(4857 S. K. m. 21)
Dava: Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.
Davalı işveren, şirketin özelleştirme kapsamına alınması ve şirketin tekelinde olan tütün alım satım ve dağıtımı işinin tekel olmaktan çıktığını, yasa ile yapılan destekleme alımlarının kaldırıldığını, özel sektör ile rekabeti karşılayacak şekilde fabrikada gerekli modernizasyonun sağlanamadığını, pazar payındaki bu düşüş sebebiyle Yönetim Kurulunun 18.7.2005 tarih ve 157 sayılı kararı uyarınca personel azaltılması yönünde karar alındığını ve anılan karar uyarınca emekliliği hak etmiş işçilerin sözleşmesinin feshedildiği ve feshin geçerli nedene dayandığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece davacının iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiği, fesih sebebi olarak gösterilen nedenlerin kanıtlanmadığı, salt emekliliğin geçerli neden olmayacağı, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriğine göre, davacının iş sözleşmesi Tekel Sigara Sanayi İşletmeleri ve Ticaret A.Ş tarafından, Davalı kurumun 2001 yılında özelleştirme kapsamında alındığı, kurumun 4733 sayılı yasa ile yeniden yapılandırıldığını ve sigara üretiminin tekel konumunda çıkartılması kararı alındığı, özel sektör firmaları ile rekabet sonucu Pazar payında azalma olduğu, üretim ve alımda önemli ölçüde gerileme kaydedildiği, zararın azaltılması ve üretimin sürdürülebilmesi için personel azaltılması zarureti hasıl olduğu, emekliliği gelenlerin iş sözleşmelerinin feshinin öngörülmesi nedeni ile feshedildiği, davacının yazılı fesih bildirimini tebliğden imtina ettiği anlaşılmaktadır.
Dairemiz uygulamasına göre işyerinde ekonomik, teknolojik, yeniden yapılanma gibi işletme içi veya işletme dışı nedenlerle meydana gelen işgücü fazlalığından dolayı işçi çıkarılmasında emekliliğe hak kazanmış olanların seçilmesi ve bu durumdaki personelin objektif ve genel bir uygulamaya tabi tutulması geçerli neden kabul edilmektedir. Somut olay bakımından, davalı işverenin savunmasında belirttiği nedenler işyeri kayıtları üzerinde inceleme yapılmasını gerektirmektedir. Mahkemece yapılacak iş; işletme, muhasebe ve hukuk konularında uzman olan üç kişilik bilirkişi kurulu aracılığı ile işyeri kayıtları üzerinde inceleme yapılarak işyerinde işgücü fazlalığının oluşmasına neden olan ekonomik, teknolojik veya yeniden yapılanma gibi olgular bulunup bulunmadığını saptamak, işçi fazlalığı söz konusu ise emekliliğe hak kazanmanın ölçüt olarak dikkate alınıp alınmadığı, alınmış ise bunun objektif ve genel bir uygulamaya tabi tutulup tutulmadığını belirlemek ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir. Eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmiş olması hatalıdır.
Diğer taraftan davalı kurum, emekliliği gelen işçilerin iş sözleşmelerini fesih yoluna gitmiştir. Bu fesih sebebine göre işe başlatmama tazminatının üst sınırdan belirlenmesi doğru değildir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.12.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy