetersizliğinden dolayı geçerli nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece davacının bilirkişi incelemesi için verilen kesin süre içinde gerekli masrafları yatırmadığı için davasını ispat edemediği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 4857 sayılı İş Kanunun 20/2. maddesine göre feshin geçerli bir sebebe dayandığını kanıtlama yükümlülüğü işverene aittir. Bu nedenle, fesih nedeninin geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığını belirlemek bakımından yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi için gerekli masrafın öncelikle ispat yükü kendisinde bulunan davalı işverenden talep edilmesi gerekir. İspat yükü bulunmayan davacıdan bilirkişi incelemesi için masraf istenmesi ve yatırmadığı için davanın ispatlanamadığından söz edilerek reddi hatalıdır. Kaldı ki, somut olayda, ileri sürülen fesih nedeni hukuki inceleme ve değerlendirmeyi gerektirmekte olup, teknik ve uzmanlığı icap ettiren bir yönü bulunmamaktadır.
Vize yetersizliği işletme gereğinden kaynaklanan geçerli bir fesih nedenidir. Ancak, vize yetersizliğinin haklı bir nedenden kaynaklanması ve şayet vizeye tabi işçilerin tamamı işten çıkarılmamış ise işten çıkarılan işçi veya işçilerin seçiminde objektif davranılması gerekir. Bu nedenle, öncellikle vize yetersizliğinin nedeni araştırılmalı; vize yetersizliğinin işverenin az sayıda talepte bulunmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirlenmeli; az sayıda talepten kaynaklanmış ise sebebi araştırılmalı, haklı bir nedene dayanmayan işverenin tasarrufu sonucu vize yetersizliği meydana gelmiş ise salt bu nedenle feshin geçersizliğine karar verilmelidir. Vize yetersizliğinde işverene atfı kabil bir kusur izafe edilmediği hallerde ise işyerinde vizeye tabi işçi sayısı araştırılmalı, tamamı çıkarılmamış ise, işten çıkarılan davacı işçinin seçiminde dikkate alınan ölçütün objektif olup olmadığı tespit edilmelidir. Vizeye tabi işçiler arasından objektif bir ölçüt göz önünde bulundurulmadan davacı işçinin iş sözleşmesinin feshedildiğinin anlaşılması halinde de feshin geçersizliği sonucuna varılmalıdır. Mahkemece belirtilen bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.01.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy